İşlevselcilik Açısından Kuyu Motifinin Türk  Kültürü, Edebiyatı ve Sinemasına Yansımaları

Nursel IŞIK

Makale detayları

İşlevselcilik Açısından Kuyu Motifinin Türk Kültürü, Edebiyatı ve Sinemasına Yansımaları

Yazarlar:

Nursel IŞIK

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 102, pp.281-296

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418348

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 

Kuyu, teknolojik imkânların sınırlı olduğu kırsal bölgelerde, suya ulaşmayı kolay-
laştıran önemli kaynaklardandır. Bu kaynağın Türk kültüründe, düşünce ve yazın 
dünyasında gerçek ve mecazî anlamlarda yer edindiği görülür. Kuyu motifinin, 
günlük hayatta kullanılan deyim ve atasözlerinde, mâni ve türkülerde, masallarda, 
efsanelerde, menkıbelerde, klasik şiirde, çağdaş edebiyatta maddî anlamının dışın-
da, güçlü bir sembol olarak kullanıldığı da bir gerçektir. Kültür ve edebiyatımızda 
bu kadar çok kullanımı olan kuyu motifinin, Türk sinemasına yansımaları da para-
lel bir doğrultuda olmuştur. Drama ve korku filmlerinde, kuyunun maddî, efsanevî 
ve psikolojik yönlerine vurgu yapıldığı görülür. Makale, kuyu motifinin halk kül-
türü ve Türk edebiyatından sinemaya aktarılmasını işlevsel açıdan ele almıştır. Ça-
lışmada, maddî bir unsurun görünürde işlevlerini yitirdiği düşünülmesine rağmen, 
bağlam değiştirmesi sonucu yeni işlevler kazanması kuyu motifi üzerinden analiz 
edilmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda kuyunun, su kaynağı olmasının yanı 
sıra sosyalleşme aracı olması, tabulara kaynak oluşturması, kişinin hatalarını dü-
zeltmesinde şahitlik ederek insanlara faydalı olması, kutsal kabul edilen kişilerin 
yaşamında dönüm noktası olması, imkânsızlıkları ve çaresizlikleri anlatmak için 
bir sembol olması, Klasik edebiyatta sevgilinin güzelliğini anlatmak için bir araç 
olması, çağdaş yazın ve sinemada “ölümün, cinselliğin, geçmişin, bilinmeyenin” 
ve karmaşık pek çok duygunun anlatılmasını sağlayan bir metafor olması gibi çok 
çeşitli işlevleri olduğu tespit edilmiştir.

Makale detayları

İşlevselcilik Açısından Kuyu Motifinin Türk Kültürü, Edebiyatı ve Sinemasına Yansımaları

Yazarlar: Nursel IŞIK

Yayıncı: Cyprus International University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 102, pp.281-296

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000418348

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Nursel IŞIK

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2020 Vol.26 Issue 102, pp.281-296

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418348

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491