Selçuklular Dönemi'nde Eğitim ve Bilim I

Mustafa ERGUN

Makale detayları

Selçuklular Dönemi'nde Eğitim ve Bilim I

Yazarlar:

Mustafa ERGUN

Yayıncı:

Musa ÇİFCİ

Ana Başlıklar:

Eğitim

Dergi:

The Journal of Eurosian Language Education and Researches 2018 Vol.2 Issue 1, pp.1-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000692619

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2651-5067

Özet:

 


Selçukluların
tarih sahnesine çıkışı


İncelenecek döneme ve bir dizi devlete adını veren
"Selçuk", bir Oğuz Beyi olarak, Selçuklu coğrafyasının kuzeydoğu
sınırı olan Sirderya Nehrinin kenarındaki Cend şehrinde yaşadı ve öldü. Bu
toplumun tarih sahnesine çıktığı sırada Amuderya ve Sirderya nehirleri arasında
Karahanlılar, bugünkü Afganistan'ın olduğu bölgede de Gazneliler hüküm
sürüyordu. Selçuk'un oğlu Aslan Yabgu ve Mikail'den olma torunları
Maveraünnehir bölgesinde Karahanlılarm emrinde Gaznelilerle mücâdele ettiler.
Ama her zaman kendi başlarına buyruk hareket ettikleri için de Karahanlılarla
zaman zaman çeşitli sorunlar yaşadılar. Aslan Yabgu, Gazneli Mahmûd tarafından
esir edildi ve esaret altında öldü. Daha sonra Selçuklu topluluğunun başına
Tuğrul ve Çağrı Bey adlı kardeşler geçti (Köymen 1976). Bu arada binlerce
çadırlık Selçuklu toplulukları güneydeki topraklara doğru indiler. Bu harekette
Harezm Hanlarının baskıları da etkili oldu. Kendilerine katılan topluluklarla
güçlenen Selçuklular, Gaznelilerle bazen savaşarak bazen anlaşarak bu
topraklarda tutundular ve küçük Gazneli askerî birliklerini yenmeye başladılar.
Artık oldukça güneyde olan Merv, Nişapur gibi büyük kentleri de kontrolleri
altına aldılar. 1040 yılında Gazneli Sultanı Mesut, Selçuklulara kaptırdığı
toprakları almak için büyük bir ordu ile onlarla savaşa girişti. Dandanakan'da
yapılan bu savaşı kazanan Selçuklular, Horasan'a tamamen hâkim oldular. Eski
Türk gelenekleri uyarınca bir Kurultay topladılar ve iki kardeş ve amcaları
Musa Yabgu yönettikleri toprakları paylaştılar. Bu nedenle Dandanakan Savaşı ve
1040 tarihi, Selçuklu devletlerinin başlangıç tarihi olarak kabul edilir.







Tarih sahnesine bu şekilde çıkan ve aşağıda ana hatlarıyla
anlatılan devletleri kuran Selçukluların tarih sahnesinden çekilmeleri tarihi
olarak da Anadolu Selçuklu hükümdarı III. Mesut'un 1308'deki ölümü kabul
edilir. Bundan sonra Selçuklu hanedan mensuplarının öldürüldüğü bir on yıllık
dönem daha vardır.


.

Makale detayları

Selçuklular Dönemi'nde Eğitim ve Bilim I

Yazarlar: Mustafa ERGUN

Yayıncı: Musa ÇİFCİ

Ana Başlıklar: Eğitim

Dergi: The Journal of Eurosian Language Education and Researches 2018 Vol.2 Issue 1, pp.1-40

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000692619

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2651-5067

Sayı

Yazarlar:

Mustafa ERGUN

Yayıncı:

Musa ÇİFCİ

Ana Başlıklar:

Eğitim

Dergi:

The Journal of Eurosian Language Education and Researches 2018 Vol.2 Issue 1, pp.1-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000692619

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2651-5067