Atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların karakterizasyonu ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel risklerin değerlendirilmesi

Volkan Pelitli

Makale detayları

Atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların karakterizasyonu ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel risklerin değerlendirilmesi

Yazarlar:

Volkan Pelitli

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Atıksu Arıtma Süreçleri | Çevresel ve Sürdürülebilir Süreçler | Petrokimya

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 3, pp.1887-1902

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001345042

pISSN:

1300-1884

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Bu çalışmada, atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların kimyasal karakterizasyonu yapılmış, atıksu parametreleri arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve arıtılmış ile arıtılmamış atıksuların potansiyel sağlık riskleri, sindirim ve solunum yoluyla maruziyet yolları dikkate alınarak hem yetişkinler hem de çocuklar için değerlendirilmiştir. Atıksu analiz sonuçlarına göre, amonyum 367 mgL, askıda katı maddeler 361 mgL, hidrokarbonlar 24.252 mgL, yağ ve gres 26.736 mgL, bakır 0,51 mgL, kurşun 0,088 mgL ve siyanür 914 mgL olarak ölçülmüştür. Bu parametreler arasındaki korelasyon analizleri, özellikle, hidrokarbonlar ile yağ-gres arasında r²  1,0 çok güçlü bir ilişki olduğunu ve her iki parametrenin de benzer kaynaklardan geldiğini göstermiştir. Ayrıca, hidrokarbonlar ile bakır r²  0,972, hidrokarbonlar ile askıda katı maddeler r²  0,944 ve hidrokarbonlar ile demir r²  0,865 arasında da yüksek korelasyonlar gözlemlenmiştir. Arıtılmış atıksular için yapılan sağlık risk değerlendirmesinde ise, hem kanserojen olmayan kronik sağlık riski hem de kanserojenik sağlık riski açısından yapılan hesaplamalar, her iki durumda da sağlık açısından potansiyel bir risk bulunmadığını göstermiştir. Arıtılmamış atıksular için yapılan kanserojen olmayan kronik sağlık risk değerlendirmesinde ise, yetişkinler için hesaplanan Tİ değeri 2,08 ve çocuklar içinse 17,5 olarak tespit edilmiş olup, her iki grup için de bazı potansiyel sağlık risklerinin bulunabileceği görülmüştür. Kanserojenik sağlık risk değerlendirmesinde ise, Cd, Pb ve Cr için yapılan potansiyel maruziyet hesaplamaları hem yetişkinler hem de çocuklar için kanserojenik riskin anlamlı bir tehdit oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu sonuçlar potansiyel sağlık risklerinin belirgin olmamakla birlikte, daha ileri düzeyde toksikolojik, epidemiyolojik çalışmalar ve uzun vadeli izleme ve maruziyet analizleri ile desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, atıksuların çevreye olan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu tür çalışmaların genişletilmesi önerilmektedir.

 Bu çalışmada, atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların kimyasal karakterizasyonu yapılmış, atıksu parametreleri arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve arıtılmış ile arıtılmamış atıksuların potansiyel sağlık riskleri, sindirim ve solunum yoluyla maruziyet yolları dikkate alınarak hem yetişkinler hem de çocuklar için değerlendirilmiştir. Atıksu analiz sonuçlarına göre, amonyum 367 mgL, askıda katı maddeler 361 mgL, hidrokarbonlar 24.252 mgL, yağ ve gres 26.736 mgL, bakır 0,51 mgL, kurşun 0,088 mgL ve siyanür 914 mgL olarak ölçülmüştür. Bu parametreler arasındaki korelasyon analizleri, özellikle, hidrokarbonlar ile yağ-gres arasında r²  1,0 çok güçlü bir ilişki olduğunu ve her iki parametrenin de benzer kaynaklardan geldiğini göstermiştir. Ayrıca, hidrokarbonlar ile bakır r²  0,972, hidrokarbonlar ile askıda katı maddeler r²  0,944 ve hidrokarbonlar ile demir r²  0,865 arasında da yüksek korelasyonlar gözlemlenmiştir. Arıtılmış atıksular için yapılan sağlık risk değerlendirmesinde ise, hem kanserojen olmayan kronik sağlık riski hem de kanserojenik sağlık riski açısından yapılan hesaplamalar, her iki durumda da sağlık açısından potansiyel bir risk bulunmadığını göstermiştir. Arıtılmamış atıksular için yapılan kanserojen olmayan kronik sağlık risk değerlendirmesinde ise, yetişkinler için hesaplanan Tİ değeri 2,08 ve çocuklar içinse 17,5 olarak tespit edilmiş olup, her iki grup için de bazı potansiyel sağlık risklerinin bulunabileceği görülmüştür. Kanserojenik sağlık risk değerlendirmesinde ise, Cd, Pb ve Cr için yapılan potansiyel maruziyet hesaplamaları hem yetişkinler hem de çocuklar için kanserojenik riskin anlamlı bir tehdit oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu sonuçlar potansiyel sağlık risklerinin belirgin olmamakla birlikte, daha ileri düzeyde toksikolojik, epidemiyolojik çalışmalar ve uzun vadeli izleme ve maruziyet analizleri ile desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, atıksuların çevreye olan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu tür çalışmaların genişletilmesi önerilmektedir.

