Bir Finansman Kaynağı Olarak Vakıflar: Osmanlı Örneği

Veli SIRIM

Makale detayları

Bir Finansman Kaynağı Olarak Vakıflar: Osmanlı Örneği

Yazarlar:

Veli SIRIM

Yayıncı:

Selim Hilmi ÖZKAN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Ottoman Civilization Studies 2018 Vol.4 Issue 6, pp.22-36

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000562332

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9519

Özet:

 


Abstract


In the Ottoman Empire, there was no direct funding
from the central budget to finance education, health services and religious and
cultural activities. In case of any insufficiency in the state budget for the
services that have been mentioned above, they were provided by foundations
which are currently referred as the third sector and are organized as more
independent economic units. For instance, the ratio of foundations’ income in
the Ottoman financial system is approximately 12% at the beginning of the 16th
century and it reached to 20% in the early 17th century. Therefore, it can be
stated that foundations play a significant role for finance for education,
health, cultural and religious activities where profit is not available or the
profit margin is low and the investment is not economically attractive.


Every charitable institution had a foundation
and the working way of foundation and structures of foundation which will be
responsible for expenses to meet requirements for charity activities were
expressed one by one. The foundation also included subjects such as how the
institution would work, who would be employed and how much salary would be
earned with regarding the conditions of the foundation (and conditions of the
person/founder who established the foundation).


This article will focus on the role of
foundations as a source of funding in the Ottoman era.

.

 


Osmanlı Devletinde eğitim ve sağlık hizmetleri
ile dinî ve kültürel faaliyetlerin finansmanı için merkezî bütçeden doğrudan
bir kaynak ayrılmıyordu. Devlet bütçesinden herhangi bir kaynak ayrılmadığı
halde zikredilen hizmetlerin finansmanı, günümüzde üçüncü sektör olarak
adlandırılan, daha çok bağımsız iktisadî birimler şeklinde teşkilatlanmış olan
vakıflar aracılığıyla gerçekleştiriliyordu. Öyle ki, vakıf gelirlerinin Osmanlı
malî sistemi içindeki oranı XVI. yüzyılın başlarında yaklaşık %12'lik bir paya
sahip iken, bu oran XVII. yüzyılın başlarında %20'lere kadar yükselmişti.


Dolayısıyla vakıfların, kâr imkanı bulunmayan
ya da kâr marjının düşük olması nedeniyle iktisadî açıdan yatırımın cazip
olmadığı eğitim, sağlık, kültürel ve dinî faaliyetlerin finansmanında önemli
bir rol oynadığı söylenebilir.


Her hayrî müessesenin bir vakfiyesi bulunmakta
ve bu vakfiyede müessesenin çalışma şekli ile hayır faaliyetlerinin yürütülmesi
için yapılacak masrafları karşılayacak yapılar, vakıflar tek tek ifade
edilmekteydi. Vakfiyede ayrıca vâkıfın (vakfı kuran kimsenin) şartlarına göre
kurumun nasıl işleyeceği, kimlerin istihdam edileceği ve ne kadar maaş
alacakları gibi konular yer alırdı.









Bu makalede, Osmanlı döneminde bir finansman
kaynağı olarak vakıfların oynadığı rol üzerinde durulacaktır.


.

Makale detayları

Bir Finansman Kaynağı Olarak Vakıflar: Osmanlı Örneği

Yazarlar: Veli SIRIM

Yayıncı: Selim Hilmi ÖZKAN

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Ottoman Civilization Studies 2018 Vol.4 Issue 6, pp.22-36

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000562332

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2458-9519

Sayı

Yazarlar:

Veli SIRIM

Yayıncı:

Selim Hilmi ÖZKAN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Ottoman Civilization Studies 2018 Vol.4 Issue 6, pp.22-36

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000562332

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2458-9519