COVID-19 Pandemisi Öncesinde ve Pandemi Döneminde Türkiye’deki Havalimanı Etkinliklerinin Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi

Koray KÖÇKEN; Mehpare TİMOR; Mustafa U. KARAKAPLAN

Makale detayları

COVID-19 Pandemisi Öncesinde ve Pandemi Döneminde Türkiye’deki Havalimanı Etkinliklerinin Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi

Yazarlar:

Koray KÖÇKEN | Mehpare TİMOR | Mustafa U. KARAKAPLAN

Yayıncı:

Osman SAĞDIÇ

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

European Journal of Science and Technology 2022 Vol. Issue 35, pp.643-652

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000915486

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-2683

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The performances of airports, which are one of the most basic components of air transportation, are of great economic and social importance for the country and region they are located in. In this study, the performance rankings of airports in Turkey before and during the COVID-19 pandemic, which affected the whole world, were compared according to the relative efficiency values obtained by the three-stage Data Envelopment Analysis (DEA). In this analysis, data from 46 airports in the year 2018 and 51 airports for the year 2020, including Istanbul Airport, which has just been put into service, has been used. In the second stage of the analysis; unlike the classical DEA, through the Stochastic Frontier Analysis, provincial gross domestic product (GDP), tertiary sector ratio, and the number of tourists are taken as environmental factors. Thus, it is ensured that the environmental impact and the luck factor are separated from the efficiency values and that the business performance values are based on only the managerial inefficiency. Considering this information, the ranking of the airports according to their efficiency values was obtained and comparisons were made.

 

Hava taşımacılığının en temel bileşenlerinden olan havalimanlarının performansları, bulundukları ülke ve bölge için ekonomik ve sosyal anlamda çok büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 pandemisinin öncesinde ve pandemi döneminde Türkiye’deki havalimanlarının performans sıralamaları Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi (VZA) ile elde edilen göreli etkinlik değerlerine göre karşılaştırılmıştır. Bu analizde, 2018 yılına ait 46 havalimanı; 2020 yılına ait ve aralarında yeni hizmete giren İstanbul Havalimanı’nın da bulunduğu 51 adet havalimanı verisi kullanılmıştır. Analizin ikinci aşamasında; klasik VZA’dan farklı olarak, Stokastik Sınır Analizi aracılığıyla, il bazında gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH), üçüncül sektör oranı ve turist sayısı; çevresel faktörler olarak alınmıştır. Böylece çevresel etkinin ve şans faktörünün etkinlik değerlerinden ayrıştırılması ve işletme performans değerlerinin sadece yönetimsel etkinsizlik kaynaklı olması sağlanmıştır. Bu bilgiler ışığında, havalimanlarının etkinlik değerlerine göre sıralaması elde edilmiş ve karşılaştırmalar yapılmıştır.

Makale detayları

COVID-19 Pandemisi Öncesinde ve Pandemi Döneminde Türkiye’deki Havalimanı Etkinliklerinin Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi

Yazarlar:

Koray KÖÇKEN | Mehpare TİMOR | Mustafa U. KARAKAPLAN

Yayıncı:

Osman SAĞDIÇ

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

European Journal of Science and Technology 2022 Vol. Issue 35, pp.643-652

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000915486

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-2683

Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi

Etkinlik

Havalimanı

Hava Taşımacılığı

COVID-19

Sayı

Makale detayları

COVID-19 Pandemisi Öncesinde ve Pandemi Döneminde Türkiye’deki Havalimanı Etkinliklerinin Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi

Yazarlar: Koray KÖÇKEN | Mehpare TİMOR | Mustafa U. KARAKAPLAN

Yayıncı: Osman SAĞDIÇ

Ana Başlıklar: Uygulamalı fizik

Dergi: European Journal of Science and Technology 2022 Vol. Issue 35, pp.643-652

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000915486

Sıklık: Üç Aylık

eISSN: 2148-2683

Üç Aşamalı Veri Zarflama Analizi

Etkinlik

Havalimanı

Hava Taşımacılığı

COVID-19

Sayı

Yazarlar:

Koray KÖÇKEN | Mehpare TİMOR | Mustafa U. KARAKAPLAN

Yayıncı:

Osman SAĞDIÇ

Ana Başlıklar:

Uygulamalı fizik

Dergi:

European Journal of Science and Technology 2022 Vol. Issue 35, pp.643-652

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000915486

Sıklık:

Üç Aylık

eISSN:

2148-2683