Kamu alacaklarının tahsili hukukunda ihtiyati haciz müessesesi ve ihtiyati hacze karşı açılan davalarda idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanması

Serdar YILMAZ

Makale detayları

Kamu alacaklarının tahsili hukukunda ihtiyati haciz müessesesi ve ihtiyati hacze karşı açılan davalarda idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanması

Yazarlar:

Serdar YILMAZ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2012 Vol.61 Issue 4, pp.1437-1503

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000873740

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-1308

Anahtar kelimeler:

Özet:

 

Collection of public claims timely and absolutely is of great importance as for the financing of public services. In fact, in the collection of public claims law, for the purposes of the collection of these claims which bear an indispensable role for the proper execution of public services, many “privileges” are attained to the administration; in this context, various measures are included to ensure public claims in the Procedure of Collection of Public Claims Code numbered 6183. Institution of “precautionary seizure”, which constitute the subject matter of our article is among the aforementioned assurance measures too. “Precautionary seizure”, that can be defined as, in advance and temporarily attaching public debtor’s certain goods, assets and rights, with an administrative decision due to the reasons stated in the code in order to ensure the collection of public claims; deserves to be questioned in terms of the legal regime of restriction of fundamental rights and freedoms, provided in the Constitution, since it is distinct from the “precautionary seizure” issued in the Execution and Bankruptcy Code numbered 2004, as it is performed with an administrative decision, resulting in limiting the public debtor’s right to property with an “administrative decision”. On the other hand, in terms of execution of the judicial decisions given in the administrative cases against the act of precautionary seizure, the fact that the last sentence of the first paragraph of article 28 of the Procedure of Administrative Justice Code numbered 2577, makes the preservation of the affect of precautionary seizure, that is established with the unilateral will of administration possible and even necessary, despite the decision of annulment given by the administrative court, by stating that “(…) regarding decisions given in the cases concerning the implementation of precautionary seizure, the act shall be implemented by the administration after the judgment becomes final.”; needs to be examined in terms of the article 138 of the Constitution providing the rule for the “immediate” execution of judicial decisions together with the article 6 of the European Convention on Human Rights issuing the “right to a fair trial” in particular and also other relevant provisions of the Constitution and the European Convention on Human Rights from various perspectives. Here, this article evaluates the position of two issues namely the institution of “precautionary seizure” itself which is one of the assurance measures for the ensurance of public claims in the collection of public claims law on the one hand and the regime of execution of the decisions given by the administrative courts in the cases against precautionary seizure on the other hand, within the framework of the provisions of the Constitution and the European Convention on Human Rights; by questioning whether the relevant provisions of the Procedure of Collection of Public Claims Code numbered 6183 and the Procedure of Administrative Justice Code numbered 2577 emerge an overlooked problem of Unconstitutionality for years.

 

Kamu hizmetlerinin finansmanının sağlanması bakımından, kamu alacaklarının zamanında ve eksiksiz olarak tahsil edilmesi büyük önem taşımaktadır. Nitekim, kamu alacaklarının tahsili hukukunda, kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülebilmesi açısından vazgeçilmez bir rol üstlenen bu alacakların tahsili amacıyla, idareye birçok “ayrıcalık” tanınmakta; bu kapsamda, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da, kamu alacaklarını güvenceye almaya yönelik bazı tedbirlere yer verilmektedir. Makalemizin konusunu oluşturan “ihtiyati haciz” müessesesi de, anılan güvence önlemleri arasında yer almaktadır. Kamu alacağının tahsilini güvence altına almak amacıyla, kanunda belirtilen sebeplere dayanılarak, kamu borçlusunun bazı mal, alacak ve haklarına, önceden ve geçici olarak, idari bir kararla el konulması olarak tanımlanabilen “ihtiyati haciz”; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda düzenlenen “ihtiyati haciz”den farklı olarak, idari kararla gerçekleştirildiğinden, kamu borçlusunun mülkiyet hakkının, “idari işlem” ile sınırlandırılması sonucunu doğurmakta; bu nedenle, Anayasa’da öngörülen, temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasının hukuksal rejimi bakımından sorgulanmayı hak etmektedir. Diğer taraftan, ihtiyati haciz işlemine karşı açılan idari davalarda verilen kararların uygulanması bakımından, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde yer alan, “(…) ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar hakkında bu kararların kesinleşmesinden sonra idarece işlem tesis edilir.” yolundaki hüküm nedeniyle; idarenin tek yanlı iradesiyle tesis etmiş olduğu ihtiyati haciz işleminin, idari yargı yeri tarafından verilen iptal kararına rağmen etkisini sürdürmesinin olanaklı ve hatta zorunlu kılınmış olmasının, Anayasanın, yargı kararlarının “derhal” uygulanması kuralını getiren 138. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin, “adil yargılanma hakkı”nı düzenleyen 6. maddesi başta olmak üzere, Anayasanın ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin ilgili diğer hükümleri açısından da, çeşitli boyutlarıyla irdelenmesi gerekmektedir. İşte bu çalışmada da, bir yandan, kamu alacaklarının tahsili hukukunda kamu alacağını güvence altına almaya yönelik önlemlerden biri olan “ihtiyati haciz” müessesesinin bizatihi kendisinin; diğer yandan ise, ihtiyati hacze karşı açılan davalarda idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanması rejimin, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi karşısındaki durumu ele alınarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun konuyla ilgili hükümlerinin, yıllardır gözden kaçan bir Anayasa’ya aykırılık sorunu teşkil edip etmediği hususu tartışılmaktadır.

Makale detayları

Kamu alacaklarının tahsili hukukunda ihtiyati haciz müessesesi ve ihtiyati hacze karşı açılan davalarda idari yargı yerlerince verilen kararların uygulanması

Yazarlar:

Serdar YILMAZ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2012 Vol.61 Issue 4, pp.1437-1503

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000873740

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-1308

Kamu alacaklarının tahsil usulü

kamu icra hukuku

vergi icra hukuku

kamu alacağı

ihtiyati haciz

ihtiyati haciz işlemine dava açılması

idari yargı kararlarının uygulanması

Sayı

Makale detayları

Yazarlar: Serdar YILMAZ

Yayıncı: Ankara University

Dergi: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2012 Vol.61 Issue 4, pp.1437-1503

Belge Tipi: Makale

Yayın Tarihi: 11/2012

Belge Dili: Türkçe

Document ID (Org No.): 2000873740

Sıklık: Üç Aylık

pISSN: 1301-1308

Sayı

Yazarlar:

Serdar YILMAZ

Yayıncı:

Ankara University

Dergi:

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 2012 Vol.61 Issue 4, pp.1437-1503

Belge Tipi:

Makale

Yayın Tarihi:

11/2012

Belge Dili:

Türkçe

Document ID (Org No.):

2000873740

Sıklık:

Üç Aylık

pISSN:

1301-1308