İshak Hoca’nın Mecmûa-i Ulûm-i Riyaziye’sindeSaatler Bahsi

Saatler BAHSİ; Melek DOSAY GÖKDOĞAN

Makale detayları

İshak Hoca’nın Mecmûa-i Ulûm-i Riyaziye’sindeSaatler Bahsi

Yazarlar:

Saatler BAHSİ | Melek DOSAY GÖKDOĞAN

Yayıncı:

Nobel Akademik Yayıncılık

Dergi:

Dört Öge 2018 Issue 13, pp.11-20

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000687915

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2146-7064

Özet:

 

Clocks as a device to determine and measure the time that needed by all of the civilizations since ancient times, are the mechanisms which the most attracted attention and studied. For thousand of years, devices have been used to measure and keep track of time. When the first mechanical clocks were invented in the Middle Ages, they were more accurate than any previous timekeeping device. As far as known Taqi al-Din was the first to write on clocks in the Ottomans. Ishaq Hoca, who was the chief instructor of the Army Engineering School, has studied the mechanical clocks in the third volume of his monumental treatise Compendium of Mathematical Sciences consisting of four volumes. In this article, the mechanical clocks appearing in the Compendium of Mathematical Sciences, transliterated into modern Turkish and interpreted historically.

 

Eski çağlardan beri bütün medeniyetlerin ihtiyaç duyduğu zamanı belirleme ve ölçme aleti olarak saatler, en çok dikkat çeken ve araştırılan düzeneklerdir. Saatlerin çeşitli türleri ilk çağlardan itibaren geliştirilmeye başlanmış olmakla birlikte, bunlarla dakik zaman ölçümü mümkün olmuyordu. Orta Çağ’da mekanik saatlerin icadıyla birlikte hassas zaman ölçümleri de başladı. Osmanlılarda saatler üzerine ilk eserleri yazan kişi bilindiği kadarıyla Takiyüddin (16. yy) idi. Takiyüddin mekanik saati astronomik araç olarak da geliştirmişti. Osmanlılara Batı’nın modern bilimlerini ilk defa gerektiği biçimde aktaran, Mühendishane baş hocalarından İshak Hoca, Mecmûa-i Ulûm-i Rîyâziye adlı anıtsal dört ciltlik eserinin üçüncü cildinde bu konuya yer vermiştir. Bu yazıda, söz konusu bölümün sadeleştirilmiş metni yer almış ve değerlendirmesi yapılmıştır.

Makale detayları

İshak Hoca’nın Mecmûa-i Ulûm-i Riyaziye’sindeSaatler Bahsi

Yazarlar: Saatler BAHSİ | Melek DOSAY GÖKDOĞAN

Yayıncı: Nobel Akademik Yayıncılık

Dergi: Dört Öge 2018 Issue 13, pp.11-20

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000687915

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2146-7064

Sayı

Yazarlar:

Saatler BAHSİ | Melek DOSAY GÖKDOĞAN

Yayıncı:

Nobel Akademik Yayıncılık

Dergi:

Dört Öge 2018 Issue 13, pp.11-20

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000687915

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2146-7064