MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE I. TBMM’NİN ERMENİ TEHCİRİNE BAKIŞI

Nurhan Aydın

Makale detayları

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE I. TBMM’NİN ERMENİ TEHCİRİNE BAKIŞI

Yazarlar:

Nurhan Aydın

Yayıncı:

Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2015 Vol.1 Issue 25, pp.20-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000512614

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1308-6200

Özet:

 


Mondros Armistice Agreement which was made at the end of World War I was the
beginning of a new era for the political life in Ottoman Empire.
What Ottoman Governments, which were established after the Armistice Agreement,
death with were the precautions that had been taken against the Armenian revolts and
attacks during the World War I and punishment of those who had been in charge for the
said issues.
Claiming that they had been treated cruelly in this period, Armenian claimed many
things from Ottoman Empire in this period. Because this condition was in favour of the
Allied Powers, they usually interfered into the internal affairs of Ottoman Empire
supporting the claims of Armenians and made serious pressures on Ottoman Governments.
In this context, Ottoman Empire applied such policies as trying and punishing its
officers who were claimed to have abused their offices during Armenian deportation, in
order to relieve the pressures put by the Allied powers and prevents their using the claims
of Armenians as a pretext.
Actually, the reason why this issue remained on agenda is that it was used as a
domestic political affair. Therefore, Armenian deportation was used as a domestic political
issued on one hand and as a tool for condemning and destroying a nation on the other hand.
The armistice agreement climate offered a good opportunity for doing it.
It is observed that although Allied Powers and Armenians had different purposes, they
used the same means. The Armenian deportation which was used as an instrument for the
domestic politics, during the time a nation was at the point of life and death, paved the way
for Allied Powers to achieve their objectives. Under the pressure of European countries,
Ottoman Governments also did not do their duties duly. After National Pact was accepted
in the Last Ottoman Parliament, the perception about the Armenian issue changed critically.
It was declared that the rights to minorities would be accepted if the Muslim minorities in
the neighbouring countries were given the same rights. It was a process. It was the first firm
stance against Europe with regards to Armenians. Of course, this process was led by the
National Resistance whose leader was Mustafa Kemal. 

.

 

I. Dünya Savaşı sonucu imzalanan Mondros Mütarekesi Osmanlı siyasi yaşamı
açısından yeni bir döneminde başlangıcı olmuştur. Bu süreç içerisinde on bir tane hükümet
kurulmuştur.
Mütarekeden sonra kurulan Osmanlı Hükümetleri’nin gündemini en çok meşgul eden
olay, savaş döneminde Ermeni isyanlarına ve saldırılarına karşı alınan önlemler ve bu
olayda görev yapmış olan kişilerin cezalandırılması idi.
Ermeniler bu dönem içinde kendilerine mezalim yapıldığı iddiasını dile getirerek
Osmanlı Devleti’nde çeşitli taleplerde bulunmuşlardır. Bu durum ise İtilaf Devletleri’nin
işine geldiği için sürekli Osmanlı Hükümetlerine müdahale ederek Ermeni iddialarını
desteklemiş ve Osmanlı Hükümetleri’ne ciddi baskılar uygulamışlardır.
Bu bağlamda Osmanlı Hükümeti İtilaf Devletleri’nin baskısını azaltmak, Ermenilerin
isteklerini bir bahane olarak kullanmalarına müsaade etmemek için, tehcirde görevlerini
suiistimal ettikleri öne sürülen kişileri yargılama ve cezalandırma vb. çeşitli politikalar
uygulamışlardır.
Aslında tehcirin bu kadar gündeme gelmesinde en etkin unsurlardan birisi de bu
meselenin bir iç politika malzemesi olarak kullanılması idi. Bu nedenle tehcir olayı, bir
yandan politik bir malzeme unsuru, diğer yandan bir milleti mahkûm ve yok etme aracı
olarak kullanılmıştır. Mütareke ortamı da bunun için en uygun bir zemin olmuştur.
Dolayısıyla amaçlar her ne kadar (İtilaf Devletleri ve Ermenilerin) farklı da olsa aracın
aynı olduğu görülmektedir. Ölüm kalım mücadelesinin verildiği bir dönemde iç politik
çekişmenin unsuru olarak kullanılan Ermeni tehcir olayı İtilaf Devletleri’nin maksatlarına
ulaşmasını kolaylaştırmıştır. Bu dönemde ülke idaresini elinde bulunduran Osmanlı
Hükümet yetkilileri de Avrupa Devletleri’nin baskısı altında oldukları için vazifelerini
yapamamışlardır. Son Osmanlı Parlamentosunda Misak-ı Milli’nin kabul edilmesi ile
Ermeni politikasında ciddi bir algı değişikliğine gidilmiştir. Burada azınlık hakları ile ilgili
olarak komşu ülkelerdeki Müslümanların da aynı haklardan faydalanması şartı ile kabul
edileceği ilan edilmiştir. Bu yeni bir süreçti. İlk defa Avrupa’ya karşı, Ermenilere karşı bu kadar dik bir duruş sergileniyordu. Tabi ki bu sürecin arkasında Mustafa Kemal Paşa’nın
liderliğindeki Milli Direniş vardı. .

Makale detayları

MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİNDE I. TBMM’NİN ERMENİ TEHCİRİNE BAKIŞI

Yazarlar: Nurhan Aydın

Yayıncı: Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar: Sosyoloji & antropoloji

Dergi: Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2015 Vol.1 Issue 25, pp.20-34

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 4/2015

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000512614

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1308-6200

Sayı

Yazarlar:

Nurhan Aydın

Yayıncı:

Hayrettin İVGİN

Ana Başlıklar:

Sosyoloji & antropoloji

Dergi:

Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 2015 Vol.1 Issue 25, pp.20-34

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

4/2015

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000512614

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1308-6200