Eski Uygur Türkçesinde Sebep Bildiren tıltag ve ugur Sözleri Hakkında

Ülkü POLAT

Makale detayları

Eski Uygur Türkçesinde Sebep Bildiren tıltag ve ugur Sözleri Hakkında

Yazarlar:

Ülkü POLAT

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Türkbilig 2020 Issue 39, pp.81-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000672911

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011

Özet:

 

In Old Uighur Turkic Language texts, the word tıltag refers to the cause, reason and ugur refers to time, opportunity, coincidence, vessel, reason and subject. In some of the resources, tıltag and ugur are considered to be the noun- rooted prepositions, but can also be used without suffixes and can be often used as inflectional suffixes in that period’s texts. In this study The aim is to analyse the usage of both words tıltag and ugur in the contexts of that period, these words keep their meanings despite being used as nominative and with inflectional suffixes, however, if these words are used as prepositions such as tılgatınta and ugrınta, they can be considered as prepositions. Again in this context in the same category tüşinte and küçinte “thanks to” which are most of the time used with the words tıltag and ugur in the same sentence and also ötgürü ötkürü prepositions that mean because of and due to is going to be dealt with in the study.

 

Eski Uygur Türkçesi metinlerinde tıltag “sebep, neden” anlamında ugur sözü de “zaman, fırsat, tesadüf, vesile, vasıta, sebep, konu” anlamlarıyla kullanılmıştır. Bazı kaynaklarda isim kökenli edatlar olarak kabul edilen tıltag ve ugur sözleri dönem metinlerinde ek almadan kullanıldıkları gibi isim çekim ekleriyle de sık kullanılmıştır. Bu çalışmada tıltag ve ugur sözlerinin, dönem metinlerdeki kullanımlarına yer verilecek, bu sözlerin yalın ve isim çekim ekli kullanımlarında kendi anlamlarını korudukları, ancak tıltagınta ve ugrınta şekillerinin edat işleviyle kullanıldığı için edat kategorisinde ele alınabileceği üzerinde durulacaktır.  Ayrıca bu yapıda ve benzer işlevde olan, tıltag ve ugur sözleriyle de çoğu zaman aynı cümlelerde yer alan tüşinte, küçinte “sayesinde” sözlerine, yine “sebebiyle, -den dolayı” anlamlı fiil kökenli bir edat olan ötgürü/ötkürü edatına kısaca yer verilecektir.

Makale detayları

Eski Uygur Türkçesinde Sebep Bildiren tıltag ve ugur Sözleri Hakkında

Yazarlar: Ülkü POLAT

Yayıncı: Hacettepe University

Ana Başlıklar: Dil

Dergi: Türkbilig 2020 Issue 39, pp.81-94

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2020

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000672911

Sıklık: Aylık

pISSN: 1302-6011

Sayı

Yazarlar:

Ülkü POLAT

Yayıncı:

Hacettepe University

Ana Başlıklar:

Dil

Dergi:

Türkbilig 2020 Issue 39, pp.81-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2020

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000672911

Sıklık:

Aylık

pISSN:

1302-6011