İnsan ve Eylemleri Arasında Bir Dönüşüm Aralığı Olarak Niyet

Muhammed Muhdi GÜNDÜZ

Makale detayları

İnsan ve Eylemleri Arasında Bir Dönüşüm Aralığı Olarak Niyet

Yazarlar:

Muhammed Muhdi GÜNDÜZ

Yayıncı:

Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.9 Issue 1, pp.308-327

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000416160

pISSN:

2147-8171

Özet:

 

The issue of free will, which is one of the ancient issues of humanity, is discussed in different ways according to the mentality of the period. It is seen that the subject of freedom of man, who is a being responsible for his actions before Allah, the creator of everything, is considered in the tradition of Islamic thought. In the aforementioned tradition, it is emphasized that Allah will not oppress people, based on the fact that he is absolutely just, and therefore people should be prudent over actions. Today, in the light of data in neuroscience, it is seen that the subject of human free will has come to the fore in a different dimension. Based on current scientific data that the action process begins with neuron activities in the unconscious, it is claimed that man's free will may be an illusion. However, in both approaches, it is stated that people have the opportunity to play an active role in the action process with the intention that gains meaning between the person and his actions. Intention is the embodiment of free will, and with the ability to intend, man becomes a being open to education. Accordingly, in the study, it will be emphasized that the human being as an intentional being has free will, thus gaining the ability to be educated. Ultimately, in this study, the possibilities that the meaning of intention in the tradition of Islamic thought, which leads to action and orientation to action, provides for the education of human beings are brought to the agenda.

 

İnsanlığın kadim meselelerinden olan özgür irade mevzusu yaşanılan dönemin düşünce yapısına göre farklı şekillerde tartışılmaktadır. Her şeyin yaratıcısı olan Allah’ın karşısında eylemlerinden sorumlu bir varlık olan insanın özgürlüğü konusu, İslam düşünce geleneğinde mülahaza edildiği görülmektedir. Mezkûr gelenekte Allah’ın mutlak adil olduğundan yola çıkılarak insanlara zulmetmeyeceği, dolayısıyla insanların eylemler üzerinde tasarruflun olması gerektiği vurgulanmaktadır. Günümüzde ise sinir bilimindeki veriler ışığında insanın özgür irade konusunun farklı boyutta gündeme tekrar geldiği görülmektedir. Güncel bilimsel veriler eylem sürecinin bilinç dışındaki nöron faaliyetleri ile başladığından yola çıkarak insanın özgür irade sahibi olmasının bir yanılsamadan ibaret olabileceği iddia edilmektedir. Ancak her iki yaklaşımda kişi ve eylemleri arasında anlam kazanan niyet ile insanın eylem sürecinde aktif rol oynama imkânına sahip olduğu ifade edilmektedir. Niyet, özgür iradenin somutlaşmış hali olmakta olup niyet edebilme özelliği ile de insan eğitime açık bir varlık halini almaktadır. Buna uygun olarak çalışmada insanın niyet eden bir varlık olarak özgür irade sahibi olduğu dolayısıyla eğitilebilme özelliği kazandığı konusu ön plana çıkarılacaktır. Nihayetinde bu çalışmada niyetin İslam düşünce geleneğindeki sevk eden ve eyleme yönelme anlamlarının insanın eğitilmesine sağladığı imkânlar gündeme getirilmektedir.

Makale detayları

İnsan ve Eylemleri Arasında Bir Dönüşüm Aralığı Olarak Niyet

Yazarlar: Muhammed Muhdi GÜNDÜZ

Yayıncı: Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.9 Issue 1, pp.308-327

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000416160

pISSN: 2147-8171

Sayı

Yazarlar:

Muhammed Muhdi GÜNDÜZ

Yayıncı:

Eskişehir Osmangazi University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2022 Vol.9 Issue 1, pp.308-327

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000416160

pISSN:

2147-8171