Ebû İshâk es-Sa’lebî’nin “Katla’l-Kur’an” ındaki Bazı Kıssaların Değerlendirilmesi

Hüseyin ÇELİK

Makale detayları

Ebû İshâk es-Sa’lebî’nin “Katla’l-Kur’an” ındaki Bazı Kıssaların Değerlendirilmesi

Yazarlar:

Hüseyin ÇELİK

Yayıncı:

Cukurova University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2019 Vol.19 Issue 1, pp.93-109

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000938844

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6427

Anahtar kelimeler:

Özet:

 


Hicri IV. asrın sonları ve V. asrın başlarında yaşamış olan müfessirimiz
Ebû İshâk es-Sa’lebî’nin asıl ismi, Ebû İshâk Ahmed b. Muhammed b. İbrâhîm
es-Sa’lebî/es-Seâlibî en-Nisâbûrî’dir (ö.427/1035).


Nîsâbur/ Nîşâbur’da doğmuş ve orada vefat etmiş olan Ebû İshâk
es-Sa’lebî, birçok hocadan ilim tahsil etmiş ve başta Ebû’l-Hasen Ali b. Ahmed
el-Vâhidî olmak üzere birçok ilim ehli de ondan ilim tahsil etmiştir. İbn
Hallikân ve Abdülgafîr b. İsmail el-Fârisî gibi birçok müfessir tarafından
övgüye mazhar olan es-Sa’lebî, sağlam diyaneti ile ma’ruf olan bir şahsiyettir.
Tefsir alanında şöhret kazanan es-Sa’lebî, başta “el-Keşf ve’l-Beyân an
Tefsîri’l-Kur’ân” ile “Kitâbu’l-Arâis fî Kısası’l-Enbiyâ” isimli eserleri olmak
üzere birçok eser telif etmiştir. 


Hicretin ilk yıllarından itibaren âlimler tarafından Kur’an ile ilgili
çeşitli konularda eserler yazılmıştır. Bu eserlerin birçoğu bilim insanları
tarafından ele alınmış, konuları ve muhtevaları herkesçe malum hale gelmiştir.
Ancak bazı eserler ve konular var ki çok fazla gün yüzüne çıkmamış,
incelenmemiştir. Bu eserlerden biri de “Kur’an Şehitleri” veya “Kur’an’dan
Etkilenerek Ölenler” diye tercüme edebileceğimiz “قتلى القرآن / Katla’l-Kur’an” isimli eserdir. Bizce bu eseri önemli kılan:
a)Tefsir alanında bu başlık altında yazılmış tek eser olması, b) Muhtevası
itibariyle de akla hayale gelmeyen ve hurafe denilebilecek seviyede enteresan/garip
kıssalar içermesidir. Bundan dolayıdır ki bizde bu eseri içerik itibariyle
inceleyip, bu alanda (tefsir) çalışmak isteyenlerin istifadesine sunmak
istedik.


Makaleyi ele alırken önce müellifin hayatı ve eserlerinden, daha sonra
Katla’l-Kur’an üzerine yapılan çalışmalardan ve Katla’l-Kur’an’ın konusu ve
ayetlerin muhtevası gibi başlıklar ele alınmış, daha sonra da kıssalardan bazı
örnekler verilmiştir. Bu örnekler; korku namazı kılan bir genç, cinlerden biri,
Emirü’l mü’minin Hz. Ömer’in ashabından bir genç, Lokman Hekim, bazı
arifler-Allah dostları-, Nisabur halkı/ehlinden bir genç, şeklindedir.


Bu tür kitapları önemli kılan bir başka nokta ise kitabın yazılış
gayesidir. Ebu İshak es-Salebi, kitabı yazma gayesinin, Kur’an şehitlerini
anması sebebiyle Allah’ın kendisine merhamet etmesi ve bağışlaması olduğunu
ifade etmiştir.  


Eser her ne kadar alanında yazılmış tek eser olmuş olsa da, iyi bir vaiz
ve hatip olan müellifin Müslümanları Kur’an’ı okumaya, anlamaya ve yaşamaya
teşvik etmek amacıyla eserinde zikretmiş olduğu son derece akıl dışı, mantıktan
uzak, garip, hurafe derecesine varan kıssaları iyice tetkik etmek
gerekmektedir. 















Anahtar Kelimeler: es-Sa’lebî, Kur’an, Tefsir, Müfessir, Şehit.



.

Makale detayları

Ebû İshâk es-Sa’lebî’nin “Katla’l-Kur’an” ındaki Bazı Kıssaların Değerlendirilmesi

Yazarlar: Hüseyin ÇELİK

Yayıncı: Cukurova University

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2019 Vol.19 Issue 1, pp.93-109

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000938844

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2564-6427

es-Sa’lebî

Kur’an

Tefsir

Müfessir

Sayı

Yazarlar:

Hüseyin ÇELİK

Yayıncı:

Cukurova University

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Çukurova University Journal of Faculty of Divinity 2019 Vol.19 Issue 1, pp.93-109

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000938844

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2564-6427