İran Türkmen Şairi Naz Muhammet Pakga ve Rubaileri

Zeynep YILDIRIM

Makale detayları

İran Türkmen Şairi Naz Muhammet Pakga ve Rubaileri

Yazarlar:

Zeynep YILDIRIM

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2020 Issue 49, pp.101-122

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657145

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077

Özet:

 


Naz Muhammet Pakga has a significant place in Iran Turkmen litareturebecause of his contribution to poetry and his strong speech abilityrooting from Turkmensahra territory. Pakga wrote his poems combiningwritten language of Turkmen literature and Yomut dialect. He is especiallyfamous for his poems in rubaie form. Although this poem form, whichshows the power of speech and the richness of Turkmen literature, has similarcontent and style with the rubaie in classical literature, it has similarrhythm and rhyme structure with folk poems.His innovative plans and studies about translating his work to Persianremained half-finished due to his early death. But his contribution toTurkmen language and literature was more than that. In addition to beinga poet, he was also a writer-journalist. He made translations, wrote andmade studies for various magazines and journals contributing to Turkmenliterary movements. He was the first one to write headline in TurkmanTurkish in a journal (a page named Alaçık published in Gülistan-ı Iranjournal) in Iran and he was the one who laid the foundation of journalismin mother tongue in Iran.In this study; themes of his work, properties of his language and spellingare analyzed depending on Pakga’s life, works, literary personality

.

 

Naz Muhammet Pakga, İran Türkmen edebiyatının gelişim sürecinde,
şiire kattığı yeni imgeler ve kökünü Türkmensahra topraklarından alan
söylem gücü ile özel bir yere sahiptir. Pakga, şiirlerini Türkmen edebiyatının
yazı dili ve İran sahası Yomut ağzının özelliklerini harmanlayarak
meydana getirmiştir. Özellikle rubai tarzında yazdığı şiirleri ile ünlüdür.
Türkmen edebiyatının söylem gücünü ve anlam zenginliğini gösteren bu
şiir şekli, klasik edebiyattaki rubailer ile içerik ve tarz açısından benzerlik
göstermesine karşın vezin ve kafiye örgüsü incelendiğinde halk edebiyatının
mâni kalıbı ile örtüşmektedir.
Şairin, Türkmen Türkçesi eserlerin Farsçaya kazandırılmasına ilişkin
yenilikçi fikirleri etrafında ortaya koyduğu çeviri faaliyetleri ise yakalandığı
ölümcül hastalık dolayısıyla erken yaşta vefat etmesinden ötürü
maalesef yarım kalmıştır. Ancak onun Türkmen dili ve edebiyatına katkıları
bunlarla sınırlı değildir. Şairliğinin yanı sıra bir gazeteci-yazar olan
Pakga, çeşitli dergi ve gazetelerde araştırma yazıları ve çevirileri ile Türkmensahra’daki
edebî fikir hareketlerine de katkı sağlamıştır. O, Gülistan-ı
İran gazetesi için hazırladığı “Alaçık” adlı sayfada ilk kez İran’da bir gazeteye
Türkmen Türkçesi manşet atarak ana dilinde gazetecilik yapmanın
yapı taşını da atmıştır.
Bu çalışmada, kendisinden sonra gelen birçok şaire şiirleri ile öncülük
eden İran Türkmen edebiyatının usta ve ileri görüşlü şairi Pakga’nın
hayatı, eserleri, edebî kişiliği ve 100 rubaisinin yer aldığı Söycek Bolsaň…
adlı eserine dayanılarak işlediği konular, dil ve imla özellikleri hakkında
tespitler ortaya konulmaktadır.

Makale detayları

İran Türkmen Şairi Naz Muhammet Pakga ve Rubaileri

Yazarlar: Zeynep YILDIRIM

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2020 Issue 49, pp.101-122

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000657145

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5091

pISSN: 1301-0077

Sayı

Yazarlar:

Zeynep YILDIRIM

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2020 Issue 49, pp.101-122

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000657145

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077