“Öğrenilmiş Çaresizlik” Bağlamında  Aslı Tohumcu’nun Öykülerinde Babalar ve Kızları

Serap ASLAN COBUTOĞLU

Makale detayları

“Öğrenilmiş Çaresizlik” Bağlamında Aslı Tohumcu’nun Öykülerinde Babalar ve Kızları

Yazarlar:

Serap ASLAN COBUTOĞLU

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2022 Vol.28 Issue 111, pp.851-872

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418027

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491

Özet:

 


The subject of women, which is one of the most discussed and examined issues bydeveloping different perspectives in the last century, has expanded its content on topics such as women’s identity, oppression and violence in patriarchal society. InTurkish literature, especially after 1980, it found its expression as an individual and social problem in the pen of writers such as Adalet Ağaoğlu, Tomris Uyar, LeylaErbil, Sevgi Soysal, Latife Tekin, Mine Söğüt. In such works, individuals who areaccustomed to negative attitudes and behaviors that cannot be changed by “learnedhelplessness” are encountered. It is emphasized that the family, especially the father figure, is effective on the basis of the learned helplessness that leads women and girls to great despair. Today, the projections of learned helplessness behavior, which has extremely traumatic consequences especially on girls and women, in the literature allow us to examine the subject from different perspectives. In this context, this study investigates the causes of learned helplessness based on the stories of Aslı Tohumcu and focuses on the father-daughter relationship, which has an important place among these reasons. In this direction, I aim to contribute to the studies arising from the intersection of literature and psychology; I examined the father-daughter relationship in Tohumcu’s stories around the basic concepts ofpsychology and learned helplessness theory in psychosocial field.

.

 

Son yüzyılda farklı bakış açıları geliştirilerek irdelenen ve üzerinde en çok tartışılan 
konulardan biri hâline gelen kadın konusu, kadının kimlik arayışı, ataerkil
toplumdaki ezilmişliği, kadınlara, kız çocuklarına yönelik hak ihlalleri, aile içi iletişim 
sorunları, şiddet gibi konular üzerinden muhtevasını genişleterek Türk edebiyatında 
özellikle 1980 sonrası yazınında, Adalet Ağaoğlu, Tomris Uyar, Leyla
Erbil, Sevgi Soysal, Latife Tekin, Mine Söğüt gibi yazarların kaleminde bireysel
ve toplumsal bir sorun olarak ifadesini bulmuştur. Bu süreçte bazı yazarların eserlerinde 
kadın sorunlarının kökenlerine ve psikolojik ve fiziksel olmak üzere sonuçlarına değindikleri
 de görülmektedir. Bu tür eserlerde “öğrenilmiş çaresizlik”
durumu ile değiştirilemeyeceği düşünülen olumsuz tutum ve davranışları kanıksamış
 bireylerle karşılaşılmaktadır. Kadınları, kız çocuklarını büyük bir umutsuzluğa
sevk eden öğrenilmiş çaresizliğin temelinde ise aile içinde öğretilmiş davranış
kalıplarının, özellikle de baba figürünün etkin rolü olduğu vurgulanmıştır. Günümüzde
 özellikle kız çocukları, kadınlar üzerindeki sonuçları son derece travmatik
olan öğrenilmiş çaresizlik durumunun yahut davranışının edebiyattaki izdüşümleri
konuyu farklı açılardan irdelememize imkân sağlamaktadır. Nitekim kavram, Türk
edebiyatında sıklıkla işlenen aile, eğitim, sosyal yaşam, kimlik, toplumsal cinsiyet, 
kadınlık durumları, şiddet, ebeveyn tutumu gibi konularla da doğrudan ilişkili görünmektedir. 
Bu nedenle edebî metinlerden hareketle öğrenilmiş çaresizlik konusu 
üzerine yapılacak çalışmaların bahsi geçen konulara da farklı boyutlarda katkı sunması 
muhtemeldir. Bu bağlamda bu makalede, Aslı Tohumcu’nun öykülerinden
hareketle öğrenilmiş çaresizliğin nedenlerini araştırmakta, bu nedenler içerisinde
önemli bir yer tutan baba-kız ilişkisine odaklanmaktayım. Buna göre edebiyat ve
psikolojinin kesişiminden doğan çalışmalara katkı sağlamayı amaçladığım çalışmada; 
Tohumcu’nun öykülerindeki baba-kız ilişkisini psikoloji ve psikososyal alana ait olan 
öğrenilmiş çaresizlik kuramının temel kavramları etrafında incelemeye
çalıştım.

Makale detayları

“Öğrenilmiş Çaresizlik” Bağlamında Aslı Tohumcu’nun Öykülerinde Babalar ve Kızları

Yazarlar: Serap ASLAN COBUTOĞLU

Yayıncı: Cyprus International University

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: Folklor/Edebiyat 2022 Vol.28 Issue 111, pp.851-872

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000418027

eISSN: 2791-6057

pISSN: 1300-7491

Sayı

Yazarlar:

Serap ASLAN COBUTOĞLU

Yayıncı:

Cyprus International University

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

Folklor/Edebiyat 2022 Vol.28 Issue 111, pp.851-872

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000418027

eISSN:

2791-6057

pISSN:

1300-7491