TÜKETİCİ FİYAT İNDEKSİNİ ETKİLEYEN BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİM DEĞERLERİNİN ÇOK DEĞİŞKENLİ UYARLANABİLİR REGRESYON UZANIMLARI İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Şenol ÇELİK; Turgay ŞENGÜL; A. Yusuf ŞENGÜL; Hakan İNCİ

Makale detayları

TÜKETİCİ FİYAT İNDEKSİNİ ETKİLEYEN BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİM DEĞERLERİNİN ÇOK DEĞİŞKENLİ UYARLANABİLİR REGRESYON UZANIMLARI İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Yazarlar:

Şenol ÇELİK | Turgay ŞENGÜL | A. Yusuf ŞENGÜL | Hakan İNCİ

Yayıncı:

Rating Academy

Ana Başlıklar:

Hayvancılık

Dergi:

Journal of Awareness 2018 Vol.3 Issue 5, pp.399-408

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000736766

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2149-6544

pISSN:

2149-6544

Özet:

 

In this study, the outcomes and interpretation of
plant and animal production values affecting the consumer price index in Turkey
(CPI) were investigated using MARS algorithm. In order to estimate CPI, plant
production value (1000 TL), animal production value (1000 TL), livestock value
(1000 TL), plant production per capita (TL), animal production per capita (TL),
livestock value per capita (TL) variables for 81 provinces in Turkey were used.
The compliance criteria were: correlation coefficient r = 0.975, R2 = 0.95,
Adj. R2 = 0.867, GCV = 0.0187, RSS = 1.513, RMSE = 0.137, SDratio = 0.224, MAPE
= 1.228, MAD = 0.11, AIC = -222 and AICc = -52. The most significant variables
affecting CPI in the increasing direction are basic functions where per capita
plant production value (PCPPV) is  1887 liras and per capita livestock value (PCLSV) is >
1766 liras. The most significant variables affecting CPI in the negative
direction are basic functions where per capita plant production value (PCPPV)
is > 3268 liras, per capita livestock value (PCLSV) is > 1143 liras, and
per capita livestock value (PCLSV) is > 1972 liras, respectively. According
to these results, it was found that MARS model where interactive variables are
also used is an important predictive model for determining the effect of plant
and animal production values on other factors.

 

Bu çalışmada, Türkiye'de tüketici fiyat indeksini (TÜFE) etkileyen bitkisel ve hayvansal üretim değerlerinin etkisinin MARS algoritması kullanılarak nasıl sonuçlanacağı ve nasıl yorumlanacağı incelenmiştir. TÜFE'yi tahmin etmek amacıyla Türkiye'de 81 ile ait bitkisel üretim değeri (1000 TL), hayvansal üretim değeri (1000 TL), canlı hayvanlar değeri (1000 TL), kişi başına bitkisel üretim değeri (TL), kişi başına hayvansal üretim değeri (TL), kişi başına canlı hayvanlar değeri (TL) değişkenleri kullanılmıştır. Uyum kriterleri sırasıyla korelasyon katsayısı r=0.975, R2=0.95, Adj. R2=0.867, GCV=0.0187, RSS=1.513, RMSE=0.137, SDratio=0.224, MAPE=1.228, MAD=0.11, AIC=-222 ve AICc=-52 olarak tahmin edilmiştir. TÜFE'yi arttırıcı yönde etkileyen en önemli değişkenler sırasıyla kişi başına düşen bitkisel üretim değeri (KBBUD) 1887 lira ve kişi başına canlı hayvan değeri (KBCHD) > 1766 lira olan temel fonksiyonlardır. TÜFE'yi düşürücü yönde etkileyen en önemli değişkenler sırasıyla; kişi başına düşen bitkisel üretim değeri (KBBUD)>3268 lira, kişi başına canlı hayvan değeri (KBCHD)>1143 lira ve kişi başına canlı hayvan değeri (KBCHD)>1972 lira olan temel fonksiyonlardır. Bu sonuçlara göre, etkileşimli değişkenlerin de kullanıldığı MARS modelinin bitkisel ve hayvansal üretim değerlerin diğer faktörlere olan etkisini belirlemede önemli bir tahmin modeli olduğu görülmüştür.

Makale detayları

TÜKETİCİ FİYAT İNDEKSİNİ ETKİLEYEN BİTKİSEL VE HAYVANSAL ÜRETİM DEĞERLERİNİN ÇOK DEĞİŞKENLİ UYARLANABİLİR REGRESYON UZANIMLARI İLE İNCELENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Yazarlar: Şenol ÇELİK | Turgay ŞENGÜL | A. Yusuf ŞENGÜL | Hakan İNCİ

Yayıncı: Rating Academy

Ana Başlıklar: Hayvancılık

Dergi: Journal of Awareness 2018 Vol.3 Issue 5, pp.399-408

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 1/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000736766

Sıklık: Aylık

eISSN: 2149-6544

pISSN: 2149-6544

Sayı

Yazarlar:

Şenol ÇELİK | Turgay ŞENGÜL | A. Yusuf ŞENGÜL | Hakan İNCİ

Yayıncı:

Rating Academy

Ana Başlıklar:

Hayvancılık

Dergi:

Journal of Awareness 2018 Vol.3 Issue 5, pp.399-408

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

1/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000736766

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2149-6544

pISSN:

2149-6544