MANAS DESTANININ CÜSÜP MAMAY VARYANTINDAKĠ -GAlI VE –GAnIEKLERĠNĠN KULLANIMI

M. Rakımbek UULU

Makale detayları

MANAS DESTANININ CÜSÜP MAMAY VARYANTINDAKĠ -GAlI VE –GAnIEKLERĠNĠN KULLANIMI

Yazarlar:

M. Rakımbek UULU

Yayıncı:

Kyrgyz-Turkish Manas University

Dergi:

MANAS Journal of Social Studies 2016 Vol.5 Issue 2, pp.21-28

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000532728

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1694-7215

Özet:

 

As known the epic of Manas is one of the largest epics in the world. Manas is the national heritage of Kyrgyz‟s. It has many different variants which are performed by Manaschy (performer epic of Manas). Every great Manaschy has his own variant of epic. However it does not mean that all these variants are very different from each other. They all have common heroes, topics and stories. In spite of it they have a little differences in the characters. One of the great Manaschy was Jusup Mamai who lived in Kyzyl-Su region of Xingjian province in China. He acted up to the eight descendant of main hero of epic of Manas when the other Manaschys acted just up to three or five descendants. The language features and skills of Jusup Mamai are different as well. One of these differences is using of suffixes like -GAnY (-gany, geni, -gonu, -gönü, -kany, -keni, -konu, -könü) and -GAlY (-galy, -geli, -golu, -gölü, -kaly, -keli, -kolu, -kölü). But in epic of Manas by Jusup Mamai has different meanings of suffix like –GAnY. Instead of this suffix it was used the suffix -GAlY (-galy, -geli, -golu, -gölü, -kaly, -keli, -kolu, -kölü). So, this paper aims to clarify the differences of these two suffixes and define the meanings of them. In Kyrgyz language the gerund like –GAnY (-gany, -geni, -gonu, -gönü, -kany, -keni, -konu, könü) has some meanings like below: a.  b.

 

Bilindiği üzere Manas Destanı dünya destanlarının en hacimlisidir. Manas destanının birçok varyantı vardır. Ancak bu varyantlar tamamen birbirinden farklı destanlar olarak yorumlanmamalıdır. Bu varyantlardaki farklılık destanın genel kurgu ve geleneksel mahiyetinden değil destanda geçen bazı olay ve kahramanlardan kaynaklanmaktadır. Manas destanını irticalen söyleyen şahsiyetlere Manasçı adı verilmektedir. Manas destanını söyleyebilme kabiliyeti olan büyük Manasçılar olarak Sagımbay Orozbakov, Sayakbay Karalayev, Tınıbek Capıy uulu vb. bilnmektedir. Bir başka büyük Manasçılardan biri de Çin Halk Cumhuriyeti Sınırları içinde yaşamış olan Cüsüp Mamaydır. Cüsüp Mamay diğer Manasçılardan farklı olarak Manas‟ın sekizinci kuşağına kadar destan söylemiştir. Diğer varyantlarda ise çoğunlukla Manas, oğlu Semetey ve torunu Seytek‟e kadar anlatılırken, Sayakbay Karalayev beş kuşağa kadar söylemiştir. Cüsüp Mamay‟ın Manas varyantında dil özellikleri de farklılık arz etmektdir. Bu farklılıklardan biri de günümüz Kırgızcasında –GAnI (-ganı, -geni, -gonu, -gönü, -kanı, -keni, -konu, -könü) olarak bilinen zarf-fiil ekinin –GAlI (galı, -geli, -golu, -gölü, -kalı, -keli, -kolu, -kölü) biçiminde kullanılmasıdır. Kırgızca gramer kitaplarında –GAnI ekinin aşağıdaki fonksiyonları karşıladığı söylenmektedir. 1.  Genellikle asıl eylemin amacını bildirir. 2.  Asıl eylemin ne zamandan beri yapıldığını bildirir. Ayrıca Cüsüp Mamay‟ın varyantında –GAnI ekinin de karşımıza çıkması ilginçtir. Bu çalışmada söz konusu eklerin kullanım biçimleri ve fonksiyonları araştırılarak, metindeki örneklerle desteklenecektir. Destandaki ekin edebi Kırgız lehçesinde kullanılan zarf-fiil ekinden farklı bir biçimde kullanıldığı ispatlanmaya çalışılacaktır.

Makale detayları

MANAS DESTANININ CÜSÜP MAMAY VARYANTINDAKĠ -GAlI VE –GAnIEKLERĠNĠN KULLANIMI

Yazarlar: M. Rakımbek UULU

Yayıncı: Kyrgyz-Turkish Manas University

Dergi: MANAS Journal of Social Studies 2016 Vol.5 Issue 2, pp.21-28

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 3/2016

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000532728

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1694-7215

Sayı

Yazarlar:

M. Rakımbek UULU

Yayıncı:

Kyrgyz-Turkish Manas University

Dergi:

MANAS Journal of Social Studies 2016 Vol.5 Issue 2, pp.21-28

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

3/2016

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000532728

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1694-7215