ESKİ UYGURCA CHENG WEISHI LUN TEFSİRİNE İLİŞKİN FRAGMANLAR (6. VE 8. YAPRAKLAR)

Uğur UZUNKAYA; Tümer KARAAYAK

Makale detayları

ESKİ UYGURCA CHENG WEISHI LUN TEFSİRİNE İLİŞKİN FRAGMANLAR (6. VE 8. YAPRAKLAR)

Yazarlar:

Uğur UZUNKAYA | Tümer KARAAYAK

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.97-113

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588038

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766

Özet:

 

Eski Uygur edebiyatı temelde dinî metinlerin tercümesi ile meydana gelmiştir. Budizm, Manihaizm ve Hristiyanlık gibi dinlerin kutsal metinlerinin Eski Uygurcaya tercümeleri dönemin dili, dini, söz varlığı ve Türkçe terim türetme faaliyetleri gibi birçok meseleye ışık tutmaktadır. Bu çalışmanın konusunu oluşturan metin Budizmin Mahāyāna ekolünün Yogācāra sistemi temelinde gelişen Faxiang (法相宗) ekolüne aittir. Mahāyāna ekolünün Mādhyamaka ile birlikte iki felsefi sisteminden birisini oluşturan Yogācāra; Asaṅga ve Vasubandhu tarafından sistemli bir hâle getirilmiş ve geliştirilmiştir. Yogācāra ekolüne eserleriyle büyük katkı sağlamış olan Vasubandhu’nun kaleme aldığı Triṃśikā-vijñaptimātratā adlı eseri ise Faxiang ekolünün kurucusu Xuanzang’ın (玄奘) tam bir tercüme olmayan ancak hem Triṃśikā ve hem de onun üzerine yazılan on mensur tefsirden hareketle kaleme aldığı Cheng weishi lun (成唯識論) ‘Salt Bilinç Teorisi Üzerine Söylem’ adlı eserine kaynaklık etmiştir. Bugün Berlin Turfan Koleksiyonu’nda derleme türünden bir yazmanın 21. bölümünün 6. ve 8. yaprağını oluşturan Mainz 2 (T I D) ve U 1374a (T I D 1) arşiv numaralı fragmanlar da Xuanzang’ın Cheng weishi lun adlı eserinin bir tefsirinin Eski Uygurcaya tercümesinden parçaları oluşturmaktadır. Bu çalışma evvela Cheng weishi lun ve Faxiang ekolüne kadarki Budizm hakkında bir girişle başlayacak ve sonrasında bahsi geçen fragmanların yazı çevirimi, harf çevirimi, tercümesi, metne ilişkin notları ve sözlüğü ile analitik dizini sunulacaktır.

Makale detayları

ESKİ UYGURCA CHENG WEISHI LUN TEFSİRİNE İLİŞKİN FRAGMANLAR (6. VE 8. YAPRAKLAR)

Yazarlar: Uğur UZUNKAYA | Tümer KARAAYAK

Yayıncı: Selcuk University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.97-113

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000588038

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2458-9071

pISSN: 1300-5766

Sayı

Yazarlar:

Uğur UZUNKAYA | Tümer KARAAYAK

Yayıncı:

Selcuk University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 2019 Issue 47, pp.97-113

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000588038

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2458-9071

pISSN:

1300-5766