XV. YÜZYIL MUTASAVVIFLARINDAN CEMÂL-İ HALVETÎ’NİN MESNEVÎLERİNDE MESNEVÎ

LEYLA ALPTEKİN SARIOĞLU

Makale detayları

XV. YÜZYIL MUTASAVVIFLARINDAN CEMÂL-İ HALVETÎ’NİN MESNEVÎLERİNDE MESNEVÎ

Yazarlar:

LEYLA ALPTEKİN SARIOĞLU

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

Journal of Turkology 2014 Vol.24 Issue 2, pp.213-233

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000696362

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188

Özet:

 

Mavlânâ Djalal al-Dîn Rûmî is a grand character who lead Turkish Literature by his personality and works. The stories in his unique work Mathnawî, are used frequently after his lifetime. So Djamâl-ı Khalwatî who is one of the prominent names in the XVth. century Turkish sufi literature, wrote five masnavis named Djawâhir al-Kulûb, Beyân-i Cheng-nâma, Risâla-i Tashrihiyya, Risâla-i Fakriyya ve Risâla-i Sûfîyya. He used the stories which he learned from Masnavi in his works Djawâhir al-Kulûb, Risâla-i Fakriyya ve Risâla-i Sûfîyya. The works of Djamâl-ı Khalwatî were written to explain the main features of tasawwuf, to enlighten and to lead the person who want to join tasawwuf movement. For this reason in his works he explained some of the main concepts of tasawwuf. He frequently used stories, representations and interpretations in order to explain the subject of his works or some of the concepts of tasawwuf and by this way he simplified his works for the sake of readers. In this study the stories taken from Mathnawi in these mentioned works of Djamâl-ı Khalwatî will be examined and the effect of Mawlânâ on Djamâl-ı Khalwatî will be explained.

 


Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, şahsiyeti ve eserleri ile Türk edebiyatını yönlendirmiş büyük bir şahsiyettir. Onun büyük eseri Mesnevî’de yer alan hikâyeler kendisinden sonraki dönemlerde yazılan eserlerde sıklıkla kullanılmıştır. İşte Cevâhirü’l-kulûb, Beyân-ı Çeng-nâme, Risâle-i Teşrîhiyye, Risâle-i Fakriyye ve Risâle-i Sûfîyye adlı beş tasavvufî mesnevî kaleme alan ve XV. yüzyıl Türk tasavvuf edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Cemâl-i Halvetî, bu mesnevîlerden Cevâhirü’l-kulûb, Risâle-i Fakriyye ve Risâle-i Sûfîyye’de Mesnevî’den aldığı hikâyelere yer vermiştir. Cemâl-i Halvetî mesnevîlerini tasavvuf hakkında bilgi vermek, tasavvuf yoluna meyletmiş bir kimseye ışık tutmak ve yol göstermek maksadıyla kaleme aldığı için mesnevîlerinde temel tasavvufî kavramların bazılarını izah etmiştir. Mesnevîlerde anlatılan konunun veya tasavvufî kavramın izahını kolaylaştırmak ve okuyucunun daha iyi anlamasını sağlamak amacı ile temsil, hikâye ve tevillere sıklıkla yer verilmiştir. Bu makalede, adı geçen üç eserde yer alan Mesnevî kaynaklı hikâyelere değinilecek, bu hikâyeler verilen örnek beyitler ile özetlenecek ve bu bağlamda Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî’nin Cemâl-i Halvetî üzerindeki tesiri ortaya konmaya çalışılacaktır. 

.

Makale detayları

XV. YÜZYIL MUTASAVVIFLARINDAN CEMÂL-İ HALVETÎ’NİN MESNEVÎLERİNDE MESNEVÎ

Yazarlar: LEYLA ALPTEKİN SARIOĞLU

Yayıncı: Istanbul University

Dergi: Journal of Turkology 2014 Vol.24 Issue 2, pp.213-233

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000696362

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-3188

Sayı

Yazarlar:

LEYLA ALPTEKİN SARIOĞLU

Yayıncı:

Istanbul University

Dergi:

Journal of Turkology 2014 Vol.24 Issue 2, pp.213-233

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000696362

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-3188