THE LITERARY REFLECTIONS OF THE SAFAVID-OTTOMAN CONFLICT: ŞAHİN FAZIL’S CHALDIRAN POEM Öz

Vüsale Musalı

Makale detayları

THE LITERARY REFLECTIONS OF THE SAFAVID-OTTOMAN CONFLICT: ŞAHİN FAZIL’S CHALDIRAN POEM Öz

Yazarlar:

Vüsale Musalı

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar:

Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Issue 115, pp.409-448

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001358455

pISSN:

1306-8253

Anahtar kelimeler:

Özet:

 The importance of Shah Ismail in Azerbaijani history and literature is indisputable. This significance is not only connected to the process of national identity formation in the 20th century but also to Shah Ismails prominent place in the collective memory of the Azerbaijani Turks. Numerous epics and stories attributed to Shah Ismail in folk literature are tangible reflections of this collective memory. The first novels addressing Shah Ismail in the Republic of Azerbaijan began to be published in the 1980s, followed by poetic works. This study provides a detailed analysis of the Çaldıran poem 1990 by Azerbaijani historian and poet Şahin Fazil 1940-2024. Aside from F. Hüseyns introductory article, no comprehensive scientific examination has been conducted on this work. The study analyzes the poems structure, language, style, imagery, and symbols, as well as how the Safavid-Ottoman conflict is portrayed. Additionally, the study examines how the poet addresses historical events through a poetic lens and offers a structural and thematic analysis of each section. The aim is to draw conclusions within both literary and historical contexts. The poem consists of a Preface, 11 chapters, and a Postscript, totaling 13 parts. Each section, through its title and content, reflects the spirit, dramatic trajectory, and historical significance of the Battle of Chaldiran, while constructing a cohesive narrative around Shah Ismails personality and ideals. Şahin Fazil portrays the Battle of Chaldiran based on historical facts, striving to depict the events realistically rather than through a romanticized or fictional narrative. The poet examines the Ottoman-Safavid conflict from historical, cultural, and social perspectives, critically reflecting on its impact on the Turkish nation and culture. The themes of sorrow, anger, and heroism are intricately intertwined throughout the poem. Anger and heroism are conveyed through a direct and forceful language, while sorrow is explored with a more subtle emotional tone. Through these themes, the poet offers the reader a profound emotional experience. In conclusion, Chaldiran poem should be regarded as a literary work that contributes to shaping Azerbaijans cultural memory by poetically representing historical events.

 The importance of Shah Ismail in Azerbaijani history and literature is indisputable. This significance is not only connected to the process of national identity formation in the 20th century but also to Shah Ismails prominent place in the collective memory of the Azerbaijani Turks. Numerous epics and stories attributed to Shah Ismail in folk literature are tangible reflections of this collective memory. The first novels addressing Shah Ismail in the Republic of Azerbaijan began to be published in the 1980s, followed by poetic works. This study provides a detailed analysis of the Çaldıran poem 1990 by Azerbaijani historian and poet Şahin Fazil 1940-2024. Aside from F. Hüseyns introductory article, no comprehensive scientific examination has been conducted on this work. The study analyzes the poems structure, language, style, imagery, and symbols, as well as how the Safavid-Ottoman conflict is portrayed. Additionally, the study examines how the poet addresses historical events through a poetic lens and offers a structural and thematic analysis of each section. The aim is to draw conclusions within both literary and historical contexts. The poem consists of a Preface, 11 chapters, and a Postscript, totaling 13 parts. Each section, through its title and content, reflects the spirit, dramatic trajectory, and historical significance of the Battle of Chaldiran, while constructing a cohesive narrative around Shah Ismails personality and ideals. Şahin Fazil portrays the Battle of Chaldiran based on historical facts, striving to depict the events realistically rather than through a romanticized or fictional narrative. The poet examines the Ottoman-Safavid conflict from historical, cultural, and social perspectives, critically reflecting on its impact on the Turkish nation and culture. The themes of sorrow, anger, and heroism are intricately intertwined throughout the poem. Anger and heroism are conveyed through a direct and forceful language, while sorrow is explored with a more subtle emotional tone. Through these themes, the poet offers the reader a profound emotional experience. In conclusion, Chaldiran poem should be regarded as a literary work that contributes to shaping Azerbaijans cultural memory by poetically representing historical events.

