Hakas Destanlarında Evlilik Kurumu ve Buna Bağlı Bazı Pratikler (Some Practices Due to Marital Institution of Khakassian Epics)

Erhan AKTAŞ

Makale detayları

Hakas Destanlarında Evlilik Kurumu ve Buna Bağlı Bazı Pratikler (Some Practices Due to Marital Institution of Khakassian Epics)

Yazarlar:

Erhan AKTAŞ

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2014 Issue 38

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657899

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077

Özet:

 

The passing periods which are very important in social life of human beings can be dealt in main three groups. All can be deal in many titles and they have rich content and meanings. Marriage or marital institution is one of the passing periods which reserve feast in the center of itself. Many beliefs and practices goes on with rich and colourful content from tradition to modernity before wedding, during wedding and the after wedding. Some parts of that fact were forgotten because of several causes.In case many parts live at the present time. We can follow effects of marital tradition from folk litarature works.Especially marital beliefs and practices have a place in folk narrative, epic,legend and fairy tale which are known based on narration in folk narrative. Epic tradition for Turkic World which have a rich corpus, is very grateful field. In these epics, which named as aliptig nimag and have a numerous samples, are seen in a large number of archaism. About aliptig nimags have been numerous researched on analyze and text publications. In that paper after we study on marital institution which is social structure, and marital practices and customs first of all. The second, we insist marital value of Khakassian society and epics under titles of affinity, marital promise from time of childhood, dowry and marital feasts.

 

İnsanoğlunun oluşturduğu toplumsal hayatta önemli bir yeri olan geçiş dönemleri başlıca üç grupta ele alınabilir. Bunlar; doğum, evlenme ve ölümdür. Her biri kendi içinde birçok alt başlıkta değerlendirilebilecek kadar zengin bir içeriğe sahiptir. Evlenme ya da evlilik kurumu merkezinde evlilik eğlencesini barındıran bu geçiş dönemlerinden biridir. Evlilik öncesi, sırası ve sonrasında birçok inanma ve uygulama gelenekten moderniteye uzanan süreçte zengin ve renkli bir şekilde devam etmektedir. Evliliğe ait olan unsurların bir kısmı muhtelif sebeplerle artık unutulmuştur. Büyük bir bölümü ise türlü değişikliklerle mevcudiyetini korumaktadır. Evlilik kurumunun yansımaları halk edebiyatı ürünlerinde takip edilmektedir. Bilhassa tahkiyeye dayalı halk hikâyesi, destan, efsane ve masal gibi türlerde kahramanlara ait evlilik inanma, tören ve bunlarla ilişkili pratikler önemli bir yer tutmaktadır. Zengin bir külliyata sahip Türk dünyası destan geleneği bu kurumun canlı örneklerinin görüldüğü bir sahadır. Çok sayıda örneği bulunan Hakas destan geleneğinde alıptığ nımah adını alan Hakas destanları arkaik özelliklerin çokça görüldüğü kahramanlık destanlarıdır. Üzerinde gerek metin neşri gerekse de bunların incelemelerine yönelik birçok çalışma yapılıp durmaktadır. Biz bu çalışma dâhilinde sosyal bir kurum olan evlilik kurumu hakkında bilgiler verdikten sonra bazı Türk destanlarındaki evlilik âdet ve uygulamalarına değineceğiz. Akabinde Hakasların sosyal hayatındaki ve destanlarındaki Hakas destan alplarına özgü evlilik değerleri üzerinde duracak, kız isteme, beşik kertme, kalın (çeyiz) ve evlilik eğlencesi konularının üzerinde duracağız.

Makale detayları

Hakas Destanlarında Evlilik Kurumu ve Buna Bağlı Bazı Pratikler (Some Practices Due to Marital Institution of Khakassian Epics)

Yazarlar: Erhan AKTAŞ

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Dergi: Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2014 Issue 38

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 2/2014

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000657899

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5091

pISSN: 1301-0077

Sayı

Yazarlar:

Erhan AKTAŞ

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2014 Issue 38

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

2/2014

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657899

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077