XVI. YÜZYIL DÎVÂN ŞAİRİ DEFTERÎ VE DÎVÂNI

Enes YILDIZ

Makale detayları

XVI. YÜZYIL DÎVÂN ŞAİRİ DEFTERÎ VE DÎVÂNI

Yazarlar:

Enes YILDIZ

Yayıncı:

İlyas KAYAOKAY

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2019 Vol.2 Issue 1, pp.527-555

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000703396

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013

Özet:

 


Türk edebiyatının umûmî gelişimi
dâhilinde yaklaşık altı yüzyıl devam eden klasik Türk edebiyatı geleneğine
bağlı yüzlerce şair yetişmiştir. Dijital erişim kolaylığıyla gün geçtikçe
eserler ve sanatçılar üzerine yapılan çalışmalar artmakta ve yeni eserler ilim
âleminin istifadesine sunulmaktadır. Dîvân şiiri geleneğinde yetişen
sanatçılardan biri de bu çalışmaya konu olan XVI. yüzyıl Kanûnî Sultan Süleyman
devri şairlerinden Defterî’dir. Kaynaklarda verilen bilgilere göre 914
(1508/1509) yılında doğan Defterî’nin asıl adı Halîl’dir. Çandarlı Kara Halîl
Paşa sülalesinden gelen şair Şeyhülislam Sa’dî Efendi’nin hizmetinde bulunmuş;
Davut Paşa, Atîk Ali Paşa ve Kadızâde Efendi Medreselerinde müderrislik yapmış;
Şehzade Beyazıd’ın oğlu Sultan Orhan’ın lalalığı görevinde bulunmuş ve Budin
kitabetinde görevliyken 976 (1568/1569) yılında vefat etmiştir. Dîvânın
sonundaki tarih beytine göre şair ölümünden 7 yıl önce 969 (1561/1562) yılında
dîvân tertip etmiştir. Defterî’nin bugüne kadar üzerine çalışma yapılmamış
Dîvânı’nın bilinen tek nüshası İstanbul Topkapı Sarayı Müzesi Türkçe Yazmalar
R. 796 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Elli beş varaktan oluşan dîvân nüshasında
210 gazel, 3 kaside, 1 tahmis, 1 muhammes ve 1 tane tarih beyti bulunmaktadır.
Bu çalışmada öncelikle şair hakkında kaynaklardan elde edilen bilgiler
verilecek, ardından Defterî’nin bilinen tek eseri olan Dîvânı şekil ve muhteva
açısından tanıtılacaktır. Yazının sonunda Dîvân’dan seçilen örnek on beş
gazelin transkripsiyonlu metni de verilecektir. İleride yapılacak kapsamlı bir
kitap çalışmasıyla XVI. yüzyıl klasik Türk edebiyatı tarihinde Defterî’nin de yerini
alacağı ümit edilmektedir.


.

Makale detayları

XVI. YÜZYIL DÎVÂN ŞAİRİ DEFTERÎ VE DÎVÂNI

Yazarlar: Enes YILDIZ

Yayıncı: İlyas KAYAOKAY

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2019 Vol.2 Issue 1, pp.527-555

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000703396

Sıklık: Aylık

eISSN: 2651-3013

pISSN: 2651-3013

Sayı

Yazarlar:

Enes YILDIZ

Yayıncı:

İlyas KAYAOKAY

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları 2019 Vol.2 Issue 1, pp.527-555

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000703396

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2651-3013

pISSN:

2651-3013