‎“HAZAN GAZELİ”NİN BELAGAT ZEMİNİNDE TAHLİLİ‎

Ahmet Zahid DEMİRCİLER

Makale detayları

‎“HAZAN GAZELİ”NİN BELAGAT ZEMİNİNDE TAHLİLİ‎

Yazarlar:

Ahmet Zahid DEMİRCİLER

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2021 Vol.25 Issue 2, pp.89-119

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000716949

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934

Özet:

 

Classical Turkish literature studies has begun to place a higher importance on style ‎after analyses of poetry’s meaning universe. However, it is stated that such studies do ‎not meet suffcient standards in terms of methodology and quantity. Making a ‎contribution on this issue is the main motive for this article. As the method, al-Balāgha ‎theories have been used, and the poem by Baki known as “Autumn Ghazal” has been ‎chosen as the topic. In the first part of the two-part article, couplets were examined in ‎itself; in the second part the whole poem was interpreted. Each couplet was analysed in ‎matters of sentence structure, elements and stylistic devices. We came to the conclusion ‎that Baki composed his poetry by using isti‘āra makniyya/isti‘āra, tanāsub and iṭnāb ‎devices. The poet has associated various autumn scenes with some aspects of human ‎condition. In the second part the whole poem was reinterpreted based on the varios ‎signs that have been found in and out of the text. It has been argued that the poet had ‎been in a misfortunate time in his life when he composed the poem. As a second ‎conclusion, it has been demonstrated that Balagha theories provide opportunities to ‎decipher the meaning of a literary work in addition to identifying figures of speech.‎

 

Klasik Türk edebiyatı çalışmalarında, şiirin mana dünyasına dair tahlillerden sonra üsluba ‎dair dikkatler de önem kazanmaya başlamıştır. Bununla beraber bu tür incelemelerin ‎gerek metod gerek nicelik bakımından tatmin edici bir seviyeye ulaşmadığı dile ‎getirilmektedir. Bu meselede bir nebze katkı sunmak, bu makalenin esas saikidir. ‎Yöntem olarak belâgat teorileri; konu olarak Bâkî’nin “Hazan Gazeli” adıyla bilinen şiiri ‎belirlenmiştir. Makale iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde beyitler kendi ‎içerisinde incelenmiş, ikinci bölümde şiirin bütünü yorumlanmıştır. Her beyit cümle ‎yapısı, unsurları ve anlatım teknikleri itibarıyla tahlil edilmiş; tahlil neticesinde Bâkî’nin ‎şiirini kapalı istiare/istiare, tenasüb ve itnab ile kurguladığı görülmüştür. Bu anlatım ‎teknikleriyle şair çeşitli sonbahar manzaralarını, beşerî bir takım hâllerle ‎ilişkilendirmektedir. İkinci bölümde metin içi ve dışı bazı delillerden hareketle şiirin ‎bütünü yeniden yorumlanmış ve Bâkî’nin, gazeli, talihinin yaver gitmediği bir dönemde ‎yazdığı savunulmuştur. İncelemenin ortaya koyduğu diğer bir sonuç da belagat ‎teorilerinin, bir edebî metnin sanatlarının salt dökümünün sunulması ötesinde birçok ‎anlama imkânına zemin sağladığını göstermesidir.‎

Makale detayları

‎“HAZAN GAZELİ”NİN BELAGAT ZEMİNİNDE TAHLİLİ‎

Yazarlar: Ahmet Zahid DEMİRCİLER

Yayıncı: Ankara University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Türkoloji Dergisi 2021 Vol.25 Issue 2, pp.89-119

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000716949

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2602-4934

Sayı

Yazarlar:

Ahmet Zahid DEMİRCİLER

Yayıncı:

Ankara University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Türkoloji Dergisi 2021 Vol.25 Issue 2, pp.89-119

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000716949

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2602-4934