Recaizade Mahmut Ekrem’in Sadullah Paşa’ya Yazdığı Mektuplar ve Edebiyat Tarihi Açısından Bir Değerlendirme

Şerif ESKİN

Makale detayları

Recaizade Mahmut Ekrem’in Sadullah Paşa’ya Yazdığı Mektuplar ve Edebiyat Tarihi Açısından Bir Değerlendirme

Yazarlar:

Şerif ESKİN

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2020 Vol.30 Issue 2, pp.505-530

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695456

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188

Özet:

 


In this study, some of Recaizade Mahmut Ekrem’s letters to Sadullah Pasha that have not been included in the sources until today will be published and evaluated in the context of literary history. In a general overview, it is seen that the content of these letters is not limited to personal matters, they conduct a negotiation on literary modernization, and there are some considerations on the main matters of debate on the history of literature. Concordantly, these letters in question have a documental value. As Sadullah Pasha’s unpublished poems, writings and translations are lost, information about his literary personality and scope remained limited. Therefore, the data in these letters will shed further light on his portrait today. Moreover, the dialogue and interaction between Recaizade Mahmut Ekrem and Sadullah Pasha, whose influence on other important writers is known, are identified and evaluated via these letters. One of Recaizade Mahmut Ekrem’s poems that is not included in his books was also revealed owing to these letters. In the exchange of ideas between these two figures, Recaizade specifies that the most important obstacles to modernization in literature are the absence of literary criticism in the Ottoman cultural world, the lagging of language of poetry behind the developments in the language of prose, the contradiction between the aruz prosody and the nature of Turkish language, and inadequate research conducted on ancient Ottoman literature. On the other hand, Sadullah Pasha suggests that Turkic tribes improved Turkish literature by imitating Arabian and Persian poets on the way to civilization, but could not preserve the “national characteristic” of Turkish poetry in the meanwhile.

.

 

Bu çalışmada, Recaizade Mahmut Ekrem’in Sadullah Paşa’ya yazdığı ve bugüne dek kaynaklarda yer almayan kimi mektuplar yayımlanıp edebiyat tarihi açısından değerlendirilecektir. Genel olarak bakıldığında, mektupların muhtevalarının kişisel konulardan ibaret olmadığı, yazışmalarda edebî modernleşme hakkında bir müzakerenin yürütüldüğü, edebiyat tarihinin başlıca tartışma konuları üzerine mülâhazalarda bulunulduğu görülecektir. Bu bakımdan incelenecek mektuplar belgesel değere sahiptir. Sadullah Paşa’nın yayımlanmamış şiirleri, yazıları ve çevirileri kaybolduğu için onun edebî kimliği ve etki alanı hakkındaki bilgiler sınırlı düzeyde kalmıştı. Dolayısıyla bu mektuplardaki veriler onun günümüze yansıyan portresini bir parça daha aydınlatacaktır. Ayrıca başka önemli yazarlar üzerinde etkili olduğu bilinen Sadullah Paşa’nın Recaizade Mahmut Ekrem ile olan diyalogu ve etkileşimi de bu mektuplar sayesinde tespit edilip değerlendirilmiş olacaktır. Recaizade Mahmut Ekrem’in kitaplarına girmemiş bir şiiri de söz konusu mektuplar vesilesiyle ortaya çıkarılmıştır. İki isim arasındaki fikir alışverişinde Recaizade, edebiyatta modernleşmenin önündeki en önemli engelleri; Osmanlı kültür dünyasında edebî eleştirinin yokluğu, şiir dilinin nesir dilindeki gelişmelerden geri kalması, aruz vezninin Türkçenin doğasına aykırı olması, kadim Osmanlı edebiyatı üzerine yeterince araştırma yapılmaması olarak sıralar. Sadullah Paşa ise Türk boylarının medeniyet yoluna girdikten sonra Arap ve Acem şairleri taklit ederek Türk edebiyatını geliştirdiklerini ancak bunu yaparken Türk şiirinin “hâssa-i kavmiyyesini” muhafaza edemediklerini ileri sürer.

Makale detayları

Recaizade Mahmut Ekrem’in Sadullah Paşa’ya Yazdığı Mektuplar ve Edebiyat Tarihi Açısından Bir Değerlendirme

Yazarlar: Şerif ESKİN

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Turkology 2020 Vol.30 Issue 2, pp.505-530

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000695456

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-3188

Sayı

Yazarlar:

Şerif ESKİN

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Turkology 2020 Vol.30 Issue 2, pp.505-530

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000695456

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188