DEDE İBN RÜŞD'ÜN EL-BEYAN VE'T-TAHSÎL ADLI ESERİNDE "TAHSÎL" VE TEVCÎH" KAVRAMLARININ İNCELENMESİ

Bilal İBRAHİMOĞLU

Makale detayları

DEDE İBN RÜŞD'ÜN EL-BEYAN VE'T-TAHSÎL ADLI ESERİNDE "TAHSÎL" VE TEVCÎH" KAVRAMLARININ İNCELENMESİ

Yazarlar:

Bilal İBRAHİMOĞLU

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Islamic Civilization Studies 2020 Vol.5 Issue 2, pp.285-315

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000504543

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-0872

Özet:

 


The Arabic word “Tahseel” which is derived from the h-s-l root, means to get discerned the obtained thing. When it comes in a genitive case with a saying, it means to lead a sentence to its purpose (the point that was intended with it). Therefore, from this meaning that the books that aimed to purify the sayings from its overages named as “Muhassal”. In addition, the same name was given to one of the types of composition in Islamic tradition. The Arabic word “tawjeeh” which is derived from the w-j-h root, means to lead one thing or turn it to a direction. Its root meanings are face and direction. Ibn Rushd al-Jadd, who was one of the leaders of Maliki’s school of law in Andalusia, also used these two terms in the naming of his book, which was related to lawful issues of Maliki’s school. The long name of that book is “al-Bayan wa’l-tahseel wa’l sharh wa’l tawjeeh wa’l-taleel fi masaili’l- mustakhrajah”. Actually, by this naming, he also aims to give some cues about his Islamic jurisprudence activities as a Mailiki follower. This work will firstly give short introduction of “al-Bayan wa’l-Tahseel”. After that, it will point out the different meanings of the terms “tahseel” and “tawjeeh” which were used in this book by giving some substantive law examples.

.

 

Tahsîl kelimesi, h-s-l ( حصل ) kökünden türemiş olup hâsıl olan şeyin temyiz edilmesi anlamına gelmektedir. Söze izafet edildiğinde (Tahsîlü’l-kelâm), bir sözü mahsûlüne (o sözle elde edilmek istenen maksada) ulaştırmak anlamına gelmektedir. Bu anlamdan hareketle, sözü fazlalıklarından arındırarak elde edilmek istenen asıl sonuca götüren eserlere “Muhassal” denmiş, İslam ilim geleneğinde bir telif türüne de bu şekliyle ad olmuştur. v-c-h ( وجه ) kökünden türemiş olan “Tevcih” kelimesi ise, bir şeyi bir yere yöneltmek, bir yöne doğru döndürmek gibi anlamlara gelmektedir. Endülüs’lü Mâlikîler’in önde gelenlerinden Dede İbn Rüşd, mezheb fürûuna dair kaleme aldığı hacimli eserine bu iki kavramı da kullanarak el-Beyân ve’t-tahsîl ve’ş-şerh ve’t-tevcîh ve’t-ta‘lîl fî mesâili’l-Müstahrece şeklinde uzunca bir isim vermiştir. Aslında o, bu isimlendirmeyle mezheb müntesibi olarak gerçekleştirdiği fıkhî faaliyetler hakkında bazı işaretler de vermektedir. Bu çalışmada öncelikle el-Beyan ve’t-tahsîl hakkında kısa bir bilgi verilecektir. Daha sonrasında bu eserde “tahsîl” ve “tevcih” kavramlarının hangi anlamlarda kullanıldığı bazı fürû fıkıh örnekleriyle gösterilecektir.

Makale detayları

DEDE İBN RÜŞD'ÜN EL-BEYAN VE'T-TAHSÎL ADLI ESERİNDE "TAHSÎL" VE TEVCÎH" KAVRAMLARININ İNCELENMESİ

Yazarlar: Bilal İBRAHİMOĞLU

Yayıncı: Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Journal of Islamic Civilization Studies 2020 Vol.5 Issue 2, pp.285-315

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 12/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000504543

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2149-0872

Sayı

Yazarlar:

Bilal İBRAHİMOĞLU

Yayıncı:

Kütahya Dumlupinar University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Journal of Islamic Civilization Studies 2020 Vol.5 Issue 2, pp.285-315

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

12/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000504543

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2149-0872