BİR OSMANLI KADINININ KALEMİ: AHMET MİTHAT’IN ‘FAZIL VE FEYLESOF KIZI’NIN FELSEFE TARİHİ

Duygu OYLUBAŞ KATFAR

Makale detayları

BİR OSMANLI KADINININ KALEMİ: AHMET MİTHAT’IN ‘FAZIL VE FEYLESOF KIZI’NIN FELSEFE TARİHİ

Yazarlar:

Duygu OYLUBAŞ KATFAR

Yayıncı:

Kamil Ali GIYNAŞ

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 2021 Vol.6 Issue 2, pp.153-162

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000667473

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2536-4510

Özet:

 

19. yüzyıl ve sonrasını şekillendiren, kadın yazarların öncüsü olan, Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı Fatma Aliye Hanım, ‘yazar kadın’ algısı üzerine tartışmalara sebep olan biridir. Eğitim, evlilik, felsefe, çalışma hayatı, kültür ve medeniyet, din konularında makaleler ve romanlar yazmıştır. Fatma Aliye Hanım’ın düşünce dünyası ele alındığında Osmanlı kadınını kapalı toplumun dışına çıkararak bir kadının başaracağına inanılmayan uğraşlara uygulama alanı oluşturduğu görülmektedir. Makaleleri ile çağdaşı olan kadınlara yol göstermesi, yazma konusunda kadınları cesaretlendirmesi bakımından Osmanlı basın hayatında yer edinmiştir. Ahmet Mithat Efendi ‘Fazıl ve Feylesof Kızım’ dediği Fatma Aliye Hanım’ın tüm bu uğraşlarına katkı sağlamasıyla bilinir. Ancak o bir yandan da Fatma Aliye Hanım’a mektuplarında müdahale etmiştir. Bu mektuplar, Fatma Aliye Hanım’ın romanlarındaki karakter ve olay örgüsüne müdahalelerin yanı sıra onun şiir yazmasına ve felsefeyle ilgilenmekten menedilmesine neden olmuştur. Ahmet Mithat Efendi, mektuplarında ‘feylesof’, ‘hakîm’, ‘hekîm’ gibi sözcüklere açıklık getirerek kadınların felsefe ile uğraşmasının sakıncaları üzerinde durmaktadır. Fatma Aliye Hanım ise, düşünen bireylerin sadece erkek cinsinden olmadığını ispat etmek ister. Ancak Ahmet Mithat Efendi’nin onu etkilemesi ile Fatma Aliye Hanım felsefe tarihi yazmaya yönelir. 
Fatma Aliye Hanım Batı ile Doğu filozoflarını değerlendirirken İslamiyet’i müdafaa etmektedir. Felsefenin erkek uğraşı olarak görülmesine karşılık, var olan kadın filozofları ortaya koyar. Fatma Aliye Hanım’ın bir Osmanlı kadını olarak bu birikime sahip olması, Batı’nın oryantalist düşünce biçimine gem vurmaktadır. Hem Osmanlılığın hem de İslamlığın yükselmesinde toplumun yarısını oluşturan kısım olarak üstlenilen görevler yerine getirilmiş olacaktır. Çalışmada Ahmet Mithat Efendi ve Fatma Aliye Hanım’ın felsefe konusundaki mektupları ile Fatma Aliye Hanım’ın felsefe ile ilgili eserlerindeki görüşleri karşılaştırılacaktır. Böylece felsefe tarihinde ve felsefe tarihi yazımında kadının yeri sorgulanmış olacaktır.

Makale detayları

BİR OSMANLI KADINININ KALEMİ: AHMET MİTHAT’IN ‘FAZIL VE FEYLESOF KIZI’NIN FELSEFE TARİHİ

Yazarlar: Duygu OYLUBAŞ KATFAR

Yayıncı: Kamil Ali GIYNAŞ

Ana Başlıklar: Edebiyat

Dergi: The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 2021 Vol.6 Issue 2, pp.153-162

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 8/2021

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000667473

Sıklık: Üç Yıllık

eISSN: 2536-4510

Sayı

Yazarlar:

Duygu OYLUBAŞ KATFAR

Yayıncı:

Kamil Ali GIYNAŞ

Ana Başlıklar:

Edebiyat

Dergi:

The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS) 2021 Vol.6 Issue 2, pp.153-162

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

8/2021

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000667473

Sıklık:

Üç Yıllık

eISSN:

2536-4510