Tıbbi Müdahalelerde Onam Hakkının Sınırı Olarak Üstün Yarar

Özge YÜCEL

Makale detayları

Tıbbi Müdahalelerde Onam Hakkının Sınırı Olarak Üstün Yarar

Yazarlar:

Özge YÜCEL

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Hukuk

Dergi:

İstanbul Hukuk Mecmuası 2021 Vol.79 Issue 2, pp.441-483

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000721314

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-6974

pISSN:

2636-7734

Özet:

 

Medical interventions constitute an intervention in personal rights in terms of the nature of medical interventions. Therefore, consent of the concerned person should be obtained as a rule to refrain from violating the right to personality. However, the lawfulness of consent requires specific conditions owing to the use of qualified information obtained by biology and medicine in medical intervention. One of such conditions is that consent should be given for a legitimate purpose. Conversely, qualified information obtained by biology and medicine offers decision-makers with a dangerous tool for structuring social order. The reasons for lawfulness replacing consent are embodied in accordance with certain criteria, such as legality and proportionality, in line with constitutional principles. However, in terms of medical interventions, the concept of superior interests may supersede the reasons for compliance with the law. The intervention to be carried out without consent can be either in the interest of a concerned person, a third person, or the public in general. However, which disease or form of intervention will benefit from whom is not only a scientific but also a political issue. Thus, the study critically evaluates the limitations of the legitimacy of medical interventions attempted by engaging in conflict with the person concerned or with a legal representative.

 

Tıbbi müdahaleler niteliği bakımından kişilik hakkına müdahale oluşturmaktadır ve bu nedenle kişilik hakkını ihlal etmemesi için öncelikle ve kural olarak ilgilinin onamının alınmış olması gereklidir. Tıbbi müdahalede biyoloji ve tıbbın elde ettiği nitelikli bilginin kullanımı sebebiyle onamın hukuka uygunluğu belirli özel koşulları gerekli kılmaktadır, bu koşullardan biri de onamın meşru bir amaca yönelik olarak verilmiş olmasıdır. Öte yandan biyoloji ve tıbba ilişkin özel, nitelikli bilgi toplumsal düzen açısından iktidar sahiplerine tehlikeli bir araç sunmaktadır. Onam yerine geçen hukuka uygunluk sebepleri anayasal ilkeler doğrultusunda yasallık, ölçülülük gibi kriterlere uygun olarak somutlaştırılarak kişilerin bedenleri üzerinde onam alınmaksızın müdahalede bulunulabilmektedir. Söz konusu hukuka uygunluk sebepleri, tıbbi müdahaleler söz konusu olduğunda üstün yarar kavramı altında özelleştirilebilmektedir. Onam alınmadan gerçekleştirilecek müdahale ilgilinin kendi yararına veya üçüncü bir kişi yararına olabildiği gibi genel olarak kamunun yararına da olabilir. Ne var ki gerçekte neyin hastalık olduğu veya hangi müdahalenin kime göre nasıl bir yarar sağlayacağı salt bilimsel değil, aynı zamanda politik bir meseledir. İlgilinin kendisiyle veya yasal temsilcisiyle çatışma içine düşülerek girişilen tıbbi müdahalelerin meşruluğunun sınırları eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmiştir.

Makale detayları

Tıbbi Müdahalelerde Onam Hakkının Sınırı Olarak Üstün Yarar

Yazarlar: Özge YÜCEL

Yayıncı: Istanbul University

Ana Başlıklar: Hukuk

Dergi: İstanbul Hukuk Mecmuası 2021 Vol.79 Issue 2, pp.441-483

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000721314

Sıklık: Aylık

eISSN: 2667-6974

pISSN: 2636-7734

Sayı

Yazarlar:

Özge YÜCEL

Yayıncı:

Istanbul University

Ana Başlıklar:

Hukuk

Dergi:

İstanbul Hukuk Mecmuası 2021 Vol.79 Issue 2, pp.441-483

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000721314

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2667-6974

pISSN:

2636-7734