Çanakkale’de Farklı iklim Koşullarının Toprak Oluşumuna Etkisi

Aykut YÜKSEL; Hüseyin EKİNCİ

Makale detayları

Çanakkale’de Farklı iklim Koşullarının Toprak Oluşumuna Etkisi

Yazarlar:

Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar:

Tarım

Dergi:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2022 Vol.10 Issue 1, pp.223-235

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000936799

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

This study was conducted within the borders of Çanakkale Province Yenice (Ahiler village-P1) and Ezine (Kızıltepe village-P2)and formation of two soil profiles on andesitic rocks under different precipitation and temperature conditions were investigated. The annual average rainfall of Yenice district (847 mm) is higher than that of Ezine (547 mm). Some physicochemical analyzes and mineralogical analyzes such as XRD (X-Ray Diffraction), SEM (Scanning Electron Microscopy), and EDS - EDX (Energy Dispersive X-ray Spectroscopy), and major oxides were performed was performed on soil samples taken on the basis of horizon in soil profiles with morphological definitions. Some weathering rates such as CIA (chemical weathering index), PIA (plagioclase alteration index) and SiO2/Al2O3 were calculated from the oxide analyses results. Profile 1 contains O-A -Bt-C-R and profile 2 contains A-Bw-C horizons. Profile 1 is sandy loam on the surface, clay loam and clay subsurface, and profile 2 is generally sandy clay loam. While an argillic horizon was formed in P1 as a result of leaching, there was a cambic horizon in P2. While the cation exchange capacity (CEC) in P1 was 42.48 cmolkg-1 in the argillic horizon, it was determined as 26.72 cmolkg-1 in the cambic horizon of P2. CIA and PIA dissociation indices of P1 were higher than that of P2. According to this result, it was determined that feldspars were more decomposed in P1 which had an older profile compared to P2. In addition, according to XRD analysis, kaolinite was present in P1 and albite was not found in feldspars, while kaolinite was not found in P2 and a significant amount of albite was determined. Soil profiles are classified as follows, respectively, according to soil taxonomy; profile 1 is Lithic Haplustalf, profile 2 is Humic Dystroxerepts; According to the WRB classification, profile 1 is classified as Epileptic Luvisols (Abruptic) and profile 2 is classified as Haplic Cambisols (Dystric).The results of the study showed that the differences in precipitation, which is one of the climate parameters, affect the profile structure of the soils, weathering levels, physico-chemical properties, and soil taxonomy in two soil profiles formed on andesitic rocks and under similar topographic conditions.

 

Çanakkale İli Yenice (Ahiler köyü-P1) ve Ezine (Kızıltepe köyü-P2) ilçelerinde yürütülen bu çalışmada, andezitik kayaçlar üzerinde farklı yağış ve sıcaklık koşullarında oluşmuş iki toprak profili incelenmiştir. Yenice ilçesinin yıllık ortalama yağış miktarı ( 847 mm)  Ezine ilçesinden (547 mm) daha fazladır. Arazide morfolojik tanımlamaları yapılan profillerden horizon esasına göre alınan toprak örneklerinde XRD (X Ray Difraksiyon), SEM (taramalı Elektron Mikroskobu) ve EDS - EDX (enerji Dağılımlı X-ışını Spektroskopisi) ve major oksit gibi bazı  fizikokimyasal analizler ve mineralojik analizler yapılmıştır. Oksit analizlerden CIA (kimyasal ayrışma indeksi), PIA (plajioklas alterasyon indeksi) ve SİO2/Al2O3 gibi bazı ayrışma oranları hesaplanmıştır. Profil 1 O-A -Bt-C-R ve  profil 2 ise A-Bw-C  horizonlarını içermektedir. Profil 1 yüzeyde kumlu tın, yüzey altında ise kil tın ve kil, profil 2 ise genellikle kumlu kil tın bünye sınıfındadır. Yıkanmanın etkisiyle P1 de bir argillik  horizon oluşmuşken P2 de kambik horizon mevcuttur. P1 de katyon değişim kapasitesi (KDK) argillik horizonda 42.48 cmolkg-1 iken  P2 nin kambik horizonunda 26.72 cmolkg-1 olarak belirlenmiştir. P1’in CIA ve PIA ayrışma indeksleri  P2’ye göre daha yüksek bulunmuştur. Buna göre P1 de feldspatların daha fazla ayrıştığı ve P2 ye göre daha yaşlı bir profil olduğu saptanmıştır Bunun yanında XRD analizlerine göre P1 de kaolinit mevcut olup feldspatlardan albite rastlanmazken  P2 de kaolinite rastlanmamış ve önemli miktarda albit belirlenmiştir. Toprak profilleri toprak taksonomisine göre sırasıyla profil 1 Lithic Haplustalf, profil 2 ise Humic Dystroxerepts; WRB sınıflamasına göre profil 1 Epileptic Luvisols (Abruptic), profil 2 ise Haplic Cambisols (Dystric) olarak sınıflandırılmıştır. Çalışma sonuçları benzer topoğrafik koşullarda ve andezitik kayaçlar üzerinde oluşmuş iki toprak profilinde, iklim parametrelerinden yağıştaki farklılıkların toprakların profil yapısı, ayrışma düzeyleri, fiziko-kimyasal özellikleri ve toprak taksonomisini etkilediğini göstermiştir.

Makale detayları

Çanakkale’de Farklı iklim Koşullarının Toprak Oluşumuna Etkisi

Yazarlar:

Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar:

Tarım

Dergi:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2022 Vol.10 Issue 1, pp.223-235

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000936799

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384

Çanakkale

İklim

Toprak Özelliği

Andesit

Sayı

Makale detayları

Çanakkale’de Farklı iklim Koşullarının Toprak Oluşumuna Etkisi

Yazarlar: Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı: Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar: Tarım

Dergi: COMU Journal of Agriculture Faculty 2022 Vol.10 Issue 1, pp.223-235

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000936799

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6826

pISSN: 2147-8384

Çanakkale

İklim

Toprak Özelliği

Andesit

Sayı

Yazarlar:

Aykut YÜKSEL | Hüseyin EKİNCİ

Yayıncı:

Çanakkale Onsekiz Mart University

Ana Başlıklar:

Tarım

Dergi:

COMU Journal of Agriculture Faculty 2022 Vol.10 Issue 1, pp.223-235

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000936799

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6826

pISSN:

2147-8384