Aşağı Sakarya Nehrindeki Askı Maddesi Miktarının Esnek Yöntemler ile Tahmini

Gökmen ÇERİBAŞI; Emrah DOĞAN

Makale detayları

Aşağı Sakarya Nehrindeki Askı Maddesi Miktarının Esnek Yöntemler ile Tahmini

Yazarlar:

Gökmen ÇERİBAŞI | Emrah DOĞAN

Yayıncı:

Zonguldak Bulent Ecevit University

Dergi:

Karaelmas Science and Engineering Journal 2016 Vol.6 Issue 2, pp.351-358

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000514999

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2146-7277

Özet:

 

Akarsu yapılarının planlanıp projelendirilmesinde, akarsudaki katı madde miktarının doğru şekilde tahmin edilmesi akarsu üzerine yapılacak hidrolik yapıların ekonomik ömrünün belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Katı madde miktarı iki farklı yöntem ile belirlenmektedir. Birincisi, sediment gözlem istasyonlarından yapılan ölçümler ile ikinci yöntem olarak ise, literatürde olan katı madde taşınım formülleriyle belirlenmektedir. Askı maddesi miktarı, akarsudan ölçüm metoduyla belirlenmesi en güvenilir yol olmasına rağmen zaman alan ve maliyetli bir yöntemdir. Birçok gözlem istasyonunda su miktarı ölçümü yapılırken askı maddesi ölçümü yapılmamaktadır. Bu durumlarda askıda katı madde miktarını belirlemek için alternatif yöntemler mevcuttur. Bu çalışma için literatürde esnek yöntemler  soft computing  olarak ifade edilebilecek bu grup içerisinde bulunan; Yapay Sinir Ağları  YSA , Mamdani ve Sugeno Bulanık Mantık  Mamdani-BM, Sugeno-BM , Adaptif Sinirsel Bulanık Sistemi  ASBS  gibi yöntemler Aşağı Sakarya Nehrinde askı maddesi miktarının tahmini için kullanılmıştır. Bu modellemeler içerisinde ASBS yöntemi model oluşturma aşamasında kolaylıklar sağladığı gibi, aynı zamanda direkt olarak ölçülen askı maddesi debisi değerlerine de en yakın sonucu verdiği gözlemlenmiştir.

 

Akarsu yapılarının planlanıp projelendirilmesinde, akarsudaki katı madde miktarının doğru şekilde tahmin edilmesi akarsu üzerine yapılacak hidrolik yapıların ekonomik ömrünün belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Katı madde miktarı iki farklı yöntem ile belirlenmektedir. Birincisi, sediment gözlem istasyonlarından yapılan ölçümler ile ikinci yöntem olarak ise, literatürde olan katı madde taşınım formülleriyle belirlenmektedir. Askı maddesi miktarı, akarsudan ölçüm metoduyla belirlenmesi en güvenilir yol olmasına rağmen zaman alan ve maliyetli bir yöntemdir. Birçok gözlem istasyonunda su miktarı ölçümü yapılırken askı maddesi ölçümü yapılmamaktadır. Bu durumlarda askıda katı madde miktarını belirlemek için alternatif yöntemler mevcuttur. Bu çalışma için literatürde esnek yöntemler  soft computing  olarak ifade edilebilecek bu grup içerisinde bulunan; Yapay Sinir Ağları  YSA , Mamdani ve Sugeno Bulanık Mantık  Mamdani-BM, Sugeno-BM , Adaptif Sinirsel Bulanık Sistemi  ASBS  gibi yöntemler Aşağı Sakarya Nehrinde askı maddesi miktarının tahmini için kullanılmıştır. Bu modellemeler içerisinde ASBS yöntemi model oluşturma aşamasında kolaylıklar sağladığı gibi, aynı zamanda direkt olarak ölçülen askı maddesi debisi değerlerine de en yakın sonucu verdiği gözlemlenmiştir.

Makale detayları

Aşağı Sakarya Nehrindeki Askı Maddesi Miktarının Esnek Yöntemler ile Tahmini

Yazarlar: Gökmen ÇERİBAŞI | Emrah DOĞAN

Yayıncı: Zonguldak Bulent Ecevit University

Dergi: Karaelmas Science and Engineering Journal 2016 Vol.6 Issue 2, pp.351-358

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000514999

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2146-7277

Sayı

Yazarlar:

Gökmen ÇERİBAŞI | Emrah DOĞAN

Yayıncı:

Zonguldak Bulent Ecevit University

Dergi:

Karaelmas Science and Engineering Journal 2016 Vol.6 Issue 2, pp.351-358

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000514999

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2146-7277