KAZAK HALKININ YENİ ÖMÜR, YENİ YIL VE YENİ GÜNLE GÖRÜŞMESİ: AMAL (KÖRİSÜW) MEREKESİ

Celâl GÖRGEÇ

Makale detayları

KAZAK HALKININ YENİ ÖMÜR, YENİ YIL VE YENİ GÜNLE GÖRÜŞMESİ: AMAL (KÖRİSÜW) MEREKESİ

Yazarlar:

Celâl GÖRGEÇ

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Folklor

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Issue 53, pp.209-227

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000656889

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077

Özet:

 

In this study, the Amal (Körisüw) Feast, which is celebrated by
nomadic Kazakh people as meeting with each other with the happiness of
their coming out of winter, is discussed. This feast, which is considered to
be the beginning of the new year, is celebrated on the 14th of March. Amal
is celebrated especially in the western regions of Kazakhstan, while today
it has started to be celebrated in the whole of Kazakhstan at the national
level. According to the old Baibaqty Qazybek folk calendar, the first day
of Nawryz coincides with the 14th of March in the contemporary calendar.
Even if the Nawryz and Amal feasts were the same at the beginning,
today with the different characteristics, these two feasts differ from each
other. This distinction is not just about date difference. Unique rituals
have been formed and stereotyped for both feasts. It is seen that the Amal
(Körisüw) Feast has four basic functions: unifying, refreshing, educative
and relaxing. The aim of the study is to examine and reveal the origins,
celebration traditions and functions of Amal feast, based on oral and
written sources. In this study, literature review and compilation methods
with directed interview technique are applied.
It is seen that more attention is paid to the projects and traditions
that will provide a spiritual awakening in the years after independence in
Kazakhstan. For this reason, Amal Feast, which looks like a local feast,
has been raised to the national level and become more recognized. It has
been reported that Nawryz feast events will be celebrated for nine days,
each with its own content and name. Accordingly, the Nawryz Feast in
Kazakhstan will begin with Amal (Körisüw) on the 14th of March.

 

Bu çalışmada konargöçer Kazak halkının kıştan sağ salim çıkışının
mutluluğunu birbiriyle görüşerek kutladığı Amal (Körisüw) Bayramı
ele alınmıştır. Yeni yılın başladığı gün olarak kabul edilen bu bayram,
14 Mart’ta kutlanmaktadır. Amal Merekesi, özellikle Kazakistan’ın batı
bölgelerinde kutlanırken günümüzde ulusal düzeyde Kazakistan’ın bütününde kutlanmaya başlanmıştır. Eski Baybaqtı Qazıbek takvimine göre
Nawrız’ın birinci günü, çağdaş takvimde 14 Mart’a denk gelmektedir.
1918 yılında Rusya ile birlikte Kazakistan’da takvim değişikliği yaşansa
da ülkenin batısında, eski halk takvimine uygun olarak 14 Mart tarihi korunmuştur. Başlangıçta Nawrız ve Amal Merekesi bir olsa da günümüzde
bu iki bayramın farklı özellikleri ön plana çıkarak birbirinden ayrışmıştır.
Bu ayrım sadece tarih farklılığından ibaret değildir. Kendine özgü ritüeller oluşmuş ve kalıplaşmıştır. Amal (Körisüw) Bayramı’nın birleştirici,
canlandırıcı, eğitici ve rahatlatıcı olmak üzere dört temel işlevi olduğu görülmektedir. Çalışmanın amacını Amal Bayramı’nın kökenlerinin, kutlama geleneklerinin ve işlevlerinin sözlü ve yazılı kaynaklara dayalı olarak
incelenip ortaya çıkarılması oluşturmaktadır. Çalışmada literatür taraması
ve yönlendirilmiş görüşme tekniği ile derleme metotları kullanılmıştır.
Kazakistan’da bağımsızlıktan sonraki yıllarda, manevî uyanış sağlayacak projelere ve geleneğe daha çok önem verildiği görülmektedir. Bu
sebeple yerel bir bayram görünümündeki Amal Merekesi ulusal düzeye
çıkartılarak daha çok tanınır hâle gelmiştir. Nevruz Bayramı etkinliklerinin, her birinin kendine ait içeriği ve adı olmak üzere dokuz gün boyunca
kutlanacağı bildirilmiştir. Buna göre Kazakistan’da Nevruz Bayramı kutlamaları, 14 Mart Amal (Körisüw) Günü ile başlamaktadır.

Makale detayları

KAZAK HALKININ YENİ ÖMÜR, YENİ YIL VE YENİ GÜNLE GÖRÜŞMESİ: AMAL (KÖRİSÜW) MEREKESİ

Yazarlar: Celâl GÖRGEÇ

Yayıncı: Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar: Folklor

Dergi: Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Issue 53, pp.209-227

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2022

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000656889

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2651-5091

pISSN: 1301-0077

Sayı

Yazarlar:

Celâl GÖRGEÇ

Yayıncı:

Türk Dil Kurumu

Ana Başlıklar:

Folklor

Dergi:

Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 2022 Issue 53, pp.209-227

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2022

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000656889

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2651-5091

pISSN:

1301-0077