Bazı zeytin çeşitlerinin çöğür anacı olarak kullanılma potansiyellerinin belirlenmesi

Hükümran GÜL; Murat İSFENDİYAROĞLU

Makale detayları

Bazı zeytin çeşitlerinin çöğür anacı olarak kullanılma potansiyellerinin belirlenmesi

Yazarlar:

Hükümran GÜL | Murat İSFENDİYAROĞLU

Dergi:

Derim 2019 Vol.36 Issue 1, pp.33-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000452113

Özet:

 





In
Turkey, registered seedling rootstocks used for olive nursery tree production
have been obtained from the seeds of olive cultivars like Frantoio, Leccio,
Arbequina, Girit Zeytini and Uslu. In this work, determination of new seedling
rootstock candidates with more superior features from the olive varieties
belonging to different regions of Turkey was aimed. For this purpose, at first
the most efficient scarification method on stone germination was investigated.
At the second stage of the study, the obtained seedlings were grafted with
Domat variety and the grafting success was determined. Chemical scarification
treatments augmented the germination of olive stones ranging between 10% and 33%
compared with control. The treatment of 3% NaOH generally increased the
germination rates, while the pure H₂SO₄ decreased the germination. Germination rates changed between 5.8-76.4%
in relation with variety and treatment. It was determined that some tested
varieties like Çekişte, Edincik Su and Yağ Celebi also germinated at sufficient
rates, besides the registered rootstocks. Graft-take rates were low in some
varieties having high stone germination rates. The highest graft-take (70%) was
determined in Marantelli seedlings, while the lowest rate (23.3%) was obtained
in Yağ Çelebi. The longest shoot was measured in Girit Zeytini (43.4 cm). In
relation with the lower graft shoot values (25.1-27.4 cm) particularly
determined in Gemlik, Sarı Ulak and Sinop no 1, it was concluded they might
provide dwarfing effect at a certain rate in varieties that grafted on to them.

.

 


Türkiye’de zeytin fidanı üretiminde kullanılan tescil
edilmiş çöğür anaçları, Frantoio, Leccino, Arbequina, Girit Zeytini ve Uslu
zeytin çeşitlerinin tohumlarından elde edilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’nin
farklı bölgelerine ait zeytin çeşitlerden daha üstün nitelikli yeni çöğür anacı
adaylarının saptanması amaçlanmıştır. Bu amaçla zeytin çekirdeklerinin
çimlenmesini kolaylaştırıcı ön uygulamalar araştırılmıştır. Çalışmanın ikinci
aşamasında, elde edilen çöğürlerin üzerine Domat çeşidi aşılanarak, aşı
başarısı saptanmıştır. Kimyasal aşındırma uygulamaları
zeytin çekirdeklerinin çimlenmelerini, kontrole göre %10-33 arasında değişen oranlarda
artırmıştır. %3 NaOH uygulaması çimlenme oranlarını arttırırken, saf H₂SO₄ çimlenmeyi
azaltmıştır. Çeşit ve uygulamalara bağlı olarak çimlenme oranları %5.8-76.4
arasında değişmiştir. Bu çalışma ile tescil edilmiş anaçların yanı sıra, denenen
Çekişte, Edincik Su ve Yağ Çelebi gibi diğer bazı çeşitlerin de yeterli
oranlarda çimlendikleri saptanmıştır. Aşı başarısı
açısından, çekirdeklerinin çimlenme oranı yüksek bazı çeşitlerin, aşı tutma
oranları düşük olmuştur. En yüksek aşı tutma oranı (%70) Marantelli
çöğürlerinde gözlenirken, en düşük oran (%23.3) Yağ Çelebi’de saptanmıştır. En
uzun aşı sürgünü (43.4 cm) Girit Zeytini’nde ölçülmüştür. Özellikle Gemlik,
Sarı Ulak ve Sinop no 1’de düşük sürgün uzunluğu değerlerinin (25.1-27.4 cm)
saptanması nedeniyle, bunların üzerlerine aşılanan çeşitlerde belli oranda
bodurluk sağlayabileceği sonucuna varılmıştır.


.

Makale detayları

Bazı zeytin çeşitlerinin çöğür anacı olarak kullanılma potansiyellerinin belirlenmesi

Yazarlar: Hükümran GÜL | Murat İSFENDİYAROĞLU

Dergi: Derim 2019 Vol.36 Issue 1, pp.33-40

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 5/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000452113

Sayı

Yazarlar:

Hükümran GÜL | Murat İSFENDİYAROĞLU

Dergi:

Derim 2019 Vol.36 Issue 1, pp.33-40

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

5/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000452113