Türkiye’deki Büyükşehirlerin Çevresel  Performanslarının Entropi Temelli COPRAS ve ARAS  Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Onur AKÇAKAYA; Ezgi Dilan URMAK AKÇAKAYA

Makale detayları

Türkiye’deki Büyükşehirlerin Çevresel Performanslarının Entropi Temelli COPRAS ve ARAS Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Yazarlar:

Onur AKÇAKAYA | Ezgi Dilan URMAK AKÇAKAYA

Yayıncı:

İdeal Kent Yayınları

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

OPUS International Journal of Society Researches 2019 Vol.11 Issue 18, pp.1437-1473

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000546552

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2791-9862

Özet:

 


Rapid urbanization causes
environmental challenges as well as social, economic and cultural problems in
today's cities. Especially metropolitan cities are human settlements most
affected by environmental and ecological threats. Cities, turning threats such
as environmental pollution and ecological deterioration into an opportunity,
are ahead of their other competitors on a global scale. In the process of
creating a sustainable city, measuring environmental performance has great
importance. In this study, it is aimed to evaluate the environmental
performance of our metropolitan cities and to raise awareness in this area.
Multi-criteria decision-making methods were used in the evaluation. The
literature, expert opinions and accessibility of data were effective in
determining the criteria used. Eleven criteria used in the evaluation are;
number of wastewater treatment plants, amount of wastewater treated in
wastewater treatment plants per person (thousand M3 / year), daily wastewater
discharged in municipalities (Liters/Person-Day), daily amount of water taken
per person (Liters/ Person-Day), average amount of municipal waste per person
(kg / person-day), capacity of drinking and potable water treatment plant
(thousand M3 per year), number of drinking water treatment plants, amount of
drinking and potable water treated in treatment plants per person (thousand M3/
year), amount of groundwater taken for drinking and potable water network per
capita (thousand M3/ year), amount of surface water taken for drinking and
utility water network per capita (thousand M3/ year) ) and particulate matter. The
weights of the criteria were calculated by the Entropy Method, and the
environmental rankings of the metropolitan cities were obtained by COPRAS and
ARAS Methods. In both methods, close sequences were obtained. Istanbul, Ankara,
Izmir, Eskisehir, and Bursa were among the best performing cities; Aydın,
Konya, Tekirdağ, Muğla, and Kahramanmaraş were the least performing cities.


.

 


Hızlı kentleşme günümüz
kentlerinde toplumsal, ekonomik ve kültürel sorunların yanında çevresel
sorunlara da neden olmaktadır. Özellikle büyükşehirler çevresel ve ekolojik
tehditlerden en fazla etkilenen yerleşmelerdir. Çevre kirliliği ve ekolojik
bozulma gibi tehditleri fırsata çevirmeyi başarabilen kentler, küresel ölçekte
diğer rakiplerinin önüne geçmektedir. Sürdürülebilir bir kent yaratma sürecinde
çevresel performansın ölçülmesi büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada,
büyükşehirlerimizin çevresel performanslarının değerlendirilmesi ve bu alandaki
farkındalığın artırılması amaçlanmıştır. Değerlendirmede çok kriterli karar
verme yöntemleri kullanılmıştır. Kullanılan kriterlerin belirlenmesinde
literatür, uzman görüşleri ve verilerin erişilebilirliği etkili olmuştur. Değerlendirmede
kullanılan kriterler, atık su arıtma tesisi sayısı, atık su arıtma tesislerinde
arıtılan kişi başı atık su miktarı (Bin M3/Yıl), belediyelerde deşarj edilen
kişi başı günlük atık su miktarı (Litre/Kişi-Gün), kişi başı çekilen günlük su
miktarı (Litre/Kişi-Gün), kişi başı ortalama belediye atık miktarı
(Kg/Kişi-Gün), içme ve kullanma suyu arıtma tesisi kapasitesi (Kişi başı Bin
M3/Yıl), içme ve kullanma suyu arıtma tesisi sayısı, içme ve kullanma suyu
arıtma tesislerinde arıtılan kişi başı su miktarı (Bin M3/Yıl), içme ve
kullanma suyu şebekesi için çekilen kişi başı yeraltı suyu miktarı(Bin M3/Yıl),
içme ve kullanma suyu şebekesi için çekilen kişi başı yüzey suyu miktarı(Bin
M3/Yıl) ve partikül madde olmak üzere 11 tanedir. Entropi yöntemi ile
kriterlerin ağırlıkları hesaplanmış, COPRAS ve ARAS yöntemleri ile
büyükşehirlerin çevresel sıralamaları elde edilmiştir. Her iki yöntemde
birbirine yakın sıralamalar elde edilmiştir. İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir
ve Bursa en iyi performans gösteren kentler arasında yer alırken; Aydın, Konya,
Tekirdağ, Muğla ve Kahramanmaraş en düşük performanslı kentler olmuştur.



.

Makale detayları

Türkiye’deki Büyükşehirlerin Çevresel Performanslarının Entropi Temelli COPRAS ve ARAS Yöntemleri ile Değerlendirilmesi

Yazarlar: Onur AKÇAKAYA | Ezgi Dilan URMAK AKÇAKAYA

Yayıncı: İdeal Kent Yayınları

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: OPUS International Journal of Society Researches 2019 Vol.11 Issue 18, pp.1437-1473

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000546552

Sıklık: İki Aylık

eISSN: 2791-9862

Sayı

Yazarlar:

Onur AKÇAKAYA | Ezgi Dilan URMAK AKÇAKAYA

Yayıncı:

İdeal Kent Yayınları

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

OPUS International Journal of Society Researches 2019 Vol.11 Issue 18, pp.1437-1473

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000546552

Sıklık:

İki Aylık

eISSN:

2791-9862