İnme Merkezine Başvuran Hastaların Demografik analizi ve Sahada İnme Triajı Skorunun (FAST-ED) Etkinliğinin Araştırılması

Kemal Barut; Recep Dursun; Cahfer Güloğlu; Esat Barut; Salih Hattapoğlu; Eşref Akıl; Mahmut Yaman

Makale detayları

İnme Merkezine Başvuran Hastaların Demografik analizi ve Sahada İnme Triajı Skorunun (FAST-ED) Etkinliğinin Araştırılması

Yazarlar:

Kemal Barut | Recep Dursun | Cahfer Güloğlu | Esat Barut | Salih Hattapoğlu | Eşref Akıl | Mahmut Yaman

Yayıncı:

Dicle University

Ana Başlıklar:

Tıp Eğitimi | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Dergi:

Dicle Tıp Dergisi Vol.52 Issue 2, pp.347-356

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001348141

pISSN:

1300-2945

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Amaç: İnme, vasküler nedenler dışında belirgin bir sebep olmaksızın beyin kan akımının bozulmasıyla fokal serebral fonksiyon kaybı belirtilerinin hızla ortaya çıkması ve 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlanır. İnme, morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir ve hastalar sıklıkla ilk olarak acil servislere başvurmaktadır. İnme, iskemik 80-85 ve hemorajik 15-20 olmak üzere iki ana tipe ayrılır. İskemik inmede erken tanı ve uygun tedavi ile iskemik beyin hasarı önlenebilir. Bu amaçla son yıllarda skorlama yöntemleri üzerine yoğun çalışmalar yapılmakta olup FAST-ED Sahada İnme Triajı Skoru skorlaması da bunlardan biridir. Yaptığımız çalışmamızda, inme hastalarında FAST-ED skoru, laboratuvar değerleri, başvuru şekli ve zamanı, verilen tedaviler ve demografik özellikler gibi çeşitli faktörlerin mortalite ve prognoz üzerindeki etkileri incelendi. Ayrıca hastaların uygun inme merkezine yönlendirilmeleri için kolay uygulanabilen FAST-ED skoru ile LVOS büyük damar tıkanıklı inme olasılıklarını tespit etmek ve NLR gibi kolay erişilebilir parametrelerin inme prognozu ve mortalite açısından önemini ortaya koymak amaçlandı. Yöntemler: 20 ağustos 2018 ve 31 ağustos 2019 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine inme tanısı ile yatırılan 327 hasta dosyası incelendi. Homojen grup oluşturmak için katı dışlama kriterleri sonrası İskemik inmeli 163 hasta FAST-ED skoru Field Assessment Stroke Triage for Emergency Destination ile düşük 0-1 puan, orta 2-3 puan ve yüksek 4 puan risk olarak üç gruba ayrılarak sırasıyla grup 1-2-3 olarak adlandırıldı. Bu gruplar başvuru şekli, süresi, mortalite oranları, trombolitik tedavi ve laboratuvar parametreleri açısından değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare, Student-T, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı; p0,01 ve p0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 hastanın yaş ortalaması 64.7814.57 olup, 55,8i erkekti. Hastaların başvuruları en sık kış aylarında 38.6 ve sabah saatlerinde 33.7 gerçekleşti. En yaygın komorbiditeler hipertansiyon 53.3, koroner arter hastalığı 30.6 ve diyabet 26.3 olarak saptandı. Hastaların 15.6sına trombolitik tedavi uygulandı. FAST-ED 2-3 grubundaki hastaların 26sına, FAST-ED 1 grubunda ise sadece 1 hastaya 1.49 trombolitik tedavi verildi. Ayrıca FAST-ED grup 1 de hastaların NLR nötrofillenfosit oranı seviyeleri, AF atrial fibrilasyon, büyük damar tıkanıklığı LVOS, trombolitik uyguluma oranı ve mortalitesi daha düşük bulundu. Sonuç: FAST-ED düşük risk FAST-ED 1 hastalarının, daha fazla ayaktan başvurdukları ve daha uzun sürede hastaneye ulaştıkları tespit edilmiştir. Ayrıca bu grupta büyük damar tıkanıklığı olmayan non-LVOS hastalar çoğunlukta olduğundan daha az trombolitik uygulanmış ve düşük mortalite oranları gözlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda FAST-ED skoru arttıkça, beyin hasarının büyüklüğü, trombolitik tedavi ihtiyacı ve mortalite oranlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

