Divan Şiirinde İlk Dönem Bazı Veli ve Mutasavvıflar

Yusuf BABÜR

Makale detayları

Divan Şiirinde İlk Dönem Bazı Veli ve Mutasavvıflar

Yazarlar:

Yusuf BABÜR

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2021 Vol.31 Issue 1, pp.123-157

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695342

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188

Özet:

 

Divan literature, a style of writing under Persian and Islamic influence, is very prescriptive. The Divan poets generally stayed within these rules but formed deep layers of meaning together with mazmun and concepts. Divan poetry, which benefits from many fields, from celestial books to astronomy, mythology to legend, miracle to superstition, and medicine to math, is also very rich in terms of individuals who have become mazmun. Some of these individuals are saints who have become famous for their events and narratives. These saints and Sufis have been the material of poetry in various aspects. Some are the result of a miracle, some are an example, some are penned with a work, some are the material of the poem because of the suitability of its name to be used with tawriye and pun. The Divan poet seeks to address the same subject with a different perspective and a new meaning. Therefore, the same name can appear in many different parables. The veli and mutas Sufis discussed in this study are those who have made a breakthrough on the path of Sufism and sect in general and have been the pioneers of the period in which they lived and the periods after them. Examples are given about the aspects of these individuals whose lives are briefly mentioned in the divans.

 

İslam medeniyetine bağlı olarak ve Fars tesirinde inkişaf eden divan edebiyatı, oldukça kuralcıdır. Divan şairleri bu kuralların dışına çoğu zaman çıkmamış ancak mazmun ve mefhumlarla birlikte derin anlam katmanları oluşturmuştur. Semavi kitaplardan astronomiye, mitolojiden efsaneye, menkıbeden batıl inanca, tıptan hendeseye kadar pek çok alandan faydalanan divan şiiri, mazmun hâline gelmiş şahıslar açısından da oldukça zengindir. Mazmunlaşmış şahısların bir kısmı, sergüzeştleri ve menkıbeleriyle meşhur olmuş velilerdir. Bu veli ve mutasavvıflar, çeşitli yönleriyle şiirin malzemesi olmuştur. Kimi gösterdiği bir kerametin neticesinde, kimi ibretlik bir olayla, kimi kaleme aldığı bir eserle kimi ise isminin tevriyeli ve cinaslı kullanıma uygunluğu dolayısıyla şiirin malzemesidir. Divan şairi, aynı konuyu farklı bir bakışla ve yeni bir anlamla ele almak peşindedir. Dolayısıyla aynı isim pek çok farklı teşbihte karşımıza çıkabilmektedir. Bu çalışmada ele alınan veli ve mutasavvıflar, genel itibarıyla tasavvuf ve tarikat yolunda çığır açmış ve yaşadıkları dönemin ve kendilerinden sonraki dönemlerin öncülerinden olmuş kimselerdir. Hayatlarından kısaca bahsedilen bu şahısların divanlarda hangi yönleriyle ele alındıklarına dair örnekler verilmiştir.

Makale detayları

Divan Şiirinde İlk Dönem Bazı Veli ve Mutasavvıflar

Yazarlar: Yusuf BABÜR

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkology 2021 Vol.31 Issue 1, pp.123-157

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000695342

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-3188

Sayı

Yazarlar:

Yusuf BABÜR

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2021 Vol.31 Issue 1, pp.123-157

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695342

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188