 Bu çalışmada, atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların kimyasal karakterizasyonu yapılmış, atıksu parametreleri arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve arıtılmış ile arıtılmamış atıksuların potansiyel sağlık riskleri, sindirim ve solunum yoluyla maruziyet yolları dikkate alınarak hem yetişkinler hem de çocuklar için değerlendirilmiştir. Atıksu analiz sonuçlarına göre, amonyum 367 mgL, askıda katı maddeler 361 mgL, hidrokarbonlar 24.252 mgL, yağ ve gres 26.736 mgL, bakır 0,51 mgL, kurşun 0,088 mgL ve siyanür 914 mgL olarak ölçülmüştür. Bu parametreler arasındaki korelasyon analizleri, özellikle, hidrokarbonlar ile yağ-gres arasında r²  1,0 çok güçlü bir ilişki olduğunu ve her iki parametrenin de benzer kaynaklardan geldiğini göstermiştir. Ayrıca, hidrokarbonlar ile bakır r²  0,972, hidrokarbonlar ile askıda katı maddeler r²  0,944 ve hidrokarbonlar ile demir r²  0,865 arasında da yüksek korelasyonlar gözlemlenmiştir. Arıtılmış atıksular için yapılan sağlık risk değerlendirmesinde ise, hem kanserojen olmayan kronik sağlık riski hem de kanserojenik sağlık riski açısından yapılan hesaplamalar, her iki durumda da sağlık açısından potansiyel bir risk bulunmadığını göstermiştir. Arıtılmamış atıksular için yapılan kanserojen olmayan kronik sağlık risk değerlendirmesinde ise, yetişkinler için hesaplanan Tİ değeri 2,08 ve çocuklar içinse 17,5 olarak tespit edilmiş olup, her iki grup için de bazı potansiyel sağlık risklerinin bulunabileceği görülmüştür. Kanserojenik sağlık risk değerlendirmesinde ise, Cd, Pb ve Cr için yapılan potansiyel maruziyet hesaplamaları hem yetişkinler hem de çocuklar için kanserojenik riskin anlamlı bir tehdit oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu sonuçlar potansiyel sağlık risklerinin belirgin olmamakla birlikte, daha ileri düzeyde toksikolojik, epidemiyolojik çalışmalar ve uzun vadeli izleme ve maruziyet analizleri ile desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, atıksuların çevreye olan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu tür çalışmaların genişletilmesi önerilmektedir.

 Bu çalışmada, atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların kimyasal karakterizasyonu yapılmış, atıksu parametreleri arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve arıtılmış ile arıtılmamış atıksuların potansiyel sağlık riskleri, sindirim ve solunum yoluyla maruziyet yolları dikkate alınarak hem yetişkinler hem de çocuklar için değerlendirilmiştir. Atıksu analiz sonuçlarına göre, amonyum 367 mgL, askıda katı maddeler 361 mgL, hidrokarbonlar 24.252 mgL, yağ ve gres 26.736 mgL, bakır 0,51 mgL, kurşun 0,088 mgL ve siyanür 914 mgL olarak ölçülmüştür. Bu parametreler arasındaki korelasyon analizleri, özellikle, hidrokarbonlar ile yağ-gres arasında r²  1,0 çok güçlü bir ilişki olduğunu ve her iki parametrenin de benzer kaynaklardan geldiğini göstermiştir. Ayrıca, hidrokarbonlar ile bakır r²  0,972, hidrokarbonlar ile askıda katı maddeler r²  0,944 ve hidrokarbonlar ile demir r²  0,865 arasında da yüksek korelasyonlar gözlemlenmiştir. Arıtılmış atıksular için yapılan sağlık risk değerlendirmesinde ise, hem kanserojen olmayan kronik sağlık riski hem de kanserojenik sağlık riski açısından yapılan hesaplamalar, her iki durumda da sağlık açısından potansiyel bir risk bulunmadığını göstermiştir. Arıtılmamış atıksular için yapılan kanserojen olmayan kronik sağlık risk değerlendirmesinde ise, yetişkinler için hesaplanan Tİ değeri 2,08 ve çocuklar içinse 17,5 olarak tespit edilmiş olup, her iki grup için de bazı potansiyel sağlık risklerinin bulunabileceği görülmüştür. Kanserojenik sağlık risk değerlendirmesinde ise, Cd, Pb ve Cr için yapılan potansiyel maruziyet hesaplamaları hem yetişkinler hem de çocuklar için kanserojenik riskin anlamlı bir tehdit oluşturmadığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte, bu sonuçlar potansiyel sağlık risklerinin belirgin olmamakla birlikte, daha ileri düzeyde toksikolojik, epidemiyolojik çalışmalar ve uzun vadeli izleme ve maruziyet analizleri ile desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, atıksuların çevreye olan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için bu tür çalışmaların genişletilmesi önerilmektedir.

Makale detayları

Atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların karakterizasyonu ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel risklerin değerlendirilmesi

Yazarlar:

Volkan Pelitli

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Atıksu Arıtma Süreçleri | Çevresel ve Sürdürülebilir Süreçler | Petrokimya

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 3, pp.1887-1902

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001345042

pISSN:

1300-1884

Atık Yağ Geri Kazanımı

Atıksu Karakterizasyonu

Sağlık Risk Analizi

Sayı

Makale detayları

Atık yağ geri kazanım tesislerinden kaynaklanan atıksuların karakterizasyonu ve insan sağlığı üzerindeki potansiyel risklerin değerlendirilmesi

Yazarlar: Volkan Pelitli

Yayıncı: Gazi University

Ana Başlıklar: Atıksu Arıtma Süreçleri | Çevresel ve Sürdürülebilir Süreçler | Petrokimya

Dergi: Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 3, pp.1887-1902

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001345042

pISSN: 1300-1884

Atık Yağ Geri Kazanımı

Atıksu Karakterizasyonu

Sağlık Risk Analizi

Sayı

Yazarlar:

Volkan Pelitli

Yayıncı:

Gazi University

Ana Başlıklar:

Atıksu Arıtma Süreçleri | Çevresel ve Sürdürülebilir Süreçler | Petrokimya

Dergi:

Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi Vol.40 Issue 3, pp.1887-1902

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001345042

pISSN:

1300-1884