 Amaç: İnme, vasküler nedenler dışında belirgin bir sebep olmaksızın beyin kan akımının bozulmasıyla fokal serebral fonksiyon kaybı belirtilerinin hızla ortaya çıkması ve 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlanır. İnme, morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir ve hastalar sıklıkla ilk olarak acil servislere başvurmaktadır. İnme, iskemik 80-85 ve hemorajik 15-20 olmak üzere iki ana tipe ayrılır. İskemik inmede erken tanı ve uygun tedavi ile iskemik beyin hasarı önlenebilir. Bu amaçla son yıllarda skorlama yöntemleri üzerine yoğun çalışmalar yapılmakta olup FAST-ED Sahada İnme Triajı Skoru skorlaması da bunlardan biridir. Yaptığımız çalışmamızda, inme hastalarında FAST-ED skoru, laboratuvar değerleri, başvuru şekli ve zamanı, verilen tedaviler ve demografik özellikler gibi çeşitli faktörlerin mortalite ve prognoz üzerindeki etkileri incelendi. Ayrıca hastaların uygun inme merkezine yönlendirilmeleri için kolay uygulanabilen FAST-ED skoru ile LVOS büyük damar tıkanıklı inme olasılıklarını tespit etmek ve NLR gibi kolay erişilebilir parametrelerin inme prognozu ve mortalite açısından önemini ortaya koymak amaçlandı. Yöntemler: 20 ağustos 2018 ve 31 ağustos 2019 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine inme tanısı ile yatırılan 327 hasta dosyası incelendi. Homojen grup oluşturmak için katı dışlama kriterleri sonrası İskemik inmeli 163 hasta FAST-ED skoru Field Assessment Stroke Triage for Emergency Destination ile düşük 0-1 puan, orta 2-3 puan ve yüksek 4 puan risk olarak üç gruba ayrılarak sırasıyla grup 1-2-3 olarak adlandırıldı. Bu gruplar başvuru şekli, süresi, mortalite oranları, trombolitik tedavi ve laboratuvar parametreleri açısından değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare, Student-T, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı; p0,01 ve p0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 hastanın yaş ortalaması 64.7814.57 olup, 55,8i erkekti. Hastaların başvuruları en sık kış aylarında 38.6 ve sabah saatlerinde 33.7 gerçekleşti. En yaygın komorbiditeler hipertansiyon 53.3, koroner arter hastalığı 30.6 ve diyabet 26.3 olarak saptandı. Hastaların 15.6sına trombolitik tedavi uygulandı. FAST-ED 2-3 grubundaki hastaların 26sına, FAST-ED 1 grubunda ise sadece 1 hastaya 1.49 trombolitik tedavi verildi. Ayrıca FAST-ED grup 1 de hastaların NLR nötrofillenfosit oranı seviyeleri, AF atrial fibrilasyon, büyük damar tıkanıklığı LVOS, trombolitik uyguluma oranı ve mortalitesi daha düşük bulundu. Sonuç: FAST-ED düşük risk FAST-ED 1 hastalarının, daha fazla ayaktan başvurdukları ve daha uzun sürede hastaneye ulaştıkları tespit edilmiştir. Ayrıca bu grupta büyük damar tıkanıklığı olmayan non-LVOS hastalar çoğunlukta olduğundan daha az trombolitik uygulanmış ve düşük mortalite oranları gözlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda FAST-ED skoru arttıkça, beyin hasarının büyüklüğü, trombolitik tedavi ihtiyacı ve mortalite oranlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

