HAVZA ÖLÇEĞİNDE BAZI EKOHİDROLOJİK KARAKTERİSTİKLER İLE ARAZİ KULLANIM İLİŞKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Bertiz Çayı Yağış Havzası Örneği)

Ahmet REİS; Turgay DINDAROGLU

Makale detayları

HAVZA ÖLÇEĞİNDE BAZI EKOHİDROLOJİK KARAKTERİSTİKLER İLE ARAZİ KULLANIM İLİŞKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Bertiz Çayı Yağış Havzası Örneği)

Yazarlar:

Ahmet REİS | Turgay DINDAROGLU

Yayıncı:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar:

Meyve bahçeleri, meyveler ve ormancılık

Dergi:

Turkish Journal of Forest Science 2018 Vol.2 Issue 1, pp.68-82

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000637368

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2618-6616

Özet:

 


Investigation of the structure and functions of
natural ecosystems and their relationship to each other is an important step in
achieving the necessary baseline data for sustainable planning and management. This
research was carried out to evaluate the relations among with some physiographic,
soil and hydrologic characteristics and land use which were effected of Bertiz
Stream flow. The research area
is located in the Kahramanmaraş province. Within the scope of the research, the
physiographic characteristics (slope, aspect and altitude), some soil (texture,
pH, bulk density, water holding capacity, particle density, permeability,
colloid humidity equivalent, dispersion ratio and porosity) and hydrological
properties (form factor, circularity ratio, elongation ratio, stream frequency,
drainage density and hypsometric curve) of the area have been evaluated.





The average
altitude of the watershed is 1563 m and the average slope is 23.5%. The 42.95%
of Bertiz Stream Watershed is covered forest area, 34.85% is covered agriculture
land and 22.20% is rangeland. Dispersion ratio and colloid / humidity
equilibrium values in terms of erosion tendency index were found to be above
the limit values in all three land uses. Watershed
soils are generally susceptible to erosion. This situation is due to the
decreased vegetation ratio with the negative physiographic characteristics in
the areas with semi-arid climate type. As a hydrological feature, the form
factor was 0.42 and the circularity ratio was 0.41 for the research area. The
frequency ratio and drainage density of 1557 streams in the area was determined
as 5.01 and 2.37 respectively. It has been determined that the concentration of
drainage density in the study area was not sufficient to discharge sudden flows
in the watershed in a short time. The abrasion power and abilities of rivers
were excessive. Current degraded forests must be rehabilitated to prevent
sediment transport in the watershed and reduce erosion sensitivity in the soil,
optimal land use plans should be prepared and misuse of land should not be
allowed.


.

 


Doğal
ekosistemlerin yapı ve fonksiyonlarının araştırılması ve birbirleriyle olan
ilişkilerin ortaya konulması sürdürülebilir planlama ve yönetim için gerekli
temel verilerin elde edilmesinde önemli bir aşamadır.  Bu araştırma Bertiz Çayı havzasında dere
akımları üzerinde etkili olan bazı fizyoğrafik, toprak ve hidrolojik
özellikleri ile farklı arazi kullanımları arasındaki ilişkileri ortaya koymak
amacıyla yürütülmüştür. Araştırma alanı Kahramanmaraş ili sınırları içerisinde
yer alan Bertiz Çayı havzasıdır. Araştırma kapsamında alanının fizyoğrafik
karakteristikleri (eğim, bakı, yükselti), bazı toprak özellikleri (tekstür, pH,
hacim ağırlığı, su tutma kapasitesi, tane yoğunluğu, permeabilite, kolloid-nem
ekivalanı, dispersiyon oranı ve boşluk hacmi) ve bazı hidrolojik özellikleri
(form katsayısı, dairesellik oranı, uzunlaşma oranı, dere sıklığı, drenaj yoğunluğu
ve hipsometrik eğri) ortaya konulmuştur.





Havzasının ortalama yüksekliği 1563 m ve ortalama eğimi % 23,5
olarak tespit edilmiştir. Bertiz Çayı Yağış Havzasının % 42,95’i orman, % 34,85’i
tarım ve % 22,20’si mera arazisidir. Erozyon eğilim
indeksi olarak dispersiyon oranı ve kolloid/nem ekivalanı değerleri her üç
arazi kullanım şeklinde de sınır değerlerin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Havza toprakları genel olarak erozyona duyarlıdır. Bu durum yarı kurak iklim tipine sahip alanda,
olumsuz fizyoğrafik özelliklerle beraber bitki örtüsünün çok zayıf karakterde
olmasından kaynaklanmaktadır. Hidrolojik özellik olarak araştırma alanı için form katsayısı 0,42 ve dairesellik oranı 0,41 olarak tespit edilmiştir. Alanda
bulunan 1557 adet derenin sıklık değeri 5,01 ve drenaj yoğunluğu ise 2,37 olarak belirlenmiştir. Çalışma alanı
içerisindeki drenaj yoğunluğu
havzada oluşabilecek ani akımları kısa sürede deşarj edebilecek yeterlilikte
olmadığı tespit edilmiştir. Akarsuların aşındırma güç ve kabiliyetleri oldukça fazladır. Havzadaki sediment taşınımını engellemek ve topraktaki
erozyon duyarlılığını azaltmak için mevcut bozuk ormanlar rehabilite edilmeli,
optimal arazi kullanım planları hazırlanmalı ve yanlış arazi kullanımlarına
izin verilmemelidir.


.

Makale detayları

HAVZA ÖLÇEĞİNDE BAZI EKOHİDROLOJİK KARAKTERİSTİKLER İLE ARAZİ KULLANIM İLİŞKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Bertiz Çayı Yağış Havzası Örneği)

Yazarlar: Ahmet REİS | Turgay DINDAROGLU

Yayıncı: Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar: Meyve bahçeleri, meyveler ve ormancılık

Dergi: Turkish Journal of Forest Science 2018 Vol.2 Issue 1, pp.68-82

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2018

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000637368

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2618-6616

Sayı

Yazarlar:

Ahmet REİS | Turgay DINDAROGLU

Yayıncı:

Kahramanmaras Sutcu Imam University

Ana Başlıklar:

Meyve bahçeleri, meyveler ve ormancılık

Dergi:

Turkish Journal of Forest Science 2018 Vol.2 Issue 1, pp.68-82

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2018

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000637368

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2618-6616