Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin Şerhu Ahlâk-ı Adud İsimli Eserinin Değerlendirilmesi

Asiye AYKIT

Makale detayları

Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin Şerhu Ahlâk-ı Adud İsimli Eserinin Değerlendirilmesi

Yazarlar:

Asiye AYKIT

Yayıncı:

Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Tahkik Journal of Critical Editions of Islamic Manuscripts 2020 Vol.3 Issue 1, pp.311-350

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000606026

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2459-1815

Özet:

 

One of the works written in the ﬁeld of practical (amalī) philosophy during the mu-taaḫḫirun period isal-Akhlāq al-ʿAdudwhich is written byʿAdud al-Din al- Īcī. Many commentar-ies have been written on this work, which has been remarkably eﬀective since it had been composed.One of these commentaries isSharh al-Akhlāq al-ʿAdudwhich was written in the 16th century byMüneccimbaşı Ahmed Dede who is known as a politician, professor, and an Mawlavi Sheikh. In ourstudy, we ﬁrst evaluated this commentary which is written in the Ottoman geography in terms ofits resources used in the ﬁrst and second degree. Then, we examined technique of the commentaryboth in terms of style and content, and in terms of the terminological style. In the commentary,Müneccimbaşı systematized his understanding of ethics under the headings of individual-family-po-litical ethics. The author, who lived in the 17th century, succeeded in reﬂecting the accumulationof religious knowledge, philosophy, theology and mysticism to his work. This attitude can be inter-preted as an eﬀort to solve the moral and political problems experienced in his period by consideringthe ancient heritage. This work which philosophy-kalam and mysticism were handled together is animportant example written in the ﬁeld of morality during the mutaaḫḫirun period.

 

Amelî felsefe alanında müteahhir dönemde kaleme alınan eserlerden birisi Adudiddîn el-Îcî’nin Ahlâk-ı Adudiyye’sidir. Te’lif edildiği dönemden itibaren oldukça etkili olan bu esere pek çok şerhyazılmıştır. Bu şerhlerden biri siyasetçi, müderris, Mevlevî şeyhi kimlikleriyle bilinen Müneccimbaşı Ahmed Dede tarafından XVII. yüzyılda kaleme alınmış olan Şerhu Ahlâk-ı Adud isimli eserdir. Çalışmamızda Osmanlı coğrafasında kaleme alınan bu şerhi, öncelikle birinci ve ikinci derecede kullandığı kaynakları itibariyle değerlendirmeye tabi tuttuk. Daha sonra hem üslûp ve içerik hemde lugavî ve ıstılahî tahlilleri itibariyle şerh tekniği açısından inceledik. Müneccimbaşı şerhinde ahlâk anlayışını, fert-aile-siyaset ahlakı başlıkları altında sistematize etmiştir. XVII. yüzyılda yaşa-yan müellif, dînî ilimler, felsefe, kelam, tasavvuf alanlarında kendisine intikal eden birikimi eserine yansıtmayı başarmıştır. Bu tavrı, döneminde yaşanan ahlâkî ve siyasî problemleri, kadim mirası ele alarak çözme gayreti olarak yorumlanabilir. Eser felsefe, kelâm ve tasavvufun birlikte ele alındığı müteahhirûn döneminde, ahlâk alanında yazılmış önemli bir örnektir.

Makale detayları

Müneccimbaşı Ahmed Dede’nin Şerhu Ahlâk-ı Adud İsimli Eserinin Değerlendirilmesi

Yazarlar: Asiye AYKIT

Yayıncı: Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Tahkik Journal of Critical Editions of Islamic Manuscripts 2020 Vol.3 Issue 1, pp.311-350

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000606026

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2459-1815

Sayı

Yazarlar:

Asiye AYKIT

Yayıncı:

Hacıveyiszade İlim ve Kültür Vakfı

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Tahkik Journal of Critical Editions of Islamic Manuscripts 2020 Vol.3 Issue 1, pp.311-350

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000606026

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2459-1815