Mikro Parametrelerin Makro Mekanik Kaya Davranışı Üzerindeki Etkisi:  Ayrık Elemanlar Yöntemiyle Model Kalibrasyonu

Özge DİNÇ GÖĞÜŞ

Makale detayları

Mikro Parametrelerin Makro Mekanik Kaya Davranışı Üzerindeki Etkisi: Ayrık Elemanlar Yöntemiyle Model Kalibrasyonu

Yazarlar:

Özge DİNÇ GÖĞÜŞ

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2021 Vol.45 Issue 1, pp.67-82

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000732668

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6753

pISSN:

1016-9172

Özet:

 

Mühendislik yapılarının içinde veya üzerinde inşa edilen kayalarla nasıl bir etkileşim içinde olacağını 
anlamada sayısal modelleme yöntemleri oldukça etkileyeceği bilgiler sunmaktadır. Ancak bu bilgilerin mevcut kaya 
ortamını ne denli temsil edici olduğu oluşturulan sayısal modelin güvenilirliğine bağlıdır. Bu nedenle bir modelin 
oluşturulmasında etkili olan mikro parametrelerin en doğru şekilde kalibre edilmesi ve model sonuçlarının, modelin 
çözünürlüğünden ve/veya boyutlarından bağımsız olması gerekmektedir. Son yıllarda kaya gibi karmaşık katı 
yapıların mekanik davranışlarının belirlenmesinde yaygın olarak ayrık elemanlar yöntemi (DEM) kullanılmaktadır. 
Söz konusu çalışmanın amacı, bu yönteme dayanan sayısal bir modelin oluşturulmasında gerekli mikro parametrelerin, 
bir kayanın makro mekanik özellikleri ve deformasyon davranışı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Her bir mikro 
parametrenin ayrı ayrı ele alındığı çalışmada, Yade açık kaynaklı DEM kodu kullanılarak çok sayıda tek eksenli 
sıkışma, tek eksenli çekme ve üç eksenli sıkışma dayanım deneyi simülasyonları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, 
kayaların tek eksenli sıkışma dayanımının (UCS) öncelikle mikro-kohezyona, tek eksenli çekme dayanımının (UTS) 
ise birincil olarak partiküller arası çekme dayanımına bağlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu iki dayanım özelliği 
mikro-elastisite modülü ve rijitlik oranıyla da güçlü bir etkileşim içindedir. Kayaların deformasyon özelliklerinden 
olan Young modülü (E) ve Poisson oranı (ν) ise doğrudan mikro-elastisite modülü ve rijitlik oranı ile denetlenmektedir. 
Mikro-içsel sürtünme açısındaki artış kayanın yenilme zarfının eğimini artırırken, dayanım oranının (UCS/UTS) 
saptanması deney simülasyonları başlamadan önce atanan koordinasyon sayısıyla belirlenmiştir. Bu çalışma sayısal 
model parametrelerinin birbirleriyle olan etkileşimlerine göre bir kayanın dayanım ve deformasyon özelliklerinin 
bağlı olduğu koşulları göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, mühendislik yapılarının inşasında karşılaşılacak kaya 
davranışlarını önceden kestirebilen sayısal modellerin geliştirilmesinde uygulanabilir, pratik ve yol gösterici bilgiler 
sunmaktadır.

Makale detayları

Mikro Parametrelerin Makro Mekanik Kaya Davranışı Üzerindeki Etkisi: Ayrık Elemanlar Yöntemiyle Model Kalibrasyonu

Yazarlar: Özge DİNÇ GÖĞÜŞ

Yayıncı: TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar: Doğa bilimleri

Dergi: Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2021 Vol.45 Issue 1, pp.67-82

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000732668

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6753

pISSN: 1016-9172

Sayı

Yazarlar:

Özge DİNÇ GÖĞÜŞ

Yayıncı:

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası

Ana Başlıklar:

Doğa bilimleri

Dergi:

Jeoloji Mühendisliği Dergisi 2021 Vol.45 Issue 1, pp.67-82

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000732668

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6753

pISSN:

1016-9172