 Amaç: İnme, vasküler nedenler dışında belirgin bir sebep olmaksızın beyin kan akımının bozulmasıyla fokal serebral fonksiyon kaybı belirtilerinin hızla ortaya çıkması ve 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlanır. İnme, morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir ve hastalar sıklıkla ilk olarak acil servislere başvurmaktadır. İnme, iskemik 80-85 ve hemorajik 15-20 olmak üzere iki ana tipe ayrılır. İskemik inmede erken tanı ve uygun tedavi ile iskemik beyin hasarı önlenebilir. Bu amaçla son yıllarda skorlama yöntemleri üzerine yoğun çalışmalar yapılmakta olup FAST-ED Sahada İnme Triajı Skoru skorlaması da bunlardan biridir. Yaptığımız çalışmamızda, inme hastalarında FAST-ED skoru, laboratuvar değerleri, başvuru şekli ve zamanı, verilen tedaviler ve demografik özellikler gibi çeşitli faktörlerin mortalite ve prognoz üzerindeki etkileri incelendi. Ayrıca hastaların uygun inme merkezine yönlendirilmeleri için kolay uygulanabilen FAST-ED skoru ile LVOS büyük damar tıkanıklı inme olasılıklarını tespit etmek ve NLR gibi kolay erişilebilir parametrelerin inme prognozu ve mortalite açısından önemini ortaya koymak amaçlandı. Yöntemler: 20 ağustos 2018 ve 31 ağustos 2019 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine inme tanısı ile yatırılan 327 hasta dosyası incelendi. Homojen grup oluşturmak için katı dışlama kriterleri sonrası İskemik inmeli 163 hasta FAST-ED skoru Field Assessment Stroke Triage for Emergency Destination ile düşük 0-1 puan, orta 2-3 puan ve yüksek 4 puan risk olarak üç gruba ayrılarak sırasıyla grup 1-2-3 olarak adlandırıldı. Bu gruplar başvuru şekli, süresi, mortalite oranları, trombolitik tedavi ve laboratuvar parametreleri açısından değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare, Student-T, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı; p0,01 ve p0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 hastanın yaş ortalaması 64.7814.57 olup, 55,8i erkekti. Hastaların başvuruları en sık kış aylarında 38.6 ve sabah saatlerinde 33.7 gerçekleşti. En yaygın komorbiditeler hipertansiyon 53.3, koroner arter hastalığı 30.6 ve diyabet 26.3 olarak saptandı. Hastaların 15.6sına trombolitik tedavi uygulandı. FAST-ED 2-3 grubundaki hastaların 26sına, FAST-ED 1 grubunda ise sadece 1 hastaya 1.49 trombolitik tedavi verildi. Ayrıca FAST-ED grup 1 de hastaların NLR nötrofillenfosit oranı seviyeleri, AF atrial fibrilasyon, büyük damar tıkanıklığı LVOS, trombolitik uyguluma oranı ve mortalitesi daha düşük bulundu. Sonuç: FAST-ED düşük risk FAST-ED 1 hastalarının, daha fazla ayaktan başvurdukları ve daha uzun sürede hastaneye ulaştıkları tespit edilmiştir. Ayrıca bu grupta büyük damar tıkanıklığı olmayan non-LVOS hastalar çoğunlukta olduğundan daha az trombolitik uygulanmış ve düşük mortalite oranları gözlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda FAST-ED skoru arttıkça, beyin hasarının büyüklüğü, trombolitik tedavi ihtiyacı ve mortalite oranlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

