A Comparative Stylistic Analysis On The Axis Of Halepli Edîb’s Tahmis To Urfalı Nâbî

Elif Tok

Makale detayları

A Comparative Stylistic Analysis On The Axis Of Halepli Edîb’s Tahmis To Urfalı Nâbî

Yazarlar:

Elif Tok

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Stilistik ve Metinsel Analiz | Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Dergi:

Türkbilig Vol.2025 Issue 49, pp.238-262

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352181

pISSN:

1302-6011

Anahtar kelimeler:

Özet:

 Having a significant place in classical Turkish literature, nazires, which were written with motives such as admiration, emulation, and ambition, have maintained their presence for centuries. Tahmises, shaped by similar motives as nazires, gradually became a literary tradition, just like nazirecilik and their examples can be found in most divans. A tahmis, meaning the completion of a poets verse by expanding it into five-line stanzas, is composed by two different poets. Unlike nazires, tahmises, which create the impression of belonging to a single author due to their unified textual structure, require a distinct analytical approach. This necessitates a comparative examination of two interrelated texts and an exploration of how stylistic differences emerge despite shared thematic elements. In this context, the tahmis composed by Halepli Edîb on Urfalı Nâbîs gazel with the redif kalmamış which is significant for reflecting the political and social structure of its time, is analyzed under three main headings, evaluating how both poets styles are shaped within a single poem.

 Having a significant place in classical Turkish literature, nazires, which were written with motives such as admiration, emulation, and ambition, have maintained their presence for centuries. Tahmises, shaped by similar motives as nazires, gradually became a literary tradition, just like nazirecilik and their examples can be found in most divans. A tahmis, meaning the completion of a poets verse by expanding it into five-line stanzas, is composed by two different poets. Unlike nazires, tahmises, which create the impression of belonging to a single author due to their unified textual structure, require a distinct analytical approach. This necessitates a comparative examination of two interrelated texts and an exploration of how stylistic differences emerge despite shared thematic elements. In this context, the tahmis composed by Halepli Edîb on Urfalı Nâbîs gazel with the redif kalmamış which is significant for reflecting the political and social structure of its time, is analyzed under three main headings, evaluating how both poets styles are shaped within a single poem.

 Having a significant place in classical Turkish literature, nazires, which were written with motives such as admiration, emulation, and ambition, have maintained their presence for centuries. Tahmises, shaped by similar motives as nazires, gradually became a literary tradition, just like nazirecilik and their examples can be found in most divans. A tahmis, meaning the completion of a poets verse by expanding it into five-line stanzas, is composed by two different poets. Unlike nazires, tahmises, which create the impression of belonging to a single author due to their unified textual structure, require a distinct analytical approach. This necessitates a comparative examination of two interrelated texts and an exploration of how stylistic differences emerge despite shared thematic elements. In this context, the tahmis composed by Halepli Edîb on Urfalı Nâbîs gazel with the redif kalmamış which is significant for reflecting the political and social structure of its time, is analyzed under three main headings, evaluating how both poets styles are shaped within a single poem.

 Klasik Türk edebiyatında önemli bir yeri olan; beğeni, özenme, hırs gibi saikler doğrultusunda kaleme alınan nazireler, yüzyıllar boyunca varlığını idame ettirmiştir. Nazireler ile benzer saikler etrafında şekillenen tahmisler de tıpkı nazirecilik gibi zamanla bir gelenek hâline gelmiş ve çoğu divanda örneklerine rastlanır bir durum arz etmiştir. Bir şairin şiirini beş mısraa tamamlama anlamına gelen tahmisler, iki farklı şairin kaleminden çıkmıştır. Nazirelerden farklı olarak tek bir metinden teşekkül ettiği için görünüş itibariyle de tek bir şahsa aitmiş gibi bir izlenim veren tahmisler, bu yönüyle tetkike muhtaçtır. Bu durum birbirine bağlı iki metnin karşılaştırılmasını ve aynı anlam etrafında şekillenen benzer öğelerin üslup açısından ne denli farklılıklar ortaya çıkaracağının tespit edilmesini gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda Urfalı Nâbînin döneminin siyasî ve toplumsal yapısını aksettirmesi bakımından önem arz eden kalmamış redifli gazeli üzerine Halepli Edîbin yaptığı tahmis üç ana başlık altında incelenmiş ve tek bir şiir etrafında her iki şairinin üslubunun nasıl şekillendiği değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Makale detayları

A Comparative Stylistic Analysis On The Axis Of Halepli Edîb’s Tahmis To Urfalı Nâbî

Yazarlar:

Elif Tok

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Stilistik ve Metinsel Analiz | Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Dergi:

Türkbilig Vol.2025 Issue 49, pp.238-262

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352181

pISSN:

1302-6011

Urfalı Nâbî

Halepli Edîb

Tahmis

Stylistic Analysis

ComparisonUrfalı Nâbî

Halepli Edîb

Tahmis

Üslup İncelemesi

Karşılaştırma.

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Elif Tok

Yayıncı: Hacettepe University

Ana Başlıklar: Stilistik ve Metinsel Analiz | Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Dergi: Türkbilig Vol.2025 Issue 49, pp.238-262

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2025

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2001352181

pISSN: 1302-6011

Sayı

Yazarlar:

Elif Tok

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Stilistik ve Metinsel Analiz | Osmanlı Sahası Klasik Türk Edebiyatı

Dergi:

Türkbilig Vol.2025 Issue 49, pp.238-262

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2025

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2001352181

pISSN:

1302-6011