GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE ÇÖL TOZLARININ SOSYO-EKONOMİK FAALİYETLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

M. Taner ŞENGÜN; Harun Reşit BAĞCI

Makale detayları

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE ÇÖL TOZLARININ SOSYO-EKONOMİK FAALİYETLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Yazarlar:

M. Taner ŞENGÜN | Harun Reşit BAĞCI

Yayıncı:

Mehmet Yavuz ERLER

Dergi:

Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları) 2018 Vol.8 Issue 15, pp.81-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000833740

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2147-5210

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Bu çalışmada kaynağını Kuzey Afrika, Arap Yarımadası ve İran çöllerinden
 alarak Güneydoğu Anadolu Bölgesine çökelen tozların sosyo-ekonomik 
faaliyetler üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Çalışmaya konu olan saha
 Türkiye’nin güneydoğusunu oluşturmaktadır. Bölge güneyden Suriye ve 
Irak ile komşuyken, kuzeyindeki Doğu Anadolu Bölgesinden Güneydoğu 
Toroslar ile ayrılmaktadır. Gaziantep, Şanlıurfa ve Diyarbakır gibi 
büyükşehirleriyle yaklaşık 10 milyon nüfusa sahip olan bölgenin 
batısında ise Adana Bölümü yer almaktadır. 
Çalışmanın amacı; Güneydoğu Anadolu Bölgesine çökelen çöl tozlarının; 
kaynak bölgelerini, taşınım güzergâhlarını, yıl içindeki seyrini 
belirleyerek, tarım, turizm, ulaşım gibi beşeri ve iktisadi 
faaliyetlerin bu tabiat olayından nasıl etkilendiğini tespit etmektir. 
Bu amaca yönelik olarak Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’nden sağlanan
 verilerle toz taşınımının aylara ve mevsimlere göre dağılımı 
belirlenmiş, uydu görüntülerinden faydalanılarak tozların kaynak 
bölgeleri ve taşınım güzergâhları tespit edilmiştir. Bölgedeki farklı 
illerde tozun çökeldiği yüzeylerden örnekler alınarak analiz edilmiş ve 
çöl tozunun elementel yapısı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra arazi 
çalışmaları, yerel ve ulusal medyada çıkan haberlerden faydalanılarak 
çöl tozlarının yöredeki sosyo-ekonomik faaliyetleri nasıl etkilediği 
açıklanmıştır. 
Güneydoğu Anadolu Bölgesi konumu ve doğal ortam özelliklerine bağlı 
olarak Türkiye’nin çöl tozlarından en fazla etkilenen bölgesidir. 
Bölgede yer şekillerinin sade olması toz taşınımını kolaylaştırırken 
kuzeyinde bulunan Güneydoğu Toroslar toz kütlelerinin kuzeye geçişini 
azaltarak burada çökelmesine ortam hazırlamaktadır. Araştırma sonucunda 
bölgeye yağışlarla birlikte ya da kuru olarak çökelen çöl tozları 
içerisinde alüminyum, krom, nikel, çinko gibi ağır metallerin bulunduğu 
tespit edilmiştir. Çöl tozlarının doğal ve beşeri ortamlarda kirlenmeye 
neden olduğu, havalandırma ve enerji sistemlerinde bozulmaya ve enerji 
kaybına neden olduğu çalışmanın tespitleri arasındadır. Çöl tozu 
taşınımının yoğun olduğu günlerde hava, kara ve deniz yolu ulaşımında 
aksaklıklar yaşandığı, açık havada gerçekleştirilen beşeri ve iktisadi 
faaliyetlerin olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. 

		  
		    

.

Makale detayları

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE ÇÖL TOZLARININ SOSYO-EKONOMİK FAALİYETLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Yazarlar:

M. Taner ŞENGÜN | Harun Reşit BAĞCI

Yayıncı:

Mehmet Yavuz ERLER

Dergi:

Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları) 2018 Vol.8 Issue 15, pp.81-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000833740

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2147-5210

Çöl tozu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Sosyo-ekonomik faaliyetler

Ağır metal

Sayı

Makale detayları

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE ÇÖL TOZLARININ SOSYO-EKONOMİK FAALİYETLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Yazarlar: M. Taner ŞENGÜN | Harun Reşit BAĞCI

Yayıncı: Mehmet Yavuz ERLER

Dergi: Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları) 2018 Vol.8 Issue 15, pp.81-94

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000833740

Sıklık: İki Yıllık

pISSN: 2147-5210

Çöl tozu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Sosyo-ekonomik faaliyetler

Ağır metal

Sayı

Yazarlar:

M. Taner ŞENGÜN | Harun Reşit BAĞCI

Yayıncı:

Mehmet Yavuz ERLER

Dergi:

Studies of The Ottoman Domain (Osmanlı Hakimiyet Sahası Çalışmaları) 2018 Vol.8 Issue 15, pp.81-94

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000833740

Sıklık:

İki Yıllık

pISSN:

2147-5210