Tokat ilinde yaygın olarak kullanılan yerel domates genotiplerinin Kök-ur nematodları’na (Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica) karşı dayanıklılıklarının araştırılması

İlker KEPENEKCİ; Turgut ATAY; Ayşe YEŞİLAYER; Necdettin SAĞLAM

Makale detayları

Tokat ilinde yaygın olarak kullanılan yerel domates genotiplerinin Kök-ur nematodları’na (Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica) karşı dayanıklılıklarının araştırılması

Yazarlar:

İlker KEPENEKCİ | Turgut ATAY | Ayşe YEŞİLAYER | Necdettin SAĞLAM

Yayıncı:

Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Plant Protection Bulletin 2019 Vol.59 Issue 1, pp.85-92

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000913674

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

1308-8122

pISSN:

0406-3597

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Plant-parasitic nematodes (PPNs), particularly Meloidogyne
spp., root-knot nematodes (RKNs), are widely distributed and cause significant
yield losses in a wide range of crops. Major RKN species are Meloidogyne arenaria Chitwood (1949), Meloidogyne exigua Goeldi, 1892, Meloidogyne graminicola Golden and Birchfield, 1965, Meloidogyne hapla Chitwood,
1949, Meloidogyne incognita (Kofoid and White,
1919), Meloidogyne javanica (Treub) Chitwood, 1949 and Meloidogyne mayaguensis (Kofoid
and White, 1919). PPNs, host association and distribution in different
localities of Turkey have been surveyed. A total number of 240 species of PPNs
belonging to 56 genera of Tylenchida (Nematoda) detected in Turkey. These PPN
species found associated with 66 plants from 48 different localities of the
country. In Turkey, M. incognita, M. arenaria, M. javanica and
M. hapla are the most commonly found species, with M. incognita and
M. javanica causing serious problems to a number of economically
important agricultural and greenhouse crops. Nematicides do not provide
long-term suppression of RKNs, and environmental and human health concerns are
resulting in increased restrictions on their use. Identification of RKNs
obtained from the samples collected from Tokat (Turkey) province were made
using morphological and morphometric features using classical methods. For the
production and renewal of the cultures of the RKN species [M. incognita (M.i) and M. javanica (M.j)] a susceptible tomato variety [SC-2121 variety tomato (Solanum lycopersicum L.)] was produced
in greenhouse pots. In this study, the tomato varieties that were applied were
determined to be susceptible and resistant (based on the
number of egg mass and index value). Results indicated that Tomato-79
and Tomato-90 varieties were resistant to all root knot-nematodes (M.i and M.j) used in the experiments (9.2 ± 2.74; 8.2 ± 1.58, 2.8 ± 1.24
and 9.4 ± 2.46). All other genotypes were in sensitive groups with 3, 4 and 5
scale values as the mean number of egg messes were above 11.


.

 


Bitki paraziti nematodlar (BPN) özellikle de kök-ur
nematodları (Meloidogyne spp.) (KUN),
yaygın olarak dağılım gösteren ve geniş bir ürün yelpazesinde önemli verim
kayıplarına neden olan nematodlardır. Önemli KUN türleri ise, Meloidogyne arenaria Chitwood (1949), Meloidogyne exigua Goeldi, 1892, Meloidogyne graminicola Golden and Birchfield, 1965, Meloidogyne hapla Chitwood,
1949, Meloidogyne incognita (Kofoid and White,
1919), Meloidogyne javanica (Treub) Chitwood, 1949 ve Meloidogyne mayaguensis’dir
(Kofoid and White, 1919). BPN’lerin farklı konukçular ve lokasyonlardaki
dağılımı Türkiye’de incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda Tylenchida (Nematoda)
takımına bağlı 56 cinse ait toplam 240 BPN türü Türkiye’de tespit edilmiştir.
Bu nematod türleri, ülkenin 48 farklı bölgesinden 66 bitki ile ilişkili olarak
bulunmuştur. Ülkemizde KUN türleri olarak, M.
incognita, M. arenaria, M. javanica ve M. hapla en yaygın
bulunan türlerdir. M. incognita ve M. javanica türleri ise ekonomik anlamda
tarım ve örtü altı üretimde ciddi sorunlara neden olan türlerin başında yer
almaktadırlar. Nematisitler KUN’lerin uzun süreli baskılanmasını sağlamazlar,
çevresel ve insan sağlığı kaygıları kullanımları üzerinde artan kısıtlamalar
ile sonuçlanacaktır. Tokat (Türkiye) ilinden alınan örneklerdeki KUN türlerinin
teşhisleri morfolojik ve morfometrik özellikler üzerinden klasik yöntemler
kullanılarak yapılmıştır. Teşhis çalışmaları sonucunda elde edilen KUN (Meloidogyne) türlerinin [M. incognita (M.i) ve M. javanica (M.j)] kültürlerinin oluşturulması,
yenilenmesi ve üretimi için serada saksılarda hassas domates fideleri [SC-2121
domates çeşidi  (Solanum lycopersicum L.)] üretilmiştir. Çalışmada, yumurta paketi
sayısı ve skala değeri açısından uygulama yapılan domates genotiplerinin hassas
ve dayanıklı olma durumları incelenmiştir. Buna göre; M.i ve M.j
uygulamalarında en yüksek yumurta paketi sayısına sahip Domates-79 ve
Domates-90 genotipleri denemelerde kullanılan tüm kök-ur nematodlarına (M.i ve Mj) karşı 1 ve 2 skala değeri ile dayanıklı grupta yer almışlardır
(9.2±2.74; 8.2±1.58; 2.8±1.24 ve 9.4±2.46). Diğer tüm uygulamalar yumurta
paketi sayısı 11’in üstünde olduğu için 3, 4 ve 5 skala değeri ile hassas
gruplarda yer almıştır.


.

Makale detayları

Tokat ilinde yaygın olarak kullanılan yerel domates genotiplerinin Kök-ur nematodları’na (Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica) karşı dayanıklılıklarının araştırılması

Yazarlar:

İlker KEPENEKCİ | Turgut ATAY | Ayşe YEŞİLAYER | Necdettin SAĞLAM

Yayıncı:

Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Plant Protection Bulletin 2019 Vol.59 Issue 1, pp.85-92

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000913674

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

1308-8122

pISSN:

0406-3597

Tylenchida

Meloidogyne

bitki paraziti nematodlar

kök-ur nematotları

domates

dayanıklılık

Tokat

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: İlker KEPENEKCİ | Turgut ATAY | Ayşe YEŞİLAYER | Necdettin SAĞLAM

Yayıncı: Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi: Plant Protection Bulletin 2019 Vol.59 Issue 1, pp.85-92

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000913674

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 1308-8122

pISSN: 0406-3597

Sayı

Yazarlar:

İlker KEPENEKCİ | Turgut ATAY | Ayşe YEŞİLAYER | Necdettin SAĞLAM

Yayıncı:

Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü

Dergi:

Plant Protection Bulletin 2019 Vol.59 Issue 1, pp.85-92

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000913674

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

1308-8122

pISSN:

0406-3597