TANZİMAT DÖNEMİNDE MODERN DÜŞÜNCENİN KENDİSİNİ GÖSTERME BİÇİMİ

Yakup KAHRAMAN

Makale detayları

TANZİMAT DÖNEMİNDE MODERN DÜŞÜNCENİN KENDİSİNİ GÖSTERME BİÇİMİ

Yazarlar:

Yakup KAHRAMAN

Yayıncı:

Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

The Philosophy World 2021 Vol.1 Issue 73, pp.188-207

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000429532

pISSN:

1301-0875

Özet:

 

The most important feature of modern thought, which gained a theoretical framework
in Europe in the 17th century, is the claim that the reason can find the truth with the
right method. This approach has been evaluated by philosophers as the basic principle of
all livingspaces in Enlightenment thought. Also factualness and scientific data became a
paradigm to understand and interpret existence and life in the 18th century. In the same
period, Ottoman thought was under the influence of Islamic references and the understanding
of existence, knowledge and morality of Plato-Aristotle philosophy. However, with
the innovations in military and political fields, the traces of the principles of modern thought
in Ottoman thought began to be seen. With the Tanzimat, rationalism that belongs to
modern thought was adopted by thinkers, and this principle has been reflected in the field
of politics, education and law by interpreting it with the influence of the cultural environment
they are in and the Islamic-Ottoman epistemology. Thus, it is the Islamic-Ottoman
epistemology that position, determinesits framework, and makes sense of modern thought.
Thinkers of Tanzimat took a practical approach rather than an ideological perspective
in their acquisition of the principles of modern thought. In this study, it will be tried to
show how the Tanzimat elite interprets the features of modern thought by taking in to
account the ontological-epistemological ground in which it is located.

 

Avrupa’da 17. Yüzyılda kuramsal bir çerçeve kazanan modern düşünce’nin en önemli
özelliği aklın doğru yöntemle hakikati bulabileceği iddiasıdır. Bu yaklaşım Aydınlanma
düşüncesinde filozoflar tarafından bütün yaşam alanlarının temel ilkesi olarak değerlendirilmiştir.
Bunun yanı sıra olgusallık ve bilimsel veriler ile varlığı, yaşamı anlama ve
yorumlama çabası 18. yüzyılda paradigma haline gelmiştir. Aynı dönemlerde Osmanlı
düşüncesi ise İslami referansların ve Platon-Aristoteles felsefesinin varlık, bilgi ahlak anlayışlarının
etkisi altındadır. Fakat askeri, siyasi alanlarda yapılan yenileşmelerle birlikte
modern düşüncenin ilkelerinin Osmanlı düşüncesinde izleri görülmeye başlanmıştır. Tanzimat
ile birlikte ise modern düşünceye ait olan akılcılık düşünürler tarafından benimsenmiş
bu ilke içerisinde bulundukları kültürel çevre ve İslam-Osmanlı epistemolojisi
etkisi ile yorumlanarak siyaset, eğitim, hukuk alanına yansıtılmıştır. Dolayısıyla modern
düşünceyi konumlandıran, anlamlandıran çerçevesini belirleyen İslam-Osmanlı epistemolojisidir.
Tanzimat düşünürleri modern düşüncenin ilkelerini alımlarken ideolojik bir
perspektifle değil pratik yaklaşım sergilemişlerdir. Bu çalışmada Tanzimat elitinin içerisinde
bulunduğu ontolojik-epistemolojik zemini dikkate alarak modern düşünceye ait
özellikleri nasıl yorumladığı gösterilmeye çalışılacaktır.

Makale detayları

TANZİMAT DÖNEMİNDE MODERN DÜŞÜNCENİN KENDİSİNİ GÖSTERME BİÇİMİ

Yazarlar: Yakup KAHRAMAN

Yayıncı: Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar: Felsefe

Dergi: The Philosophy World 2021 Vol.1 Issue 73, pp.188-207

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 7/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000429532

pISSN: 1301-0875

Sayı

Yazarlar:

Yakup KAHRAMAN

Yayıncı:

Association for Turkish Philosophy

Ana Başlıklar:

Felsefe

Dergi:

The Philosophy World 2021 Vol.1 Issue 73, pp.188-207

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

7/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000429532

pISSN:

1301-0875