“Siyasî-Fıkhî Ahkâmın” Fıkıh Usûlü Zemininde Temellendirilmesi: Cüveynî’nin el-Gıyâsî’sinde Kat‘iyyât-Zanniyyât Ayrımı ve Modern Yorumları

Özgür KAVAK

Makale detayları

“Siyasî-Fıkhî Ahkâmın” Fıkıh Usûlü Zemininde Temellendirilmesi: Cüveynî’nin el-Gıyâsî’sinde Kat‘iyyât-Zanniyyât Ayrımı ve Modern Yorumları

Yazarlar:

Özgür KAVAK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2009 Issue 27, pp.21-55

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2009

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959972

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

This article discusses how Imâm al-Haramayn al-Juwaynî
 evaluates the question of “politico-juridical ahkâm” within
 his Giyâth al-Umam and it criticizes Wael B. Hallaq and Patricia
 Crone’s arguments about al-Juwaynî’s ideas that dwells
 on that distinction. In the aforementioned book al-Juwaynî
 differentiates the “politico-juridical ahkâm” into two depending
 on whether they are certain (qat‘î) or impressionistic
 (zannî) in terms of their attainment. The certain rules include
 the issues that directly concern the ummah, while the
 impressionistic rulings are those that are left to the ijtihâd of
 the scholars because of the lack of a definitive evidence (dalîl)
 about them. Grounded theoretically in the literature on the
 jurisprudential methodology, the seperation between the
 qat‘î and zannî rules is also introduced in the al-Giyâthî depending
 on which the issues in the book are discussed. Yet,
 Hallaq and Crone view this differentiation as an alternative to
 al-Mâwardî’s theory of caliphate and they accuse al-Juwaynî
 for “secularizing the caliphate” through enabling powerful
 military leaders to assume the position of caliphate.
 Key Words:.

 

Bu çalışmada, bir ahkâm-ı sultâniye eseri olan Gıyâsü’l-ümem’de İmâmü’l-Harameyn el-Cüveynî’nin (419/1028-478/1085) “siyasî-fıkhî ahkâm”ı nasıl değerlendirdiği meselesi incelenmiş ve bu kitabı konu edinen müelliflerden Wael B. Hallaq ile Particia Crone’nin bu ayrımdan hareketle Cüveynî’nin görüşlerine dair değerlendirmeleri tenkit edilmiştir. Cüveynî’nin bahsi geçen eserinde “siyasî-fıkhî ahkâm”, elde edilmesi bakımından kat‘î ve zannî olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Kat‘î olan hükümler ümmeti mutlak manada bağlayan meselelerden oluşurken, zannî olanlar haklarında kat‘î delil bulunmadığından ulemânın ictihadına terk edilen meselelerden müteşekkildir. Teorik alt yapısı fıkıh usûlü eserlerinde bulunan bu ayrım, onun tarafından elGıyâsî’ye taşınmakta ve kitaptaki tüm meseleler bu ayrıma göre ele alınmaktadır. Hallaq ve Crone ise bu ayrımı Mâverdî’nin geliştirdiği hilafet anlayışına alternatif bir teori olarak görmekte ve Cüveynî’yi hilafet makamına güçlü bir askerî liderin geçmesine zemin hazırlamakla, bir başka tabirle “hilafeti sekülerleştirmekle” itham etmektedirler.

Makale detayları

“Siyasî-Fıkhî Ahkâmın” Fıkıh Usûlü Zemininde Temellendirilmesi: Cüveynî’nin el-Gıyâsî’sinde Kat‘iyyât-Zanniyyât Ayrımı ve Modern Yorumları

Yazarlar:

Özgür KAVAK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2009 Issue 27, pp.21-55

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2009

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959972

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834

Cüveynî

Kat‘iyyât

Zanniyyât

Siyasî-Fıkhî Ahkâm

Hilafet

Sekülerlik

Sayı

Makale detayları

“Siyasî-Fıkhî Ahkâmın” Fıkıh Usûlü Zemininde Temellendirilmesi: Cüveynî’nin el-Gıyâsî’sinde Kat‘iyyât-Zanniyyât Ayrımı ve Modern Yorumları

Yazarlar: Özgür KAVAK

Yayıncı: Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi: Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2009 Issue 27, pp.21-55

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2009

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000959972

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 1309-6834

Cüveynî

Kat‘iyyât

Zanniyyât

Siyasî-Fıkhî Ahkâm

Hilafet

Sekülerlik

Sayı

Yazarlar:

Özgür KAVAK

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Divan: Journal of Interdisciplinary Studies 2009 Issue 27, pp.21-55

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2009

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000959972

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

1309-6834