ÖZBEKİSTAN İRANİLERİNİN TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ

Leyla DERVİŞ

Makale detayları

ÖZBEKİSTAN İRANİLERİNİN TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ

Yazarlar:

Leyla DERVİŞ

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 51, pp.11-27

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000587636

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766

Özet:

 

The purpose of this article is to investigate the history of Iranians living in Uzbekistan from a general perspective and assist those who want to do a detailed research on the subject. The scope of the research is limited to Uzbekistan Iranians and their history. Analysis method was applied in researching the information on Uzbekistan Iranians in historical sources, which are mainly in Russian. The history of Iranians living in today's Uzbekistan dates to the middle ages. The Shia factor played an important role in their adoption of the name “Iranian” and being different from peoples of Persian origin in the region. It is known that the Iranians were brought to the region mostly as captives and slaves. In former times, Iranians undertook important duties in the Bukhara Khanate. While most of them were assimilated and became Sunnis, some, living in certain regions collectively and being an important part of Khanate, had the opportunity to live and revive their beliefs. Although it is known that most Iranians reside in Bukhara and Samarkand, there are Iranians living in other regions and cities of Uzbekistan, but the numbers are few. Uzbekistan Iranians have currently reached the point when they differ from their Iranian ancestors and have adopted many local features.

 

Makalenin amacı Özbekistan’da yaşayan İranilerin tarihini genel bir bakış açısıyla ele alıp konuyla ilgili detaylı araştırma yapmak isteyenlere yardımcı olabilmektir. Araştırma kapsamı Özbekistan İranileri ve onların tarihiyle sınırlıdır. Konu araştırılırken, Rusça ağırlıklı olmak üzere Özbekistan İranileri hakkında tarihi kaynaklarda geçen bilgilerin tahlili yöntemi benimsenmiştir. Günümüz Özbekistan topraklarında yaşayan İranilerin tarihi orta çağlara kadar uzanmaktadır. Onların “İrani” adını almasında ve bölgedeki Fars kökenli halklardan farklı görülmesinde Şîa faktörü önemli rol oynamıştır. İranilerin bölgeye genelde esir, köle olarak getirildiği anlaşılıyor. Zamanında İraniler Buhara Hanlığı’nda önemli görevler üstlenmişlerdir. Onların çoğu yerel halka karışarak Sünnileşmişken, bir kısmı belirli bölgelerde toplu halde yaşayarak ve Hanlıkta önem verilen kesim olarak inançlarını yaşayabilme ve canlandırma fırsatı yakalamışlardır. İranilerin ağırlıklı olarak Buhara ve Semerkant’ta yaşadıkları görülmektedir. Sayıları az olmakla birlikte Özbekistan’ın diğer bölge ve şehirlerinde de yaşayan İraniler vardır. Özbekistan İranileri gelinen nokta itibarıyla İranlı kardeşlerinden farklılaşmış ve pek çok yerel özellikleri benimsemişlerdir.

Makale detayları

ÖZBEKİSTAN İRANİLERİNİN TARİHİNE KISA BİR BAKIŞ

Yazarlar: Leyla DERVİŞ

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Tarih ve Coğrafya

Dergi: Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 51, pp.11-27

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000587636

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2458-9071

pISSN: 1300-5766

Sayı

Yazarlar:

Leyla DERVİŞ

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Tarih ve Coğrafya

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2021 Issue 51, pp.11-27

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000587636

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766