BİR NAZIM TÜRÜ OLARAK RECMİYYE/LA’NETNAME VE ŞEYH ABDURRAHMAN-I AKTEPÎ’NİN LA’NETNAMESİ (Araştırma-Sözlük)

M. Zahir ERTEKİN

Makale detayları

BİR NAZIM TÜRÜ OLARAK RECMİYYE/LA’NETNAME VE ŞEYH ABDURRAHMAN-I AKTEPÎ’NİN LA’NETNAMESİ (Araştırma-Sözlük)

Yazarlar:

M. Zahir ERTEKİN

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.36-51

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000602000

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633

Özet:

 


In the
Kurdish Classical literature, the first to own cursing work (le‘netname) is Şêx
‘Ebdurrehmanê Aqtepî (1853-1907). This work resembles elegy in terms of the
content, however, the poet named it as "recmiyye". It looks more than
a cursing book, therefore we named it as the cursing book. Before Aqtepî, on
the event of Kerbela, no examples of cursing work had been noticed. the content
of the poetry is based on the Kerbela event in which the grand children of the
Hz.Prophet (s.x.l.) Yez'îd, the son of the Mua'awiyye had been massacred by the
order of the Sultan of the Emewwi,  this event has been the content of the
many poems in the form of Mersiyye. However, this poem is particularly focused
on cursing Yezîd and his comrades. Consequently, the name suits its name due to
its content. This poem exists in Şêx ‘Ebdurrehmanê Aqtepî diwan and it was
classified by his son Şêx Mihemed Kerbelayî. In this article, we have
highlighted the life of the poet and the poem itself. Followingly, we turned
our gaze into this type of cursing work in the Kurdish literature and 
such questions as whay have we named these poems as elegy and its related
questions with its results. Afterwards, we have noted down the result of the
research, its importance in this type of the Kurdish Literature. However, we
transcriptisized the peom manuscript into latin alphabet and we prepared a
detailed small dictionary. ın the appendix, we appended the original version of
the poem.


.

 


Şeyh
Abdurrahman-ı Aktepî klasik Kürt edebiyatında ilk defa la’netname yazan
şairdir. Bu şiir şekil ve içerik bakımından biraz mersiyeye benzese de, şairin
kendisi onu recmiyye olarak isimlendirmiştir. Bu durum şiirin la’netnameyle
benzerliğini ön plana çıkarmıştır. Biz de şiiri la’netname olarak
isimlendirdik. Aktepî den önce Kürt edebiyatında Kerbela Olayı’na dair herhangi
bir la’netname örneğine rastlamamaktayız. Şiire konu olan Kerbela Olayı’nda Hz.
Peygamber’in (asm) torunları, Emevi sultanı Yezid bin Muaviye’nin kararıyla
Kerbela denen yerde katledilmişlerdir. Olay, onlarca mersiye türüne de konu
olmuştur. Ancak bu şiir özellikle Yezid ve arkadaşlarına şiddetle lanet okuma
üzerinedir. Bu sebepledir ki la’netname, şiirin içeriğine daha uygun düşmektedir.
Şairin oğlu Şeyh Muhammed Kerbelayî tarafından istinsah edilen şiir, Şeyh
Abdurrahman-ı Aktepî’nin divanında da yer almaktadır. Bu makalede ilk olarak
şairin kısa hayatı ve söz konusu şiirin baskıları üzerinde durduk. Daha sonra
Kürt edebiyatında la’netname türünü araştırdık ve şu sorulara cevap bulmaya
çalıştık: “Bu şiiri neden recmiyye olarak adlandırmadık, bu şiir neden mersiye
değil.” Daha sonra araştırmanın sonucunu yazdık ve klasik Kürt edebiyatında bu
türün ve bu şiirin yerini belirlemeye çalıştık. Ayrıca şiiri Şeyh Muhammed
Kerbelayî’nin el yazmalarından latinize ettik ve geniş bir sözlüğü de şiirin
sayfalarının sonuna ekledik. Ekler kısmına da şiirin el yazma nüshasını yerleştirdik.



.

Makale detayları

BİR NAZIM TÜRÜ OLARAK RECMİYYE/LA’NETNAME VE ŞEYH ABDURRAHMAN-I AKTEPÎ’NİN LA’NETNAMESİ (Araştırma-Sözlük)

Yazarlar: M. Zahir ERTEKİN

Yayıncı: Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.36-51

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000602000

Sıklık: Aylık

eISSN: 1308-9633

Sayı

Yazarlar:

M. Zahir ERTEKİN

Yayıncı:

Şarkiyat Araştırmaları Derneği

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Şarkiyat 2019 Vol.11 Issue 1, pp.36-51

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000602000

Sıklık:

Aylık

eISSN:

1308-9633