18. Yüzyıl Mutasavvıf ve Şairlerinden Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Hayatı ve Eserlerinde Musiki Olgusu

Ülkü Sevim ŞEN

Makale detayları

18. Yüzyıl Mutasavvıf ve Şairlerinden Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Hayatı ve Eserlerinde Musiki Olgusu

Yazarlar:

Ülkü Sevim ŞEN

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2014 Vol.78 Issue 281, pp.201-222

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885283

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


A Turkish sufi, scholar and poet who lived in the 18th century, Ibrahim Hakkı of Erzurum was born in Hasankale on May 18, 1903. He is a figure of importance who has survived up till the present through the significant works he wrote, and seemingly his influence will keep alive for long years. The objective of this study is to examine the concept of musiki in the life and works of Ibrahim Hakkı of Erzurum, who was a versatile man of science and sufi. In the study, Ibrahim Hakkı’s life and works have been analyzed in terms of his musical aspect, and attempt has been made to reveal what musiki meant to him with reference to the earlier studies on him. While there are a lot of works on this man of science who had a broad range of worldview and culture in the 18th century, there are just few studies on his musical aspect. It is this fact that has brought about the need for this study. Being qualitative, the study has employed the literature review method. For the collection of the data about the study, a comprehensive literature review based on library and archive documents has been conducted as well as internet research. The study is restricted to the books, journals, theses, symposium presentations and internet sources. It has been concluded in the study that Marifetname, one of the most popular of Ibrahim Hakkı’s works, and Divan gives place to the concept of musiki and that musiki was important for him. His gazels (ode), ilahis (hymn) and rubais depict the divine law in the best and most impressive way, thus awarding him a significant place in Turkish Mystic Music. It has been reported in a number of studies on Ibrahim Hakkı’s life that his son, Ismail Fehim, played the kanun and santur very well. It is understood that his son’s interest in musiki was warmly welcomed by him and that he took pleasure in listening to him. The santur and santur cover that belonged to his son are exhibited at the Central Library of Ataturk University.

.

 

18. yüzyılda yaşamış büyük Türk mutasavvıfı âlim ve şairi Erzurumlu İbrahim Hakkı; 18 Mayıs 1703 tarihinde Hasankale’ de dünyaya gelmiştir. Erzurumlu İbrahim Hakkı yazmış olduğu önemli eserleri ile günümüze kadar ulaşmış ve etkisi yıllar sonrada sürecek önemli bir şahsiyettir. Bu çalışmanın amacı çok yönlü ilim insanı ve mutasavvıf Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın hayatı ve eserlerindeki musiki olgusunu incelemektir. Araştırmada İbrahim Hakkı’nın hayatı ve eserleri musiki yönü ile ele alınarak incelenmiş, İbrahim Hakkı’nın eserlerinde musiki ve onun için musikinin ne ifade ettiği daha önce yapılmış çalışmalar doğrultusunda ortaya konulmaya çalışılmıştır. 18. yüzyılda yaşamış, oldukça geniş bir dünya görüşü ve kültür birikimine sahip bu değerli ilim insanının hakkında yazılan pek çok önemli çalışma mevcut iken onun sanat ve musiki yönünü konu edinen birkaç çalışmaya rastlanmıştır. Bu nedenle çalışmaya ihtiyaç duyulmuştur. Bu araştırma nitel bir araştırma olup, araştırmada literatür tarama yöntemi kullanılmıştır. Makale ile ilgili verilerin toplanması için öncelikle kütüphane ve arşiv taramalarına dayalı kapsamlı bir literatür çalışması ve internet araştırmaları yapılmıştır. Araştırma ulaşılan kitap, dergi, tez, sempozyum bildirileri, internet kaynakları ile sınırlıdır. Araştırmada Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın eserlerinden özellikle Marifetname ve Divan’da musiki olgusuna yer verdiği ve onun için musikinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Gazelleri, İlahileri, Rubaileri ile ilahi aşkı en güzel ve etkileyici bir biçimde ifade eden İbrahim Hakkı Türk Tasavvuf Musikisinde de önemli bir yere sahiptir. Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın aile hayatı ile ilgili olarak pek çok kaynakta oğlu İsmail Fehim’in güzel kanun ve santur çaldığı belirtilmiştir. Oğlunun musikiye olan ilgisinin Erzurumlu İbrahim Hakkı tarafından hoşnutlukla karşılandığı ve onu dinlemekten zevk aldığı anlaşılmaktadır. Oğluna ait santur ve santur kabı Atatürk Üniversitesi Merkez Kütüphanesinde sergilenmektedir.

Makale detayları

18. Yüzyıl Mutasavvıf ve Şairlerinden Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Hayatı ve Eserlerinde Musiki Olgusu

Yazarlar:

Ülkü Sevim ŞEN

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2014 Vol.78 Issue 281, pp.201-222

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885283

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255

Erzurumlu İbrahim Hakkı

Musiki

Müzik

Tarih

Sayı

Makale detayları

18. Yüzyıl Mutasavvıf ve Şairlerinden Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Hayatı ve Eserlerinde Musiki Olgusu

Yazarlar: Ülkü Sevim ŞEN

Yayıncı: Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: BELLETEN 2014 Vol.78 Issue 281, pp.201-222

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000885283

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2791-6472

pISSN: 0041-4255

Erzurumlu İbrahim Hakkı

Musiki

Müzik

Tarih

Sayı

Yazarlar:

Ülkü Sevim ŞEN

Yayıncı:

Türk Tarih Kurumu

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

BELLETEN 2014 Vol.78 Issue 281, pp.201-222

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000885283

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2791-6472

pISSN:

0041-4255