DİLDERESİ HAVZASI’NDA (GEBZE-DİLOVASI) ANTROPOJENİK JEOMORFOLOJİ: DEĞİŞİMLER, BOYUTLARI VE ETKİLERİ

Murat UZUN

Makale detayları

DİLDERESİ HAVZASI’NDA (GEBZE-DİLOVASI) ANTROPOJENİK JEOMORFOLOJİ: DEĞİŞİMLER, BOYUTLARI VE ETKİLERİ

Yazarlar:

Murat UZUN

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Coğrafya ve seyahat

Dergi:

International Journal of Geography and Geography Education 2020 Issue 41, pp.319-345

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000748685

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2630-6336

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Geomorphological elements developed and changed by the influence of
many dynamic processes and factors have begun to gain different dimensions and
appearances under the influence of human activities. The fact that humanity has
become a direct and indirect effective actor in many interventions on relief
has led to the development of anthropogenic geomorphology. In this study, the
anthropogenic geomorphology of the Dilderesi Basin, located within the
boundaries of Kocaeli province, was investigated. In this research, a
multi-step systematic was applied with the geographical perspective by using
Remote Sensing (RS) and Geographic Information Systems (GIS) and different
analysis and evaluation methods were tried. First of all, land use and changes
occurred in the basin in 1985, 2000 and 2019 were determined. Afterwards,
anthropogeomorphology map of the basin was created by considering the
anthropogenic geomorphology systematics of different researchers, quantitative
data were produced, analyzed and evaluated. The geological, geomorphological
and hydrographic conditions in the areas where the anthropogenic pressure is
intense are analyzed again and the reasons of the distribution are questioned.
In order to obtain quantitative and more accurate data of relief change in the
basin, over 500 points were determined in the field, satellite images,
observation and measurements in field studies and effect-change map were
produced. Based on many geographical elements of Dilderesi Basin, three
different anthropogenic geomorphology impact scenarios have been produced with
analytical hierarchy process within the scope of different impact values. As a
result of the studies, it has been observed that land use changes have been
experienced in the Dilderesi Basin from the past to the present day, and
especially the anthropogenic geomorphology conditions in the south and west of
the basin cause changes and effects on the topographic appearance. In addition,
it was found that the biggest changes in relief were in quarries, main
transportation routes and industrial areas and these areas affected the natural
conditions of the basin by changing the topography.


.

 


Birçok dinamik süreç ve faktörün etkisiyle gelişen-değişen
jeomorfolojik unsurlar, günümüzde insan faaliyetlerin etkisinde farklı boyut ve
görünümler kazanmaya başlamıştır. İnsanoğlunun rölyef üzerinde birçok müdahale
kapsamında doğrudan ve dolaylı olarak etkili aktör haline gelmesi antropojenik
jeomorfolojinin gelişmesini sağlamıştır. Bu çalışmada Kocaeli ili sınırları
içerisinde yer alan Dilderesi Havzası’nın antropojenik jeomorfolojisi
incelenmiştir. Araştırmada, Uzaktan Algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri
(CBS) kullanılarak coğrafi bakış açısıyla çok basamaklı bir sistematik
uygulanmış, farklı analiz ve değerlendirme yöntemleri denenmiştir. İlk olarak
1985, 2000 ve 2019 yıllarında havzanın arazi kullanımı ve meydana gelen
değişimler tespit edilmiştir. Daha sonra farklı araştırmacıların antropojenik
jeomorfoloji sistematiği dikkate alınarak havzanın antropojeomorfoloji haritası
oluşturulmuş, kantitatif veriler üretilmiş, analiz edilmiş ve
değerlendirilmiştir. Antropojenik baskının yoğun olduğu alanlardaki jeolojik,
jeomorfolojik ve hidrografik koşullar tekrar analiz edilerek, dağılışın
nedenleri sorgulanmıştır. Havzadaki rölyef değişimin nicel ve daha kesin
verilerini elde etmek için sahada 500’ün üzerinde nokta belirlenmiş, uydu
görüntüleri, arazi çalışmalarındaki gözlem ve ölçümlerle etki-değişim haritası
üretilmiştir. Dilderesi Havzası’nın çalışmada tespit edilen birçok coğrafi
unsuru temel alınarak farklı etki değerleri kapsamında analitik hiyerarşi
süreci ile muhtemel 3 farklı antropojenik jeomorfoloji etki senaryosu üretilmiştir.
Yapılan çalışmalar sonucunda Dilderesi Havzası’nda geçmişten günümüze arazi
kullanımında değişimlerin yaşandığı, özellikle havzanın güneyinde ve batısında antropojenik
jeomorfoloji koşullarının topografik görünümde değişim ve etkiler oluşturduğu
görülmüştür. Ayrıca rölyef üzerinde boyutsal olarak en büyük değişimlerin taş
ocakları, ana ulaşım güzergâhları ve sanayi alanlarında olduğu ve bu alanların
topografyayı değiştirerek havzanın doğal koşullarını etkilediği tespit
edilmiştir.



.

Makale detayları

DİLDERESİ HAVZASI’NDA (GEBZE-DİLOVASI) ANTROPOJENİK JEOMORFOLOJİ: DEĞİŞİMLER, BOYUTLARI VE ETKİLERİ

Yazarlar:

Murat UZUN

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Coğrafya ve seyahat

Dergi:

International Journal of Geography and Geography Education 2020 Issue 41, pp.319-345

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000748685

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2630-6336

Antropojenik Jeomorfoloji

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Dilderesi Havzası (Gebze-Dilovası)

Rölyef Değişimi

Dilderesi Havzası (Gebze-Dilovası)

Sayı

Makale detayları

DİLDERESİ HAVZASI’NDA (GEBZE-DİLOVASI) ANTROPOJENİK JEOMORFOLOJİ: DEĞİŞİMLER, BOYUTLARI VE ETKİLERİ

Yazarlar: Murat UZUN

Yayıncı: Marmara University

Ana Başlıklar: Coğrafya ve seyahat

Dergi: International Journal of Geography and Geography Education 2020 Issue 41, pp.319-345

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000748685

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2630-6336

Antropojenik Jeomorfoloji

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Dilderesi Havzası (Gebze-Dilovası)

Rölyef Değişimi

Dilderesi Havzası (Gebze-Dilovası)

Sayı

Yazarlar:

Murat UZUN

Yayıncı:

Marmara University

Ana Başlıklar:

Coğrafya ve seyahat

Dergi:

International Journal of Geography and Geography Education 2020 Issue 41, pp.319-345

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000748685

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2630-6336