 The importance of Shah Ismail in Azerbaijani history and literature is indisputable. This significance is not only connected to the process of national identity formation in the 20th century but also to Shah Ismails prominent place in the collective memory of the Azerbaijani Turks. Numerous epics and stories attributed to Shah Ismail in folk literature are tangible reflections of this collective memory. The first novels addressing Shah Ismail in the Republic of Azerbaijan began to be published in the 1980s, followed by poetic works. This study provides a detailed analysis of the Çaldıran poem 1990 by Azerbaijani historian and poet Şahin Fazil 1940-2024. Aside from F. Hüseyns introductory article, no comprehensive scientific examination has been conducted on this work. The study analyzes the poems structure, language, style, imagery, and symbols, as well as how the Safavid-Ottoman conflict is portrayed. Additionally, the study examines how the poet addresses historical events through a poetic lens and offers a structural and thematic analysis of each section. The aim is to draw conclusions within both literary and historical contexts. The poem consists of a Preface, 11 chapters, and a Postscript, totaling 13 parts. Each section, through its title and content, reflects the spirit, dramatic trajectory, and historical significance of the Battle of Chaldiran, while constructing a cohesive narrative around Shah Ismails personality and ideals. Şahin Fazil portrays the Battle of Chaldiran based on historical facts, striving to depict the events realistically rather than through a romanticized or fictional narrative. The poet examines the Ottoman-Safavid conflict from historical, cultural, and social perspectives, critically reflecting on its impact on the Turkish nation and culture. The themes of sorrow, anger, and heroism are intricately intertwined throughout the poem. Anger and heroism are conveyed through a direct and forceful language, while sorrow is explored with a more subtle emotional tone. Through these themes, the poet offers the reader a profound emotional experience. In conclusion, Chaldiran poem should be regarded as a literary work that contributes to shaping Azerbaijans cultural memory by poetically representing historical events.

 Şah İsmailin Azerbaycan tarihi ve edebiyatındaki önemi tartışılmaz bir gerçekliktir. Bu önem, yalnızca 20. yüzyılda ulusal kimlik inşa sürecine bağlanabilecek bir olgu olmamakla birlikte, aynı zamanda Şah İsmailin Azerbaycan Türklerinin kolektif hafızasında derin bir yer edinmiş olmasıyla ilişkilidir. Halk edebiyatında Şah İsmaile atfedilen pek çok destan ve hikâye, bu kolektif hafızanın somut yansımalarını oluşturmaktadır. Azerbaycan Cumhuriyetinde Şah İsmaili konu alan roman türündeki ilk eserler, 1980li yıllardan itibaren yayınlanmaya başlanmıştır. Akabinde poema türünde eserler verililmiştir. Bu çalışmada, Azerbaycanlı tarihçi ve şair Şahin Fazilin 1940-2024 1990 yılında yazdığı Çaldıran poeması detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Eser üzerine, F. Hüseynin tanıtım niteliği taşıyan makalesi dışında kapsamlı bir bilimsel inceleme yapılmamıştır. Çalışma kapsamında poemanın yapısı, dil ve üslup özellikleri, kullanılan imgeler ve semboller analiz edilmiş, Safevî  Osmanlı ilişkilerinin esere nasıl yansıdığı değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra yazarın tarihî olayları poetik bir dille nasıl işlediği incelenmiş ve her bölümün yapısal ve tematik analizleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma, eser üzerinde hem edebî hem de tarihsel bağlamda çıkarımlar yapmayı hedeflemiştir. Ön Söz, 11 bölüm ve Son Söz olmak üzere toplam 13 kısımdan oluşan eserin her bir bölümü, başlıkları ve içeriğiyle Çaldıran Savaşının ruhunu, dramatik akışını ve tarihsel önemini yansıtırken, aynı zamanda Şah İsmailin kişiliği ve idealleri etrafında bütüncül bir anlatı inşa etmektedir. Şahin Fazil, eserinde Çaldıran Savaşını tarihsel gerçeklere dayalı olarak ele almış; romantik veya kurgusal bir anlatım yerine, tarihî olayları mümkün olduğunca gerçekçi bir şekilde tasvir etmeye çalışmıştır. Şair, Osmanlı  Safevî çatışmasını tarihsel, kültürel ve toplumsal boyutlarıyla ele alırken, bu çatışmanın Türk milletine ve kültürüne olan etkilerini derinlemesine sorgulamaktadır. Eserde hüzün, öfke ve kahramanlık temaları iç içe işlenmiştir. Öfke ve kahramanlık daha sert ve doğrudan bir dil aracılığıyla yansıtılırken, hüzün teması daha ince bir duygusal üslupla ele alınmıştır. Şair, bu temalar aracılığıyla okuyucuya derinlemesine bir duygusal deneyim sunmayı başarmaktadır. Sonuç olarak, Çaldıran poeması, tarihsel olayların manzum bir şekilde aktarılması yoluyla Azerbaycan kültürel hafızasının şekillenmesine katkı sağlayan edebî eser olarak değerlendirilmelidir.

Makale detayları

THE LITERARY REFLECTIONS OF THE SAFAVID-OTTOMAN CONFLICT: ŞAHİN FAZIL’S CHALDIRAN POEM Öz

Yazarlar:

Vüsale Musalı

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar:

Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Issue 115, pp.409-448

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001358455

pISSN:

1306-8253

Safavid

Ottoman

Shah İsmail

Chaldiran

Şahin FazilSafevi

Osmanlı

Şah İsmail

Çaldıran

Şahin Fazil

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Vüsale Musalı

Yayıncı: Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar: Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Dergi: Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Issue 115, pp.409-448

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 9/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001358455

pISSN: 1306-8253

Sayı

Yazarlar:

Vüsale Musalı

Yayıncı:

Ankara Hacı Bayram Veli University

Ana Başlıklar:

Güney-Batı (Oğuz) Türk Lehçeleri ve Edebiyatları

Dergi:

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi Issue 115, pp.409-448

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

9/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001358455

pISSN:

1306-8253