Kadı ve Uğru Destanı’nın Yeni Bir Nüshası Hikȃyet-i Kadı ve Düzd

Murat MURATOĞLU

Makale detayları

Kadı ve Uğru Destanı’nın Yeni Bir Nüshası Hikȃyet-i Kadı ve Düzd

Yazarlar:

Murat MURATOĞLU

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2021 Issue 72 (Aralık), pp.72-71

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000646458

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5113

pISSN:

0564-5050

Özet:

 

Aside from their values as a literary genre, stories offer important data in terms of the social, cultural, political conditions and language characteristics of the period in which they were written. Turkish stories, the first examples of which we come across during the Old Uighur Turkish period, constitute an important corpus of Turkish language. One of them is the Epic of Kadi and Ugru, which is known to be written by Yusuf u Meddah in the XIVth century. The	epic has many manuscripts in various	libraries. The	only copy of	the	work, which	is thought to	belong	to Yusuf	u Meddah, is registered in Suleymaniye Library	with	the	catalog	number	Haci Mahmud Efendi 1930/5.  The  beginning  part  of this verse copy	is missing. The work subject to this study is	the	new	version	of the	Epic of Kadi and Ugru which is among	 the	 Turkish	 manuscripts made available	 to digital access by Leipzig Library under catalog number B.or.069-2 with title Hikayet-i Kadi ve Duzd. The copy	was not	shown	in	the	copies	identified	in	previous studies.	There	is	no	explanation	in	the	text	and	 catalog	information	about	the	author,	date and	place	of	the	work. In the study, after giving information about the Epic of Kadi and Ugru, the content of the aforementioned new copy, its place among the other copies and its language features are emphasized. Accordingly, it can be said that the text was written in the Old Oghuz Turkish period.

 

Edebî tür olarak değerleri bir yana hikâyeler, yazıldıkları dönemin sosyal, kültürel, siyasi durumları ve dil özellikleri açısından önemli veriler sunar. İlk örneklerine Eski Uygur Türkçesi Dönemi’nde rastladığımız Türkçe hikâyeler, Türk dili açısından önemli bir külliyatı oluşturmaktadır. Bunlardan biri de Yusuf u Meddah’ın XIV. yüzyılda kaleme aldığı bilinen Kadı ve Uğru Destanı’dır. Çeşitli kütüphanelerde birçok yazması bulunan eserin Yusuf u Meddah’a ait olduğu düşünülen tek nüshası, Süleymaniye Kütüphanesi Hacı Mahmud Efendi 1930/5 katalog numaralı, baş tarafından eksik olan manzum nüshadır. Çalışmaya konu olan eser ise Kadı ve Uğru Destanı adlı hikâyenin Leipzig Kütüphanesi’nin dijital erişime sunduğu Türkçe yazmalar içerisinde B.or.069-2 katalog numaralı Hikâyet-i Kadı ve Düzd isimli yeni nüshasıdır. Nüsha daha önceki araştırmalarda tespit edilen nüshalar içerisinde gösterilmemiştir. Eserin yazarı, yazılış tarihi ve yeri hakkında metin içerisinde ve katalog bilgilerinde herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Çalışmada Kadı ve Uğru Destanı ile ilgili bilgiler verildikten sonra mezkûr yeni nüshanın içeriği, diğer nüshalar arasındaki yeri ve dil özellikleri üzerinde durulmuştur. Buna göre metnin Eski Oğuz Türkçesi Dönemi’nde kaleme alınmış olduğu söylenebilir.

Makale detayları

Kadı ve Uğru Destanı’nın Yeni Bir Nüshası Hikȃyet-i Kadı ve Düzd

Yazarlar: Murat MURATOĞLU

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar: Dilbilimleri

Dergi: Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2021 Issue 72 (Aralık), pp.72-71

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000646458

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5113

pISSN: 0564-5050

Sayı

Yazarlar:

Murat MURATOĞLU

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Dilbilimleri

Dergi:

Yearbook of Turkic Studies - Belleten 2021 Issue 72 (Aralık), pp.72-71

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000646458

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5113

pISSN:

0564-5050