 Amaç: İnme, vasküler nedenler dışında belirgin bir sebep olmaksızın beyin kan akımının bozulmasıyla fokal serebral fonksiyon kaybı belirtilerinin hızla ortaya çıkması ve 24 saatten uzun sürmesi olarak tanımlanır. İnme, morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir ve hastalar sıklıkla ilk olarak acil servislere başvurmaktadır. İnme, iskemik 80-85 ve hemorajik 15-20 olmak üzere iki ana tipe ayrılır. İskemik inmede erken tanı ve uygun tedavi ile iskemik beyin hasarı önlenebilir. Bu amaçla son yıllarda skorlama yöntemleri üzerine yoğun çalışmalar yapılmakta olup FAST-ED Sahada İnme Triajı Skoru skorlaması da bunlardan biridir. Yaptığımız çalışmamızda, inme hastalarında FAST-ED skoru, laboratuvar değerleri, başvuru şekli ve zamanı, verilen tedaviler ve demografik özellikler gibi çeşitli faktörlerin mortalite ve prognoz üzerindeki etkileri incelendi. Ayrıca hastaların uygun inme merkezine yönlendirilmeleri için kolay uygulanabilen FAST-ED skoru ile LVOS büyük damar tıkanıklı inme olasılıklarını tespit etmek ve NLR gibi kolay erişilebilir parametrelerin inme prognozu ve mortalite açısından önemini ortaya koymak amaçlandı. Yöntemler: 20 ağustos 2018 ve 31 ağustos 2019 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine inme tanısı ile yatırılan 327 hasta dosyası incelendi. Homojen grup oluşturmak için katı dışlama kriterleri sonrası İskemik inmeli 163 hasta FAST-ED skoru Field Assessment Stroke Triage for Emergency Destination ile düşük 0-1 puan, orta 2-3 puan ve yüksek 4 puan risk olarak üç gruba ayrılarak sırasıyla grup 1-2-3 olarak adlandırıldı. Bu gruplar başvuru şekli, süresi, mortalite oranları, trombolitik tedavi ve laboratuvar parametreleri açısından değerlendirildi. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare, Student-T, Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı; p0,01 ve p0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 163 hastanın yaş ortalaması 64.7814.57 olup, 55,8i erkekti. Hastaların başvuruları en sık kış aylarında 38.6 ve sabah saatlerinde 33.7 gerçekleşti. En yaygın komorbiditeler hipertansiyon 53.3, koroner arter hastalığı 30.6 ve diyabet 26.3 olarak saptandı. Hastaların 15.6sına trombolitik tedavi uygulandı. FAST-ED 2-3 grubundaki hastaların 26sına, FAST-ED 1 grubunda ise sadece 1 hastaya 1.49 trombolitik tedavi verildi. Ayrıca FAST-ED grup 1 de hastaların NLR nötrofillenfosit oranı seviyeleri, AF atrial fibrilasyon, büyük damar tıkanıklığı LVOS, trombolitik uyguluma oranı ve mortalitesi daha düşük bulundu. Sonuç: FAST-ED düşük risk FAST-ED 1 hastalarının, daha fazla ayaktan başvurdukları ve daha uzun sürede hastaneye ulaştıkları tespit edilmiştir. Ayrıca bu grupta büyük damar tıkanıklığı olmayan non-LVOS hastalar çoğunlukta olduğundan daha az trombolitik uygulanmış ve düşük mortalite oranları gözlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda FAST-ED skoru arttıkça, beyin hasarının büyüklüğü, trombolitik tedavi ihtiyacı ve mortalite oranlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Makale detayları

İnme Merkezine Başvuran Hastaların Demografik analizi ve Sahada İnme Triajı Skorunun (FAST-ED) Etkinliğinin Araştırılması

Yazarlar:

Kemal Barut | Recep Dursun | Cahfer Güloğlu | Esat Barut | Salih Hattapoğlu | Eşref Akıl | Mahmut Yaman

Yayıncı:

Dicle University

Ana Başlıklar:

Tıp Eğitimi | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Dergi:

Dicle Tıp Dergisi Vol.52 Issue 2, pp.347-356

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001348141

pISSN:

1300-2945

Acil servis

FAST-ED

LVOS

NLR

İnme

Sayı

Makale detayları

İnme Merkezine Başvuran Hastaların Demografik analizi ve Sahada İnme Triajı Skorunun (FAST-ED) Etkinliğinin Araştırılması

Yazarlar: Kemal Barut | Recep Dursun | Cahfer Güloğlu | Esat Barut | Salih Hattapoğlu | Eşref Akıl | Mahmut Yaman

Yayıncı: Dicle University

Ana Başlıklar: Tıp Eğitimi | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Dergi: Dicle Tıp Dergisi Vol.52 Issue 2, pp.347-356

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001348141

pISSN: 1300-2945

Acil servis

FAST-ED

LVOS

NLR

İnme

Sayı

Yazarlar:

Kemal Barut | Recep Dursun | Cahfer Güloğlu | Esat Barut | Salih Hattapoğlu | Eşref Akıl | Mahmut Yaman

Yayıncı:

Dicle University

Ana Başlıklar:

Tıp Eğitimi | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Dergi:

Dicle Tıp Dergisi Vol.52 Issue 2, pp.347-356

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001348141

pISSN:

1300-2945