Dini Terminolojide İmam: Analitik Bir Yaklaşım

Necati DÖGÜŞ

Makale detayları

Dini Terminolojide İmam: Analitik Bir Yaklaşım

Yazarlar:

Necati DÖGÜŞ

Yayıncı:

Balıkesir University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Balıkesir Theology Journal 2022 Vol. Issue 15, pp.115-147

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000923355

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2717-669X

pISSN:

2149-9969

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The word "imam" originates from the Arabic root “EMM” and has several meanings such as "chief, pioneer, leader, caliph, and guide." Drawing upon its lexical definitions, religious literature has covered a wide spectrum of its usage over time. Naturally, it has gained various meanings in different contexts ranging from spiritual life to social relations. 
The richness of its implications also stems from the Quran, which presents distinct semantic usages of imam. Therefore, in their respective literature, the sub-disciplines of Islamic studies such as tafsir, kalam, fiqh, and Sufism have developed different concepts related to the very same word. Moreover, Shi‘i tradition has produced its own theological and political notions concerning “imam” and “the imamate,” a derivative from the same Arabic root. Consequently, it broadened the repertoire of the signification of the term “imam.” Inheriting the legacy of Islamic civilization, the Ottomans used the word imam extensively in their daily lives, such as in their cuisine or mosques. Today, in modern Turkish social life, "imam" is more often than not confined to a professional title as "a religious official who leads prayers." Relying on certain Arabic and Turkish dictionaries, this article demonstrates and examines a gamut of meanings related to the word "imam" based on Islamic literature and Ottoman archival documents.

 

Arapça “EMM” kökünden gelen ve “önder, öncü, lider, rehber” gibi anlamlarla açıklanan “imam” kelimesi, sözlük anlamlarına bağlı olarak dini literatürde çok zengin bir kullanıma sahip olmuştur. Zamanla dini hayattan sosyal hayata birçok farklı alanda farklı anlamlar kazanmıştır. Bu anlam zenginliğinde imam kelimesinin Kur’ân-ı Kerim’de farklı anlamlarda kullanılmasının büyük tesiri vardır. Bu etkinin sonucu olarak tefsir bilimi başta olmak üzere hadis, kelam, fıkıh ve tasavvuf literatüründe imam kelimesine farklı anlamlar yüklenmiştir. Bunun yanında İslam dünyasında teşekkül etmeye başlayan Şiî ekolün imam ve aynı kökten gelen imamet kelimesine yüklediği siyasi anlamlar, bu kelimenin fıkıh, kelam ve tasavvuf literatüründe var olan anlam yelpazesini oldukça genişletmiştir. İslam kültür ve medeniyetinin en önemli mirasçılarından biri olan Osmanlı Devleti’nde de “imam” kelimesi, camiden mutfağa kadar birçok yerde zengin bir kullanıma sahip olmuştur. Bu makalede günümüzde “namaz kıldıran din görevlisi” gibi oldukça dar bir anlama hapsedilen imam kelimesinin, aslında oldukça geniş ve zengin olan anlam yelpazesine Arapça ve Türkçe lügatler başta olmak üzere İslam literatürü ve arşiv vesikaları bağlamında işaret edilecektir.

Makale detayları

Dini Terminolojide İmam: Analitik Bir Yaklaşım

Yazarlar:

Necati DÖGÜŞ

Yayıncı:

Balıkesir University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Balıkesir Theology Journal 2022 Vol. Issue 15, pp.115-147

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000923355

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2717-669X

pISSN:

2149-9969

İslam Tarihi

imam

imamet

mahalle imamı

ocak imamı

lider

Sayı

Makale detayları

Dini Terminolojide İmam: Analitik Bir Yaklaşım

Yazarlar: Necati DÖGÜŞ

Yayıncı: Balıkesir University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Balıkesir Theology Journal 2022 Vol. Issue 15, pp.115-147

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000923355

Sıklık: Aylık

eISSN: 2717-669X

pISSN: 2149-9969

İslam Tarihi

imam

imamet

mahalle imamı

ocak imamı

lider

Sayı

Yazarlar:

Necati DÖGÜŞ

Yayıncı:

Balıkesir University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Balıkesir Theology Journal 2022 Vol. Issue 15, pp.115-147

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000923355

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2717-669X

pISSN:

2149-9969