Plant Names and Treatment Methods in a Baytarname Written in Old Anstolisn Turkish

Akif Taş; Mesut Şen

Makale detayları

Plant Names and Treatment Methods in a Baytarname Written in Old Anstolisn Turkish

Yazarlar:

Akif Taş | Mesut Şen

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Vol.12 Issue 24, pp.419-455

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001329838

pISSN:

2147-088X

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Baytarname is a literary work written in the 16th century, mainly focusing on horsemanship. Due to its relevance to horsemanship and the mention of the treatment of horse diseases, it contains pharmacological information. The book provides information on the usage of medications for treating horse illnesses and offers insights into the preparation of remedies and medications. The names of numerous plants used in the preparation of these medications are worthy of attention. The work, demonstrating the characteristics of Old Turkish of Turkey as a language, is also important in terms of our linguistic history. Our study has been designed to aid researchers in the field of Old Turkish Language of Turkey in their potential studies and compilations. In our study, the plant names mentioned in Baytarname have been compiled and presented as a list. The language of each respective name has been indicated. Out of the identified 138 plant names, 44 of them are Turkish 31, 39 are Arabic 28, 36 are Persian 26, and 10 are Greek 7. Additionally, 4 plants consist of compound names in multiple languages 2. Diseases in the work are classified according to the parts of the horses body. Many horse diseases such as Bevāsīr, carab, demregü ḫunān, ḫunnāḳ, intişār, ishāl, ḳurlaġan, nāṣūr, ṣadme, saraṭān, sıraca, öksürük, verem and yaġır have been defined, and the necessary treatments for these diseases are explained.

 Baytarname is a literary work written in the 16th century, mainly focusing on horsemanship. Due to its relevance to horsemanship and the mention of the treatment of horse diseases, it contains pharmacological information. The book provides information on the usage of medications for treating horse illnesses and offers insights into the preparation of remedies and medications. The names of numerous plants used in the preparation of these medications are worthy of attention. The work, demonstrating the characteristics of Old Turkish of Turkey as a language, is also important in terms of our linguistic history. Our study has been designed to aid researchers in the field of Old Turkish Language of Turkey in their potential studies and compilations. In our study, the plant names mentioned in Baytarname have been compiled and presented as a list. The language of each respective name has been indicated. Out of the identified 138 plant names, 44 of them are Turkish 31, 39 are Arabic 28, 36 are Persian 26, and 10 are Greek 7. Additionally, 4 plants consist of compound names in multiple languages 2. Diseases in the work are classified according to the parts of the horses body. Many horse diseases such as Bevāsīr, carab, demregü ḫunān, ḫunnāḳ, intişār, ishāl, ḳurlaġan, nāṣūr, ṣadme, saraṭān, sıraca, öksürük, verem and yaġır have been defined, and the necessary treatments for these diseases are explained.

 Baytarname is a literary work written in the 16th century, mainly focusing on horsemanship. Due to its relevance to horsemanship and the mention of the treatment of horse diseases, it contains pharmacological information. The book provides information on the usage of medications for treating horse illnesses and offers insights into the preparation of remedies and medications. The names of numerous plants used in the preparation of these medications are worthy of attention. The work, demonstrating the characteristics of Old Turkish of Turkey as a language, is also important in terms of our linguistic history. Our study has been designed to aid researchers in the field of Old Turkish Language of Turkey in their potential studies and compilations. In our study, the plant names mentioned in Baytarname have been compiled and presented as a list. The language of each respective name has been indicated. Out of the identified 138 plant names, 44 of them are Turkish 31, 39 are Arabic 28, 36 are Persian 26, and 10 are Greek 7. Additionally, 4 plants consist of compound names in multiple languages 2. Diseases in the work are classified according to the parts of the horses body. Many horse diseases such as Bevāsīr, carab, demregü ḫunān, ḫunnāḳ, intişār, ishāl, ḳurlaġan, nāṣūr, ṣadme, saraṭān, sıraca, öksürük, verem and yaġır have been defined, and the necessary treatments for these diseases are explained.

 XVI. yüzyılda kaleme alınan Baytarname atçılık üzerine yazılan bir eserdir. Atçılıkla ilgili olması ve atların hastalıklarının tedavisinden bahsetmesi sebebiyle içerisinde farmakolojik bilgiler ihtiva etmektedir. Eserde atların hastalıklarında hangi ilaçların kullanılacağı, ilaç ve terkiplerin nasıl yapılacağı hakkında bilgi verilir. Bu eserlerde ilaç yapımında kullanılan bitki adlarının çokluğu dikkati çekmektedir. Dil olarak Eski Türkiye Türkçesi özelliklerini gösteren eser, dil tarihimiz açısından da önem arz etmektedir. Çalışmamız Eski Türkiye Türkçesi sahasında yapılabilecek çalışmalarda ve derlemelerde araştırmacılara yardımcı olacak şekilde hazırlanmıştır. Çalışmamızda Baytarnamede geçen bitki adları derlenerek liste haline getirilmiştir. Söz konusu adların hangi dile ait olduğu belirtilmiştir. Ayrıca bu bitkilerin hangi hastalıkların tedavisinde kullanıldığı da ifade edilmiştir. Tespit edilen 138 bitki adının 44 tanesinin Türkçe 31, 39unun Arapça 28, 36sının Farsça 26, 10unun Yunanca 7 olduğu görülmüştür. 4 bitki ise çok dilli birleşik adlardan 2 oluşmaktadır. Tedaviler-de en çok kullanılan bitkiler ise anzerūt, arpa, bezir, çam saḳızı, mastakī, sarımsaḳ, susam, soġan ve zaferān olarak tespit edilmiştir. Eserdeki hastalıklar atın uzuvlarına göre tasnif edilmiştir. Bevāsīr, carab, demregü ḫunān, ḫunnāḳ, intişār, ishāl, ḳurlaġan, nāṣūr, ṣadme, saraṭān, sıraca, öksürük, verem ve yaġır gibi pek çok at hastalığı tanımlanmış ve tedavisi için yapılması gerekenler açıklanmıştır. Bu tedavilerde en çok kullanılan bitkiler ise anzerūt, arpa, bezir, biber, çam saḳızı, günlük, ḫaṭmī, mastakī, mersin, sarımsaḳ, susam, soġan ve zaferān olarak tespit edilmiştir.

Makale detayları

Plant Names and Treatment Methods in a Baytarname Written in Old Anstolisn Turkish

Yazarlar:

Akif Taş | Mesut Şen

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Vol.12 Issue 24, pp.419-455

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001329838

pISSN:

2147-088X

Baytarname

Old Anatolian Turkish

Plant Names

Plant Dictionary

Ali bin Ömer ArabiBaytarname

Eski Türkiye Türkçesi

Bitki Adları

Bitki Sözlüğü

Ali bin Ömer Arabi

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Akif Taş | Mesut Şen

Yayıncı: Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar: Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi: HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Vol.12 Issue 24, pp.419-455

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 10/2024

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001329838

pISSN: 2147-088X

Sayı

Yazarlar:

Akif Taş | Mesut Şen

Yayıncı:

Tekirdag Namik Kemal University

Ana Başlıklar:

Yeni Türk Dili (Eski Anadolu | Osmanlı | Türkiye Türkçesi)

Dergi:

HUMANITAS - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Vol.12 Issue 24, pp.419-455

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

10/2024

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001329838

pISSN:

2147-088X