Vakıf İstibdal Kayıtları, İstanbul’da Barınma Kültürü ve Kent Yapısına Dair Neler Sunar?

H. Gökçen ÖZKAYA

Makale detayları

Vakıf İstibdal Kayıtları, İstanbul’da Barınma Kültürü ve Kent Yapısına Dair Neler Sunar?

Yazarlar:

H. Gökçen ÖZKAYA

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.467-488

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000797016

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

The 18th century was an era of change and transformation in both domestic practices and home life in Ottoman society, particularly in Istanbul. However, in research carried out on domestic architecture in the 18th century, due to an insufficient number of both buildings from the era that are still standing today and documents that depict them, it has been almost impossible to carry out a reliable documentary analysis of domestic culture and architecture and living conditions in the 18th century. For example, documents which describe/depict houses and life in this era are very rare. For these reasons, academic  studies about the domestic culture of this period have been unsatisfactory to date. On the other hand, the available documents are not limited to these. A great number of official Ottoman documents, such as waqfiyes, tahrir and account registers from the waqfs, as well as correspondence of the Divan-ı Hümayun (State Council) and qadı (court) registers, can provide a great deal of data on the issues mentioned above. The court registers of Istanbul can be included in these documents. Registers dating between 1742 and 1764 have been classified by subjects and published. In this paper, the documents examined are those known as istibdal which include rich material on the domestic culture and architecture, as well as the city structure in the 18th century. Istibdal were transactions between waqfs and private individuals and were a means for exchanges of real estate properties.

 

XVIII. yüzyıl, İstanbul başta olmak üzere, Osmanlı dünyasında toplumsal yaşam alışkanlıklarının ve bununla birlikte özel alan ve mekanların önemli değişimler geçirdiği gerilimli bir dönemdir. XVIII. yüzyıl İstanbul’unda konuta, barınma kültürü ve yaşam koşullarına dair yapılan araştırmalar, özellikle XIX. yüzyıl öncesine ait günümüze ulaşmış konutların azlığı ve özel alana/ev içi yaşama dair betimleyici belgelerin ender bulunması nedeniyle yetersiz kalmıştır. Oysa veriler, bunlarla sınırlı değildir; vakfiyeler, vakıf tahrir defterleri, vakıf muhasebe kayıtları, Divan-ı Hümayun yazışmaları gibi pek çok Osmanlı belgesi barınma ve kent kültürüne ilişkin azımsanmayacak derecede veri sağlayabilir. Bu belgelerden bir diğeri de İstanbul Ahkâm defterleridir. Bu defterlerin 1742–1764 yılları arasındaki hükümleri, konularına göre tasnif edilerek basılmış durumdadır. Metinde ele alınacak olan da, basılan bu hükümler içerisinde, konut, barınma kültürü ve kent yapısı için zengin bir malzeme oluşturan istibdal kayıtları olacaktır. Vakıf ve şahıslar arasında gerçekleşen ve vakfa ait gayrimenkullerle mülklerin değişimini konu alan bu kayıtların tanıtılmasının yanı sıra, İstanbul barınma kültürü ve kent yapısıyla ilişkili olarak 1742–1764 tarih aralığındaki kayıtlarda elde edilen verilerin neler olduğu hakkında araştırmacılara bilgi verilmesi amaçlanmıştır.

Makale detayları

Vakıf İstibdal Kayıtları, İstanbul’da Barınma Kültürü ve Kent Yapısına Dair Neler Sunar?

Yazarlar:

H. Gökçen ÖZKAYA

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.467-488

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000797016

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369

Ahkâm defterleri

İstibdal

Konut

Barınma kültürü

İstanbul

Sayı

Makale detayları

Vakıf İstibdal Kayıtları, İstanbul’da Barınma Kültürü ve Kent Yapısına Dair Neler Sunar?

Yazarlar: H. Gökçen ÖZKAYA

Yayıncı: Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi: Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.467-488

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2010

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000797016

Sıklık: İki Yıllık

eISSN: 2687-6299

pISSN: 1303-9369

Ahkâm defterleri

İstibdal

Konut

Barınma kültürü

İstanbul

Sayı

Yazarlar:

H. Gökçen ÖZKAYA

Yayıncı:

Bilim ve Sanat Vakfı

Dergi:

Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi 2010 Issue 16, pp.467-488

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2010

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000797016

Sıklık:

İki Yıllık

eISSN:

2687-6299

pISSN:

1303-9369