Sahâbe Tefsirinde Hakikî İhtilâf Problemi ve Gerekçeleri

Enes BÜYÜK

Makale detayları

Sahâbe Tefsirinde Hakikî İhtilâf Problemi ve Gerekçeleri

Yazarlar:

Enes BÜYÜK

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Journal of Ilahiyat Researches 2019 Issue 51, pp.107-129

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000681770

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-3946

pISSN:

2458-7508

Özet:

 


The companions are people who
witnessed to sending of revelation and knew its language naturally. Thereby
they acquired a privileged position in understanding of the verses correctly.
Although they understood general purposes of the verses or basic orders and
prohibitions of the religion, their difference (iḫtilāf) about what is meant in
some verses/terms (lafẓ) is reported in some sources. Differences of the
companions on the tafsir prompted some scholars to scrutinize nature of the
difference. As a result, differences are separated into two parts as difference of variation/difference in appearance (iḫtilāf tanawwuʿ/ẓāhirī) and difference of contradiction/real difference (iḫtilāf taḍādd/ḥaqīqī). The differences and
concepts are investigated based on polysemy of terms or contradicting meanings
with one another. This case brings about an uncertainty in ascertaining whether
a difference is contradictory/real or variation/in appearance. Thereby, it differs whether
difference of contradictory/real difference is in tafsir of the companions or
not in terms of scholars. We think that the differences shouldn’t be
investigated based on polysemy or contradicting meanings with one another,
rather, they should be analyzed based on criterions like intent of Allah,
perception of audience, unity in time and place, consistency of applications in
practice. If it is regarded so, the real differences are seen in tafsir of the
companions. Although they had witnessed to sending of revelation, some reasons
caused them to differ in tafsir of the verses.     


.

 


Sahâbiler, vahyin nüzûlüne
bizzat şahit olan ve onun dilini tabii yolla bilen kimselerdir. Böylece onlar,
âyetleri doğru bir şekilde anlamada imtiyazlı bir konum elde etmişlerdir. Onlar
âyetlerdeki genel maksatları veya dinin temel emir ve yasaklarını anlamış
olsalar da kaynaklarda onların bazı âyetlerle/lafızlarla ne kastedildiği
hakkında ihtilâf ettikleri nakledilmiştir. Sahâbenin tefsirdeki ihtilâfı bazı
alim ve araştırmacıları, bu ihtilâfın mahiyetini irdelemeye sevk etmiştir.
Sonuçta ihtilâflar tenevvuʿ/zahirî
ve tezat/hakikî ihtilâf şeklinde
iki kısımda incelenmiştir. İhtilâflar ve mezkûr kavramlar
temelde lafızların çok anlamlılığı veya anlamların birbiriyle çelişikliği
üzerinden ele alınmaktadır. Bu durum hangi ihtilâfın tezat/hakikî, hangisinin
de tenevvuʿ/zahirî
olduğunu tespitte belirsizliklere neden olmaktadır.
Bu nedenle, konuyu inceleyenler nazarında sahâbe
tefsirinde özellikle tezat/hakikî ihtilâfın bulunup
bulunmadığı da farklılaşmaktadır. Biz ihtilâf olgusunun çok anlamlılık veya
anlamların birbiriyle çelişmesi üzerinden değil, Allah’ın muradı, muhatabın
algılayışı, zaman ve mekan birliği, uygulamadaki sonuçların tutarlılığı gibi
kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Böyle bakıldığında
sahâbe tefsirinde hakikî ihtilâflar görülür. Çünkü onlar nüzûle bizzat şahit
olsalar da bazı sebepler, âyetlerin tefsirinde onları da ihtilâf etmeye sevk
etmiştir.


.

Makale detayları

Sahâbe Tefsirinde Hakikî İhtilâf Problemi ve Gerekçeleri

Yazarlar: Enes BÜYÜK

Yayıncı: Ataturk University

Ana Başlıklar: Din

Dergi: Journal of Ilahiyat Researches 2019 Issue 51, pp.107-129

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 6/2019

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000681770

Sıklık: Aylık

eISSN: 2602-3946

pISSN: 2458-7508

Sayı

Yazarlar:

Enes BÜYÜK

Yayıncı:

Ataturk University

Ana Başlıklar:

Din

Dergi:

Journal of Ilahiyat Researches 2019 Issue 51, pp.107-129

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

6/2019

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000681770

Sıklık:

Aylık

eISSN:

2602-3946

pISSN:

2458-7508