COVID-19 VAKA SAYILARININ ÜLKELER BAZINDA KÜRESEL SAĞLIK ENDEKSLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Merve DOĞRUEL; Seniye Ümit FIRAT

Makale detayları

COVID-19 VAKA SAYILARININ ÜLKELER BAZINDA KÜRESEL SAĞLIK ENDEKSLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yazarlar:

Merve DOĞRUEL | Seniye Ümit FIRAT

Yayıncı:

Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar:

İmalat

Dergi:

Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskisehir Osmangazi University 2022 Vol.30 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000416333

eISSN:

2630-5712

Özet:

 

Tüm dünya, 31.12.2019’da Çin’de ilk vakanın tespiti ile başlayan Covid-19 pandemisi ile mücadele içindedir.  Pandemi Ocak 2021 tarihine kadar 85 milyon üzerinde onaylanan vakaya ve 1,8 milyonun üzerinde ölüme neden olmuştur. Çalışmanın araştırma sorusu şöyledir: “Ülkelerin ekonomik, sosyal ve çevresel refahını (sağlık performansı ve sağlık güvenliği de dahil olmak üzere) ölçümleyen küresel endekslerdeki puan ve konumları, pandemide karşılaştıkları sonuçlar için bir açıklama veya tahmin sağlayabilir mi?” Bir diğer deyişle ülkeler, sağlık alt yapısı açısından belli bir donanımda ise bir pandemiye hazırlıklı mıdır? Bu soruya dayanan amaç doğrultusunda, ülkelerin sağlık alanında potansiyel gücünü, performanslarını ve toplumsal sağlık refahını ölçümleyen ve kıyaslamalı olarak sıralayan iki temel küresel endeks kapsama alınmıştır: Küresel Sağlık Güvenlik (KSG) Endeksi ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) Endeksi. Bu küresel endekslerin, pandeminin etkisini tahminleme için uygun ve yeterli olup olmayacağı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Tahminleme modeli için Doğrusal Regresyon Analizi uygulanmıştır.  Literatüre göre seçilen bağımsız değişkenler arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Çoklu doğrusal bağlantı problemi nedeniyle önce Temel Bileşenler Analizi (TBA) uygulanmıştır. Faktörlerdeki lider değişkenler, bağımsız değişken olarak regresyon modeline alınmıştır. Bu çalışmanın, küresel endekslerin pandemiye hazırlıklı olma durumunu açıklamadaki uygunluğu konusuna ışık tutması beklenmektedir. Araştırma sonuçlarına göre, eksikliği farkedilen göstergelerin ilgili kuruluşlarca endekslere dahil edilmesi ve hesaplamaların yeniden yapılandırılması açılarından da yol gösterici olacaktır.

Makale detayları

COVID-19 VAKA SAYILARININ ÜLKELER BAZINDA KÜRESEL SAĞLIK ENDEKSLERİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Yazarlar: Merve DOĞRUEL | Seniye Ümit FIRAT

Yayıncı: Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar: İmalat

Dergi: Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskisehir Osmangazi University 2022 Vol.30 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000416333

eISSN: 2630-5712

Sayı

Yazarlar:

Merve DOĞRUEL | Seniye Ümit FIRAT

Yayıncı:

Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar:

İmalat

Dergi:

Journal of Engineering and Architecture Faculty of Eskisehir Osmangazi University 2022 Vol.30 Issue 1, pp.39-52

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000416333

eISSN:

2630-5712